wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
121. KRZEMIENNE NOŻE ŚRODKOWOPALEOLITYCZNE Z JASKINI STAJNIA NA TLE ZESPOŁÓW MIKOCKICH ŚRODKOWEJ EUROPY prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
122. METODY STOSOWANE W BADANIACH PALEOLITYCZNYCH STANOWISK JASKINIOWYCH W STREFIE SUDECKO-KARPACKIEJ prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne I stopnia
123. Rozwój poglądów na megality neolityczne w środkowej Europie prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne I stopnia
124. Diety Homo nenaderthalensis i Homo sapiens w środkowym paleolicie - analiza porównawcza prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne I stopnia
Różnica w dietach neandertalczyków i Homo sapiens są wskazywane jako jedna z przyczyn wyginięcia tych pierwszych. W tej pracy porównano sposoby odżywiania się obu gatunków w środkowym paleolicie na podstawie danych archeologicznych, antropologicznych i dietetycznych, które pozyskano przede wszystkim w oparciu o badania stabilnych izotopów, mikrośladów i uszkodzeń zębów. W rozdziale pierwszym przedstawiono koncepcje paleodiet w środkowym paleolicie oraz stosowane obecnie metody badawcze, służące do ich poznania. Przedstwiono zarówno dietę mięsną jak i roślinną oraz oszacowano dzienne zapotrzebowanie kaloryczne neandertalczyków i Homo sapiens. Na podstawie poznanych przesłanek neandertalczycy nieco wyróżniali się w procentowym udziale pokarmu mięsnego, w zależności od rodzaju klimatu i środowiska w którym żyli. Nie wykazano większych różnic w wykorzystywaniu różnorodnego pokarmu mięsnego, rybnego i roślinnego w dietach obu gatunków, do czego posłużyły zachowane szczątki roślin jadalnych ze stanowisk środkowoplaeolitycznych, badań stabilnych izotopów węgla i azotu w kolagenie, mikrośladów na artefaktach, badań śladów na zębach i analizy porównawczej z dietą żyjących obecnie łowców i zbieraczy. Również niewielkie (od 49% w zależności od płci i klimatu) różnice w zapotrzebowaniu kalorycznym neandertalczyków i Homo sapiens nie wydają się czynnikiem decydującym przy wyginięciu jednego a przetrwaniu drugiego gatunku ludzkiego.
125. Ceramika kultury pucharów dzwonowatych w Kornicach,gm.Pietrowice Wielkie prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
Dorzecze Odry i Wisły były wschodnimi peryferiami kultury pucharów dzwonowatych (KPD). Znane są przede wszystkim stanowiska cmentarne, a bardzo nieliczne są osady lub zaginęła ich dokumentacja podczas ostatniej wojny światowej. Odkrycie obiektów KPD na stanowisku 33 w Kornicach na Płaskowyżu Głubczyckim w znacznym stopniu wzbogaciło nasz stan wiedzy o pobycie tych społeczeństw na ziemiach polskich. Dzięki temu uzyskano pierwszą pełną dokumentację śladów osady oraz dokładniejsze datowanie dla grobów. Celem pracy jest przedstawienie analizy ceramiki naczyniowej oraz osadnictwa KPD w Kornicach. Przeprowadzono szczegółowe badania morfometryczne, technologiczne oraz poruszono aspekty zdobnictwa i funkcji ceramiki. Wyróżniono najważniejsze cechy naczyń oraz przedstawiono ich analogie z Czech i Moraw. Ponadto podjęto próbę ustalenia związków osady i cmentarzyska oraz ich chronologii. W rezultacie, otrzymano nową koncepcję funkcjonowania KPD na Płaskowyżu Głubczyckim. Przypuszczalnie grupa kilku/kilkunastu osób zamieszkiwała w domu słupowym w pobliżu ujścia Łopienia do Psiny przez jedno pokolenie (lub nieco dłużej). W niewielkim oddaleniu powyżej od osady grzebano zmarłych zgodnie z obrządkiem tej kultury. W inwentarzu kulturowym głównie znajdował się zestaw różnorodnej ceramiki naczyniowej o typowych cechach KPD i z elementami lokalnych wpływów kultury ceramiki sznurowej (KCS). Zgodnie z datowaniem radiowęglowym i chronologią KPD stanowisko funkcjonowało w XXIV XXIII stuleciu BC.
