wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
151. Kolory w średniowieczu na podstawie znalezisk z obszaru historycznego Śląska dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Głównym celem pracy było zebranie, a następnie przeanalizowanie kolorystyki na Śląsku historycznym w okresie średniowiecza. Praca była także, próbą odpowiedzi na pytanie, czym prócz kwestii symbolicznych, mogli kierować się ludzie przy doborze barw na przedmiotach z ich otoczenia. Bardziej dogłębna analiza miała na celu sprawdzenie, czy można zaobserwować zjawisko mody na jakiś kolor oraz stwierdzić czy mamy do czynienia z jakimiś prawidłowościami w odniesieniu do całego terenu, przedstawionego w zakresie terytorialnym. Podczas interpretacji uzyskanych danych, podjęta została także próba odniesienia i potwierdzenia istniejących hipotez dotyczących kolorów w średniowieczu do obszaru Śląska. W pracy zostały wykorzystane pewne założenia i teorie na temat kolorów w średniowieczu, funkcjonujące w środowisku historyków sztuki. Bardzo ważną podstawę dla analiz, stanowiły także opracowania odnoszące się do terenów Europy Zachodniej. Przedmioty, które znalazły się w pracy, pochodzą z różnego rodzaju sprawozdań z prac wykopaliskowych z terenu Śląska, zawartych w czasopismach archeologicznych. W rozdziale poświęconym tkaninom, znalazły się także zdjęcia egzemplarzy pochodzących z badań prowadzonych na Ostrowie Tumskim, które nie zostały szerzej opracowane. Zbiór zawiera przedmioty różnych kategorii poczynając od tkanin, przez wyroby ze skóry , a następnie szkło i ceramikę. Podstawę pracy stanowiły te zabytki, których powierzchnia nosiła ślady barwnego zdobienia, takiego jak m.in. glazura czy farba. Praca została podzielona na rozdziały, w których zostały opisane i przeanalizowane poszczególne kategorie przedmiotów. Rozdział pierwszy porusza bardziej ogólne kwestie dotyczące kolorów . Przede wszystkim dotychczas istniejące hipotezy poruszające, aspekt związany z symboliką barw w średniowieczu oraz ogólne ustalenia dotyczące kolorów w tamtym okresie. Dalsze części omawiają już zagadnienia barw opierając się na materiale archeologicznym . Za każdym razem stawiane są hipotezy, mogące w jakimś stopniu tłumaczyć obecność takich, a nie innych kolorów na przedmiotach. Na końcu pracy podjęta została także próba ogólnej syntezy wniosków, dotyczących kolorystyki na Śląsku w okresie średniowiecza.
152. Antropomorficzne figurki i niewielkie przedmioty kultowe u wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska pt. "Antropomorficzne figurki i niewielkie przedmioty kultowe u wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich" podejmuje tematykę materialnych przejawów obecności przedchrześcijańskiego kultu u wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich. Przytaczane artefakty w zdecydowanej większości pochodzą z terenów Polski, jednak zostały także scharakteryzowane znaleziska z Czech i Niemiec. W pierwszej części pracy podjęto zagadnienie dotychczasowego stanu badań nad wierzeniowością Słowiańszczyzny, przytoczono także potencjalne trudności interpretacyjne, z którymi muszą mierzyć się badacze. Centralną część pracy stanowi opis artefaktów dający podstawę do wszelkich dociekań. Następnie zestawiono materiał archeologiczny z dostępnymi relacjami kronikarskimi. Przy próbie syntezy uwzględniono dotychczasowe interpretacje i poglądy na temat słowiańskich, przedchrześcijańskich wierzeń, włącznie z dorobkiem innych dyscyplin, w tym religioznawstwa, historii, etnologii.