126. Etapy zajmowania terytorium Śląska przez państwo wczesnopiastowskie w X w. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca traktuje o Śląsku w X wieku oraz jego przynależności politycznej. Głównym problemem badawczym są etapy zajmowania Śląska przez państwo wczesnopiastowskie. Praca składa się z 8 rozdziałów - w rozdziale pierwszym zostaje wyjaśniony cel podjęcia badań, stan badań oraz zakres chronologiczny i terytorialny. W drugim rozdziale naświetlone jest zagadnienie pochodzenia nazwy Śląsk oraz jego geografii plemiennej. Kolejny rozdział obrazuje problem przynależności Śląska w X wieku do państwa czeskiego, i w 2 poł. X wieku do państwa wczesnopiastowskiego. 4 rozdział to zakończenie pracy, a ostatnie części dzieła to kolejno - katalog stanowisk, źródła, bibliografia i spis rysunków.
127. Wczesnośredniowieczna żegluga słowiańska na obszarze Pomorza dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
128. Bramy grodowe i wewnętrzny układ komunikacyjny na grodziskach wczesnośredniowiecznych na terenie południowej Polski dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska pod tytułem „Bramy grodowe i wewnętrzny układ komunikacyjny na grodziskach wczesnośredniowiecznych na terenie południowej Polski” jest próbą zebrania i opisania informacji na tematy dość często pomijane w sprawozdaniach z badań naukowców. Konstrukcje bramne jak i układy komunikacyjne są jedynie sygnalizowane w literaturze przedmiotu. Zakres terytorialny, który interesował autorkę pracy obejmował dzisiejsze województwa dolnośląskie, opolskie, śląskie, małopolskie, rzeszowskie i południową (historycznie małopolską) część województwa lubelskiego. Na tych terenach na ślady zabudowy bramnej jak i ślady układów komunikacyjnych natrafiono na stanowiskach w Będkowicach, Chełmcu, Damicach, Dobromierzu, Gilowie, Kaszowie, Lilikowie, Lubomi, Niedowie, Sąsiadce i Zawadzie Lanckorońskiej. We wstępie pracy magisterskiej pojawiła się początkowa informacja na temat stanowisk, które pojawiły się w pracy, kategorii wielkościowych grodzisk obowiązujących w opracowaniu, zakresu terytorialnego i ram chronologicznych. W rozdziale pierwszym noszącym tytuł „Charakterystyka grodzisk” zawarto charakterystykę osad. Istotnymi informacjami na ich temat jest ich dokładne położenie, wielkość, nazwiska badaczy, którzy zajmowali się wykopaliskami, jak również podstawy ustalenia chronologii. Co do niektórych pozycji załączone zostały również ryciny. Drugim rozdziałem w pracy jest ten nosząc tytuł ”Charakterystyka bram grodowych i układów komunikacyjnych wewnątrz grodów”. Ma on trzy podrozdziały dzieląc terytorium południowej Polski na trzy historyczne krainy: Dolnego Śląska, Górnego Śląska i Małopolski. Zawarte zostały w nim informacje zebranie z powszechnie dostępnej literatury. Były to sprawozdania, monografie jak również pełne pozycje literatury. Powołując się na wyniki badań naukowców, zebrano informacje na temat bram i układów komunikacyjnych załączając jednocześnie zdjęcia pozostałości po założeniach bramnych i elementach dróg. W zakończeniu zaś dokonano podsumowania rozważań. W katalogu stanowisk znalazły się informacje na temat: stanu zachowania stanowisk, badań i publikacji z nim związanych, jego położenie, wielkość, rodzaj, elementy bramy bądź elementy komunikacji, podstawy datowania i spis literatury.