153. WCZESNOŚREDNIOWIECZNE PRZEDMIOTY CODZIENNEGO UŻYTKU POCHODZENIA SKANDYNAWSKIEGO NA ZIEMIECH POLSKICH dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
154. PROBLEM ODDZIAŁYWAŃ WIELKOMORAWSKICH NA DOLNYM ŚLĄSKU W DOLINACH RZEK ŚLĘZY I OŁAWY dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
155. Motywy religijne na kaflach piecowych w strefie nadbałtyckiej dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
156. Koń jaki jest, każdy widzi? Ślady materialne po koniach z wczesnego średniowiecza z terenów Polski dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca traktuje o koniach. Jej tematem przewodnim i elementem spajającym poszczególne rozdziały pracy są szczątki kostne tych zwierząt. Chronologia pracy została określona na okres w przybliżeniu od X do XIII, zakres terytorialny odpowiada mniej więcej terytorium Polski. Pierwsza część dotyczy udziału szczątków kostnych konia na poszczególnych stanowiskach, analizowana jest częstotliwość występowania kości. Kolejna traktuje o wyrobach z kości i skór końskich, ostatnia zaś dotyczy wierzeń, pochówków końskich oraz ofiar zakładzinowych. W podsumowaniu pracy zamieszczono najważniejsze wnioski dotyczące hodowli, konsumpcji koniny, której to ilości spożywane na poszczególnych, nawet nieodległych stanowiskach mogą różnić się diametralnie. Udało się również zauważyć dość znaczne różnice między procentową ilością szczątków kostnych konia na stanowisku, a udziałem przedmiotów wykonanych z kości końskich. Zawarte zostały również spostrzeżenia dotyczące rangi konia w sferze sacrum.
157. Osadnictwo wczesnośredniowieczne na obszarze polskiej części Sudetów Zachodnich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
158. Pogańskie słowiańskie „święte góry” we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Miejsca kultu, które należały do głównych źródeł doświadczenia sfery sacrum, są jednym z najbardziej trwałych świadectw dawnej religijności. Kontakty między ludźmi i sacrum dokonywały się poprzez obrzędy takie jak składanie ofiar czy wróżby, a także „tworzenie” miejsc, w których takie obrzędy miały miejsce. Zidentyfikowanie pogańskich miejsc kultu poprzez badania archeologiczne napotyka sporo trudności ze względu na niejednoznaczności kryteriów wydzielania. Wśród wczesnośredniowiecznych materialnych przejawów kultu pogańskiego dwa rodzaje zachowały się najwyraźniej. Obok plastycznych wyobrażeń bóstw są to kultowe wały, które najczęściej usytuowane były na płaskich szczytach wzgórz. Są one wyjątkowo trudnymi do rozpoznania obiektami. Większość z nich na chwilę obecną zachowana jest szczątkowo, co mocno utrudnia interpretację. \ W niniejszej pracy opisane zostały pogańskie „święte” góry Słowian funkcjonujące we wczesnym średniowieczu na terenie ziem polskich. Jej celem jest próba zarysowania problematyki tematu sanktuariów górskich oraz uporządkowanie ich według przyjętych kryteriów. W pracy poruszona została kwestia szczególnej roli „góry” w pogańskiej kulturze Słowian, następnie opisanych zostało 25 stanowisk miejsc kultu, przybliżono najważniejsze informacje na temat bóstw i demonów czczonych przez dawne ludy oraz umieszczono także katalog stanowisk.