129. Najstarsze grody wczesnopiastowskie - kultu wczesnochrześcijańskiego dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca przedstawia temat wczesnopiastowskich zespołów grodowych w Wielkopolsce, będących rezydencjami Mieszka I. W pierwszym rozdziale omówione zostało zagadnienie historyczne dotyczące początków państwa polskiego, w następnych opisano poszczególne grody Giecz, Gniezno, Ostrów Lednicki i Poznań wraz z charakterystyczną architekturą kamienną, wałami obronnymi oraz pochówkami wewnątrz świątyń. Porównując zespoły grodowe lokalizacje, rodzaj oraz wygląd danej budowli, przybliżono podobieństwa oraz różnice danych założeń. Również jak moment przyjęcia chrztu wpłynął na rozwój tych ośrodków oraz z jakich wpływów czerpali wzorce pierwsi piastowie dla swych siedzib. Także dowiedziono przyczyny upadku tych potężnych grodów.
130. Groby komorowe we wczesnym średniowieczu w Europie Środkowej dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca poświęcona jest obiektom funeralnym o charakterystycznej formie. Mianowicie grobom komorowym. Autor skupił się na znaleziskach z Europy Środkowej z wczesnego średniowiecza, gdyż stan badań nad nimi na tle innych tego typu pochówków z różnych części Europy jest niewystarczający. W pracy zawarto analizę obiektów funeralnych z 12 stanowisk archeologicznych. Na ich podstawie przeprowadzone jest wnioskowanie na temat funkcji jaką odgrywały groby komorowe w minionych wiekach.
131. Znaki garncarskie z IX i X wieku na południowym Śląsku na tle ziem ościennych. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Niniejsza praca podejmuje problematykę pojawienia się znaków garncarskich na ziemiach polskich, które miało miejsce na terenie południowego Śląska na przełomie IX i X w. Autor skupia się na sześciu stanowiskach z omawianego obszaru, na których, w świetle dotychczasowych badań, stwierdzono najwcześniejsze znaleziska znaków garncarskich. Ponadto podejmuje on próbę wskazania możliwych kierunków, którymi ta idea rozprzestrzeniała się z obszaru Wielkich Moraw przez ziemie polskie, oraz zwraca uwagę na dalsze kroki, jakie powinny zostać podjęte celem lepszego zrozumienia omawianego zjawiska.
132. Między Odrą a Strzegomką.Ziemia średzka we wczesnym średniowieczu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca pt. „Między Odrą a Strzegomką. Ziemia średzka we wczesnym średniowieczu” ma na celu próbę przedstawienia procesu osadnictwa wczesnośredniowiecznego na ziemi średzkiej. Ziemia średzka obejmuje swoim zasięgiem dzisiejszy powiat średzki, znajdujący się w centralnej części województwa dolnośląskiego a także w środkowej partii Niziny Śląskiej. Północną część obszaru ogranicza Odra, zachodnią część jej dopływ Cicha Woda natomiast wschodnią i południowo-wschodnią część ogranicza Bystrzyca wraz z jej dopływem Strzegomką . W obrębie powiatu średzkiego znajdują się trzy strefy fizyczno-geograficzne. Na północy wzdłuż koryta Odry znajduje się Pradolina Wrocławska, w centralnej części powiatu znajduję się Wysoczyzna średzka natomiast w południowej części wydzielona jest Równina Kostomłocka, która graniczy z wzgórzami strzegomskimi wchodzącym po części w obręb ziemi średzkiej. Zasięg chronologiczny pracy obejmuje całe wczesne średniowiecze (VI-1 poł. XIII w.) W rozdziale drugim zostaną przedstawione stanowiska powiązane z omawianym osadnictwem z podziałem na trzy strefy osadnictwa. Odnoszą się one głownie do sytuacji fizyczno-geograficznej w każdej ze stref, co w znacznym stopniu miało wpływ na proces lokowania osad. Wspomniane będzie m. in. stanowisko z Brodna gm. Środa Śląska, gdzie uchwycono osadę datowaną na VII-VIII w. Rozdział trzeci poświęcony będzie cmentarzyskom z Księginic gm. Miękinia i miejscowości Osiek gm. Kostomłoty. W rozdziale czwartym będą omówione znaleziska skarbów ze Środy Śląskiej gm. loco, Wilkowa Średzkiego gm. Kostomłoty czy miejscowości Jarosław gm. Udanin. Tego typu stanowiska są również śladem obecności ludzkiej na danym obszarze, dlatego jak w przypadku osad mogą być pomocną bazą poznawczą w uchwyceniu procesów osadnictwa. Na końcu pracy znajdzie się podsumowanie, które będzie zawierać m. in. próbę określenia genezy osadnictwa wczesnośredniowiecznego na ziemi średzkiej.
133. Obrządek pogrzebowy we wczesnym średniowieczu na obszerze Górnych Łużyc -problem przezywania się tradycji pogańskiej dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca dotyczy obrządku pogrzebowego na Górnych Łużycach we wczesnym średniowieczu i związanego z nim zagadnienia przeżywania się tradycji pogańskiej w regionie . Szczegółowe ramy chronologiczne otwiera pojawienie się pierwszych cmentarzysk w okresie VII/VIII w., a zamyka okres pierwszych w pochówków należących już całkowicie do chrześcijańskiej tradycji. Na podstawie źródeł archeologicznych i literatury udało wykazać się, iż w omawianym okresie na Górnych Łużycach dominowały dwie formy obrządku tj. ciałopalna kurhanowa i szkieletowa płaska, które współwystępowały w okresie X - XII w. Cmentarzyska zlokalizowane były głównie w centralnej części regionu, jednakże z powodu słabych datowników osadnictwa wczesnośredniowiecznego jedynie nieliczne udało się powiązać z konkretnymi strukturami osadniczymi. Niezależnie od obrządku pogrzebowego zmarli wyposażani byli w pięć kategorii przedmiotów tj; ceramikę, ozdoby, militaria, przedmioty codziennego użytku, oraz przedmioty nietypowe. Różnice w wyposażeniu zależnie od obrządku miały charakter bardziej jakościowy niż ilościowy. To oraz fakt długiego funkcjonowania pogańskiej formy pochówku świadczyło najprawdopodobniej przeżywaniu się tradycji przedchrześcijańskich, spowodowanych powolnym tempem chrystianizacji regionu.
134. Wczesnośredniowieczne grody województwa dolnośląskiego na tle warunków fizjograficznych dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
135. IMPORTY Z WCZESNOŚREDNIOWIECZNEJ RUSI W POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ MAŁOPOLSCE dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
136. Rola pośrednictwa Rusi w przekazywaniu wyrobów skandynawskich na teren dorzecza Wisły i Odry dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca przedstawia próbę uchwycenia wpływów kulturowych docierających na tereny dzisiejszej Polski przez Ruś, ze Skandynawii, w postaci importów z terenów Rusi o proweniencji skandynawskiej we wczesnym średniowieczu. Podstawą do rozważań jest grupa miniaturowych toporków, występujących na półwyspie skandynawskim, na terenach Rusi i w mniejszej ilości w innych krajach Europy środkowo – wschodniej. Autor zbiera wszystkie publikowane zabytki toporków miniaturowych, znalezionych na terenach Polski i konfrontuje jes ze znaleziskami zagranicznymi. Wyróżnia się dwa podstawowe typy – typi I i typ II wg Makarova. Typ I jest naśladownictwem konkretnego, skandynawskiego topora bojowego, co skłaniało często badaczy do szukania przyczyny w druzynach wareskich – np. jako znak drużynniczy. Typ II nie przypomina konkretnego topora, ponadto jego kształt przywodzi wielu na myśl wikińską łódź, co zgodne jest z motywami w sztuce skandynawskiej. Dodatkowo jedno polskie znalezisko posiada ornament w kształcie postaci siedzących w łódce, co zdaje się potwierdzać tego typu hipotezę. Istnieje też teoria głosząca iż rozpowszechnienie się toporków miniaturowych wiąże się z kultem św. Olafa, lecz część badaczy zwraca uwagę na chronologię, która wskazuje że toporki pojawiają się jeszcze przed smiercią Olafa – początkami jego kultu. Kolejną kategorią są trzewiki pochwy miecza, które na przełomie IX i X w. na terenach Polski wpisywały się w stylistykę, a nawet konkretne style w sztuce skandynawskiej, jednocześnie będąc młodszymi i bardziej prymitywnymi wersjami trzewików powszechnych ne terenach późniejszej Rusi, wówczas zamieszkałych przez silną społeczność skandynawską. Należy wyjaśnić słowo „Ruś’. Autor przytacza poglądy badaczy, którzy na podstawie źródeł rekonstruują dzieje społeczności skandynawskch, które w IX w. były znane pod mianem „Rusów” (Rhosów”, których zwyczajnie utożsamiano ze Szwedami w Europie. To wskazuje na ogromny wpływ kultury skandynawskiej na późniejsze dzieje państw wschodniosłowiańskich. W wyniku analizy pojawiają się wnioski – na terenie Polski ma miejsce przenikanie tych samych wzorców kulturowych – w postaci przedmiotów – jak na tereny Europy wschodniej, kolonizowanej przez Skandynawów. Świadczą o tym trzewiki mieczy z wieków IX i X, a także toporki miniaturowe typu I i II wg Makarova.
137. Zdobnictwo przedmiotów wykonanych z surowców organicznych na wczesnośredniowiecznym Śląsku dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
138. Ozdoby kobiece we wczesnośredniowiecznych grobach szkieletowych w południowej Polsce dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
139. KAMIENNE KONSTRUKCJE WAŁÓW WCZESNOŚREDNIOWIECZNYCH GRODÓW Z TERENÓW SŁOWIAŃSZCZYZNY ZACHODNIEJ dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
140. Relacje między wczesnośredniowiecznym grodem a jego zapleczem osadniczym na wczesnośredniowiecznym Śląsku i Wschodnuch Łużycach dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
141. Osadnictwo otwarte w VI-VII w. na północnych i południowych skłonach Sudetów. Próba porównania dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca podejmuje temat porównania osadnictwa otwartego w VI - VII w. po stronie północnej oraz południowej Sudetów. Jako pierwsze analizie zostają poddane zasięg i zagęszczenie osadnictwa na omawianym terenie, wraz z uwzględnieniem warunków środowiska naturalnego. Następna część pracy zawiera porównanie osad otwartych, zarówno pod względem ich wielkości oraz wewnętrznej struktury, jak i form oraz technik budownictwa. Ostatnim poruszonym zagadnieniem jest analiza cmentarzysk. Pracę wieńczą wyniki ogólnego porównania osadnictwa otwartego z VI i VII w., na północnych i południowych skłonach Sudetów.
142. Założenia obronne w górach Sowich i na ich przedpolu od IX do XV wieku. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
143. Szlaki łączące Państwo Wielkomorawskie z ziemiami zamieszkałymi przez plemiona śląskie dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
144. WCZESNOŚREDNIOWIECZNE ZAPINKI PODKOWIASTE I SZPILE PIERŚCIENIOWATE NA ZIEMIACH POLSKICH –STUDIUM NAD FORMĄ I WYSTĘPOWANIEM dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
145. WCZESNOŚREDNIOWIECZNA OSADA PRZYGRODOWA W OBISZOWIE (STAN. 9),GM. GRĘBOCICE W ŚWIETLE ŹRÓDEŁ CERAMICZNYCH. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
146. Rola i znaczenie rzek pomorskich od IX do XII wieku na podstawie źródeł historycznych i archeologicznych dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
147. Fortyfikacje średniowiecznej Japonii na wybranych przykładach dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Dla przeciętnego europejczyka kultura azjatycka, w tym i Japonii, wydaje się, jeżeli nie zrozumiała, to przynajmniej egzotyczna. Wynika to z jednej strony z nieznajomości historii tego regionu, gdyż wiedza przekazywana w szkole jest bardzo pobieżna, z drugiej strony środowisko, ludzie, obyczaje, język, wspólnota dziejów i religii narzuca spojrzenie i myślenie eurocentryczne na sprawy życia codziennego. Nawet specjaliści w poszczególnych dziedzinach nie zawsze wybiegają aż tak daleko, by poznać specyficzne dzieje Japonii. Uwaga ta dotyczy też badaczy architektury militaris. Niniejsza praca miała nieco przybliżyć zagadnienie związane z japońskimi fortyfikacjami. Jak wspomniano wcześniej, oblicza się, że łącznie na terenie Japonii na przestrzeni wieków, mogło funkcjonować nawet 30 000 różnego rodzaju zamków, od małych fortów po wielkie twierdze, zajmujące kilkadziesiąt, a nawet powyżej 100 ha powierzchni. Usytuowanie, zdawałoby się na niedostępnych i nie do zdobycia wzgórzach, zaopatrzone w skomplikowany system umocnień, i tak padały często łupem zdobywców, w prowadzonych w przeszłości licznych wojnach. Przyczyny tego zazwyczaj były bardzo prozaiczne. Skromne siły obrońców, brak widoków na odsiecz, wyczerpanie wody i żywności, zaskoczenie, zwykły strach, a także perspektywa uratowania życia przedstawiana przez oblegających. Do zdobycia niektórych zamków, zwłaszcza podczas wojen prowadzonych pod koniec XVI w., angażowano ogromne siły i środki. Niekiedy liczba wojsk oblegających przekraczała wielokrotnie liczbę obrońców, a mimo to, zdarzało się, że ci przegrani wybierali honorową śmierć w walce i stałe miejsce w pośmiertnym panteonie chwały swoich bohaterskich czynów niż haniebne poniżenie ze strony zwycięzców. Gdyż ci ostatni, nie zawsze dotrzymywali obietnic. Ale właśnie takie czyny i odpowiednie miejsca tworzą historie i specyficzną atmosferę wokół starych zamków. Do naszych czasów niewiele pozostało z dawnych oryginalnych fortyfikacji. W ich skład wchodziły nie tylko zamki, ale i miasta otoczone murami i prywatne domy samurajów. Kiedy w XV – XVI w. „każdy walczył z każdym”, liczba warowni raptownie wzrosła. Jedne budowano, inne zdobywano i niszczono. Burzliwe czasy, tak dramatycznie odciskające swoje piętno na przeszłości, kulturze i psychice Japończyków, znacznie wyhamowały w epoce Edo, na prawie dwa i pól wieku. Nie oznacza, że i wtedy był to czas urodzaju i spokoju. Również dla zamków. O ile podczas walk zdobyto trudnodostępną twierdzę, ze względu na swoje strategiczne położenie, była ona odbudowywana pod nowym Panem i nadal użytkowana. Za Tokugawów, nastąpił kres dużej ilości zamków, zwłaszcza niepotrzebnych już górskich fortec, które mogły stać się zalążkiem ewentualnej rebelii. Z rozkazu sioguna zostały rozebrane. Drugi okres „ciężkich czasów” dla japońskich fortyfikacji związany jest z restauracją Meiji. Po odsunięciu od władzy nieudolnych już w tym czasie rządów Tokugawów, nastąpiła rozbiórka zamków, górujących nad okolicą, symbolizując s
148. Farbowane tekstylia we wczesnośredniowiecznym Opolu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Opolskie tekstylia z czasów wczesnego średniowiecza to jeden z najbogatszych i najbardziej interesujących polskich zbiorów znalezisk tego typu. Wśród 473 fragmentów 72 było prawdopodobnie barwionych. Praca analizuje te barwione tekstylia, próbuje także odpowiedzieć na pytania o substancje używane do farbowania, znaczenie użytych barw, faktu farbowania oraz próbę odtworzenia procesu farbowania. Kolory opolskich tekstyliów zostały zestawione z barwami tekstyliów z innych miejsc w Polsce i Europie. Porównanie to ujawniło, iż jedne barwy były powszechnie popularne, jak czerwień, inne zaś, jak czerń, cieszyły się jedynie lokalnym powodzeniem. W pracy poruszono także temat koloru niebieskiego oraz zestawień kolorów. Porównując listę substancji, głównie roślinnych, dostępnych w Opolu we wczesnym średniowieczu z kolorami tekstyliów, rozważałam, jakich substancji używano do farbowania. Wsparłam się także źródłami etnograficznymi, źródłami pisanymi oraz archeologicznymi, a także eksperymentami własnymi. Osobny rozdział poświęciłam znaczeniu użytych barw oraz faktowi farbowania. Farbowano z różnych powodów: niektóre kolory uważano za ochronę przeciwko złym mocom, czasem demonstrowano w ten sposób bogactwo, itp. W ostatniej części pracy zastanawiam się, w jaki sposób barwiono, analizując cały proces farbowania: przygotowanie tekstyliów w zaprawie, użycie odpowiedniej wody, naczynia, surowca barwierskiego, itp. Część z tych elementów można odtworzyć na podstawie źródeł etnograficznych i archeologicznych, niektóre zostały utrwalone w średniowiecznych źródłach pisanych.
149. Kolory w średniowieczu na podstawie znalezisk z obszaru historycznego Śląska dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Głównym celem pracy było zebranie, a następnie przeanalizowanie kolorystyki na Śląsku historycznym w okresie średniowiecza. Praca była także, próbą odpowiedzi na pytanie, czym prócz kwestii symbolicznych, mogli kierować się ludzie przy doborze barw na przedmiotach z ich otoczenia. Bardziej dogłębna analiza miała na celu sprawdzenie, czy można zaobserwować zjawisko mody na jakiś kolor oraz stwierdzić czy mamy do czynienia z jakimiś prawidłowościami w odniesieniu do całego terenu, przedstawionego w zakresie terytorialnym. Podczas interpretacji uzyskanych danych, podjęta została także próba odniesienia i potwierdzenia istniejących hipotez dotyczących kolorów w średniowieczu do obszaru Śląska. W pracy zostały wykorzystane pewne założenia i teorie na temat kolorów w średniowieczu, funkcjonujące w środowisku historyków sztuki. Bardzo ważną podstawę dla analiz, stanowiły także opracowania odnoszące się do terenów Europy Zachodniej. Przedmioty, które znalazły się w pracy, pochodzą z różnego rodzaju sprawozdań z prac wykopaliskowych z terenu Śląska, zawartych w czasopismach archeologicznych. W rozdziale poświęconym tkaninom, znalazły się także zdjęcia egzemplarzy pochodzących z badań prowadzonych na Ostrowie Tumskim, które nie zostały szerzej opracowane. Zbiór zawiera przedmioty różnych kategorii poczynając od tkanin, przez wyroby ze skóry , a następnie szkło i ceramikę. Podstawę pracy stanowiły te zabytki, których powierzchnia nosiła ślady barwnego zdobienia, takiego jak m.in. glazura czy farba. Praca została podzielona na rozdziały, w których zostały opisane i przeanalizowane poszczególne kategorie przedmiotów. Rozdział pierwszy porusza bardziej ogólne kwestie dotyczące kolorów . Przede wszystkim dotychczas istniejące hipotezy poruszające, aspekt związany z symboliką barw w średniowieczu oraz ogólne ustalenia dotyczące kolorów w tamtym okresie. Dalsze części omawiają już zagadnienia barw opierając się na materiale archeologicznym . Za każdym razem stawiane są hipotezy, mogące w jakimś stopniu tłumaczyć obecność takich, a nie innych kolorów na przedmiotach. Na końcu pracy podjęta została także próba ogólnej syntezy wniosków, dotyczących kolorystyki na Śląsku w okresie średniowiecza.
150. Antropomorficzne figurki i niewielkie przedmioty kultowe u wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska pt. "Antropomorficzne figurki i niewielkie przedmioty kultowe u wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich" podejmuje tematykę materialnych przejawów obecności przedchrześcijańskiego kultu u wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich. Przytaczane artefakty w zdecydowanej większości pochodzą z terenów Polski, jednak zostały także scharakteryzowane znaleziska z Czech i Niemiec. W pierwszej części pracy podjęto zagadnienie dotychczasowego stanu badań nad wierzeniowością Słowiańszczyzny, przytoczono także potencjalne trudności interpretacyjne, z którymi muszą mierzyć się badacze. Centralną część pracy stanowi opis artefaktów dający podstawę do wszelkich dociekań. Następnie zestawiono materiał archeologiczny z dostępnymi relacjami kronikarskimi. Przy próbie syntezy uwzględniono dotychczasowe interpretacje i poglądy na temat słowiańskich, przedchrześcijańskich wierzeń, włącznie z dorobkiem innych dyscyplin, w tym religioznawstwa, historii, etnologii.