159. Pogańskie słowiańskie „święte góry” we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
160. Pogranicze śląsko-łużyckie we wczesnym średniowieczu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca dotyczy zagadnienia osadnictwa na obszarze pogranicza Górnych Łużyc i Śląska. Geograficznie jest to region międzyrzecza Nysy Łużyckiej i Kwisy położony na północ od Gór Izerskich i Łużyckich. Dokładna chronologia pracy zamyka się w okresie od VII - VIII w. do przełomu X/XI w. Jest to okres początków i rozwoju osadnictwa we wschodnich Górnych Łużycach, zakończony wchłonięciem przez struktury państwowe Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Głównym założeniem pracy była próba rekonstrukcji dziejów i charakteru osadnictwa wschodnich Górnych Łużyc, w oparciu stan badań archeologii oraz próba zestawienia go ze znanymi nielicznymi przekazami historycznymi. W rozdziale pierwszym podjęta został próba ustalenia chronologii wydzielenia faz osadniczych. Rozdział drugi skupia się na przedstawieniu zagadnienia lokalizacji i form osadnictwa. Trzeci rozdział traktuje o nielicznych znanych z regionu stanowiskach sepulkralnych i ich znaczeniu dla zagadnienia osadnictwa. W ostatnim rozdziale pokrótce przedstawiono kulturę materialną ze stanowisk osadniczych. Praca zaopatrzona jest również, w sporządzony na bazie podstawowej literatury szcegółowy katalog stanowisk.
161. Pochówki ciałopalne Słowian na wczesnośredniowiecznym Śląsku. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
162. Toczone naczynia drewniane w kulturze średniowiecznego Ostrowa Tumskiego we Wrocławiu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
163. SIEĆ OSADNICZA NA ZIEMI KŁODZKIEJ W OKRESIE WPŁYWÓW RZYMSKICH I WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU – PRÓBA PORÓWNANIA dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
164. ŁUPKI ŁYSZCZYKOWE Z OKOLIC KAMIEŃCA ZĄBKOWICKIEGO JAKO SUROWIEC DO PRODUKCJI KAMIENI ŻARNOWYCH WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne jednolite magisterskie
165. Figurki antropomorficzne w kulturze Normanów dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca dotyczy trójwymiarowych figurek antropomorficznych w kulturze Normanów w okresie wikińskim. Celowo wybrano tą wąską grupę zabytków ze względu na ich unikalność i niewielką ilość w kulturze Skandynawów. We wcześniejszych opracowaniach podejmowano problematykę trójwymiarowych figurek, jednak tylko w kontekście określonej grupy geograficznej, czy też ze względu na specyficzny rodzaj przedstawienia. W opracowaniu znalazły się figurki z terenów dzisiejszej Dani, Szwecji, Islandii, Polski, Ukrainy oraz Rosji, co stanowi rozległy obszar. Ujęcie takie pozawala na szeroką analizę tej grupy zabytków, co rzuca szersze spojrzenie na rozprzestrzenianie się kultury normańskiej.
166. Motywy mitologiczno-astrologiczne w sztuce średniowiecznego Śląska i Wielkopolski dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca przedstawia analizę motywów mitologicznych oraz astrologicznych występujących na średniowiecznych zabytkach archeologicznych z terenu Śląska i Wielkopolski. Wśród omawianego materiału główną część stanowią kafle piecowe. Najczęściej spotykane motywy to hybrydy, smoki, gryfy oraz jednorożce i zostały one szczegółowo opisane w głównej części pracy. Autorka skupiła się na znaczeniu symbolicznym jakie niosły za sobą opisywane przedstawienia, jak również na ich podłożu historycznym i etnicznym oraz ich proweniencji na opisywane tereny. Podsumowanie przeprowadzonej analizy stanowi końcowy rozdział dotyczący znaczenia motywów mitologicznych oaz astrologicznych w sztuce średniowiecznego Śląska oraz Wielkopolski.
167. Analiza funkcjonalna uzbrojenia wczesnośredniowiecznego w okresie wczesnofeudalnym, na podstawie wybranych znalezisk z terenów Wielkopolski dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Tematyka związana z uzbrojeniem wczesnośredniowiecznym jest w ostatnich czasach coraz bardziej popularna. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat powstało wiele prac naukowych i popularnonaukowych traktujących o tej kategorii zabytków, zwłaszcza w kontekście wczesnego okresu formowania się naszego państwa. Autor opierając się na artefaktach archeologicznych, ikonografii, zapiskach kronikarskich, a także własnym doświadczeniu z zakresu archeologii doświadczalnej chciałby skupić się na wątku nieczęsto rozwijanym w literaturze jakim jest funkcjonalność tego orężna w warunkach bojowych. Szczególnym obszarem zainteresowania pracy będą znaleziska z terenów, na których w X i XI wieku formowało się państwo pierwszych Piastów, czyli uogólniając obszar dzisiejszej Wielkopolski. We wstępie zostanie po krótce przybliżona historia, oraz charakterystyka armii okresu wczesnofeudalnego. Następnie, w części analitycznej przedstawione zostaną poszczególne kategorie uzbrojenia, a te najbardziej charakterystyczne dla omawianego obszaru zostaną bardziej szczegółowo omówione pod kątem ich funkcjonalności. Poszczególne kategorie zostały wydzielone i omówione pod kątem ich zastosowania, czyli jako broń zaczepna, ochronna, oraz elementy oporządzenia jeździeckiego. Ostatnia grupa co prawda nie służyła wojownikowi bezpośrednio w samej walce, jednakże była elementem istotnym dla jej prowadzenia i warto poświęcić jej uwagę. Rozdziałem analitycznym, ale i podsumowującym rozważania będzie fragment, w którym autor głównie oprze się na własnych doświadczeniach z kręgów odtwórstwa historycznego, oraz w sposób ogólny postara się przeanalizować możliwy przebieg bitwy z uwzględnieniem stosowanego oręża przez poszczególne kategorie wojowników.
168. MIEJSCA KULTU SŁOWIAN NA TERENIE POŁUDNIOWEJ POLSKI dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
169. Pasterski model gospodarczy w pradziejach Europy Środkowo-Wschodniej. Wybrane zagadnienia dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Od około 2500 lat p.n.e. na terenach środkowej Europy zaczęło dochodzić do przeobrażeń o charakterze ekonomiczno-demograficznym. Zmiany natury polityczno - gospodarczej doprowadziły do upadku rozwijającego się przez kilka stuleci zaawansowanego neolitycznego rolnictwa. Z tego okresu znane są przykłady pochówków masowych, znalezisk militariów, czy pracowni produkujących takowe. W zaniku neolitycznych społeczności rolniczych mogły pewną rolę odgrywać również konflikty wynikające z ekspansji nowych grup ludzkich. Przełom neolitu i epoki brązu był bezsprzecznie ważnym momentem zmian dla ludności zamieszkującej tereny Europy Środkowo-Wschodniej. Za okres ten uważa się za czas wykrystalizowania pierwszych form gospodarki czysto pasterskiej oraz jej licznych odmian. Kryzys środowiskowy, który nastąpił w wyniku nieprzemyślanych ludzkich działań wymusił procesy, które miały na celu dostosowanie się do nowych warunków. Proces udomawiania zwierząt zapoczątkowany z okresem neolitu był kluczowym elementem, który to umożliwiał. Razem ze swoimi zwierzętami i wytworami kultury materialnej nomadzi przekazywali sprawdzony, pasterski model gospodarki, który wykorzystywany był właśnie na terenach suchych, a nawet półpustynnych. Dostarczali oni informacji w jaki sposób najefektywniej zareagować na zmiany. Przeobrażenia klimatyczne wymusiły na plemionach bardziej mobilnych przemieszczanie się co w efekcie prowadziło do wdawania się w interakcje ze społecznościami miejscowymi - najczęściej rolniczymi i osiadłymi. Wynikła w tym procesie dyfuzja prowadziła do powstawania nowych grup, kultur i sposobów na życie.
170. Naczynia ceramiczne z XV-wiecznego zamku na górze Gromnik, Wzgórza Strzelińskie na Dolnym Śląsku dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
171. Przemiany osadnicze w rejonie Nysy we wczesnym średniowieczu. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
172. Uchwytne archeologicznie przedmioty oraz zabiegi apotropaiczne, ochronne i magiczne na wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach w Cedyni (stan. 2 i 2a) i Kałdusie (stan. 1 i 4) dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
Praca podejmuje temat uchwytnych archeologicznie przedmiotów oraz zabiegów apotropaicznych, ochronnych i magicznych, które zaobserwowałam na wczesnośredniowiecznych szkieletowych cmentarzyskach w Cedyni (stan. 2 i 2a) oraz Kałdusie (stan. 1 i 4). Dotyczy ona więc sfery wierzeń magicznych, która przekłada się na pewne wybory społeczeństwa dotyczące specyficznych zabytków wkładanych ze zmarłym do grobu czy też wykonywanie praktyk. Na początku zwróciłam uwagę na podobieństwa i różnice w sposobie wyobrażania sobie życia po śmierci i wizji zaświatów u Słowian pogańskich oraz w świecie chrześcijańskim, a w drugiej kolejności porównałam ich obrządki pogrzebowe, ponieważ oba zagadnienia wpłynęły zasadniczo na badane zjawisko. Gdy tło dotyczące samej sfery wierzeń zostało nakreślone, można było przejść do analizy wyróżnionych przeze mnie zjawisk. W pierwszej kolejności przedstawione zostały zabytki, wśród których wyróżniłam monety, grzechotki, przedmioty metalowe zlokalizowane w nietypowych miejscach w jamie grobowej, a także ozdoby takie jak pierścionki, paciorki, zawieszki oraz amulety kościane i rogowe. Następnie dokładniej przyjrzałam się zabiegom dokonywanym w obrębie jamy grobowej lub w stosunku do samych zmarłych, wśród których znalazły się tzw. zabiegi antywampiryczne oraz wykorzystanie kamieni w celach innych niż apotropaiczne. W obu rozdziałach analitycznych znalazły się również nieliczne inne przedmioty i zabiegi, na które również poświęciłam osobne podrozdziały i postanowiłam umieścić w pracy dla pełniejszego obrazu. Na końcu moja uwaga skupiła się na zagadnieniu struktury płci i wieku oraz na relacjach między nimi, co pozwoliło wyciągnąć również wnioski odnoszące się do aspektu społecznego dotyczącego występowania badanego zjawiska. Praca pozwoliła również na sformułowanie innych refleksji, m.in. o częstości stosowania poszczególnych kategorii przedmiotów oraz praktyk, ich zróżnicowaniu regionalnym, możliwym znaczeniu i funkcji, a także częściowo ich chronologii.
173. Stanowisko w Sosnowcu-Zagórzu w kontekście innych stanowisk wczesnopolskiego górniczo-hutniczego zagłębia ołowiu i srebra. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
174. WOJSKOWOŚĆ CZARNYCH KŁOBUKÓW NA TLE SZTUKI WOJENNEJ RUSI W XI-XIII WIEKU dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
175. Funkcje jaskiń południowej Polski od okresu wpływów rzymskich do średniowiecza dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca jest próbą określenia funkcji jakie pełniły jaskinie i schroniska jaskiniowe znajdujące się w Sudetach, na wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, w Karpatach, w Niecce Nidziańskiej i Górach Świętokrzyskich, w przedziale czasowym rozpoczynającym się Okresem Wpływów Rzymskich i kończącym się wraz ze Średniowieczem; głównie opiera się ona na interpretacji zabytków ruchomych pozyskanych w wyniku badań archeologicznych, paleontologicznych oraz amatorskiej eksploracji zapoczątkowanej w drugiej połowie XIX wieku.
176. Budownictwo sakralne na grodach polskich od X w do połowy XI w dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
177. OSADNICTWO SKANDYNAWSKIE NA POŁUDNIOWYM WYBRZEŻU BAŁTYKU dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
178. Wpływy skandynawskie na budownictwo Słowian na terenie Polski dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
179. Wpływy koczowników Wielkiego Stepu na uzbrojenie mieszkańców ziem polskich we wczesnym średniowieczu dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne I stopnia
180. PRODUKCJA TEKSTYLNA W ŚREDNIOWIECZU (VII-XV W.) W DORZECZU ODRY dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia