wyszukiwanie/filtrowanie
Lp. Temat pracy Promotor Program studiów
481. Wybrane aspekty ochrony dziedzictwa archeologicznego dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Definicja dziedzictwa archeologicznego została uregulowana przez europejską konwencję o ochronie dziedzictwa archeologicznego. Zgodnie z tą konwencją za przedmiot dziedzictwa archeologicznego należy uznać wszelkie pozostałości, obiekty i jakiekolwiek inne ślady ludzkości z minionych epok, których zachowanie i analiza pomogą prześledzić historię ludzkości i jej stosunek do środowiska naturalnego; dla których wykopaliska i odkrycia oraz inne metody badań nad dziejami ludzkości i jej środowiskiem są podstawowym źródłem informacji i które są usytuowane w jakimkolwiek miejscu podlegającym jurysdykcji stron. Wśród struktur, które obejmują dziedzictwo archeologiczne wyróżnia się konstrukcje, zespoły budowlane, eksploatowane tereny, przedmioty, zabytki innego rodzaju, jak też ich otoczenie znajdujące się na ziemi lub pod wodą. W Polsce dziedzictwo archeologiczne podlega ochronie prawnej. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym tej prewencji jest ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nierzadko zabezpieczenia tego dziedzictwa wywołują dużo problemów, które ciężko rozwiązać. W ostatnim czasie dokonano wielu nowelizacji aktów prawnych związanych z ochroną dziedzictwa archeologicznego, dlatego warto je wskazać i opisać. Dla lepszego wyjaśnienia problemu w pracy omówione zostały prawne unormowania dotyczące działalności archeologów takie jak: definicja zabytku archeologicznego i komparatystyka tego pojęcia w kilku wybranych państwach, sytuacja właściciela zabytku archeologicznego oraz właściciela terenu, na którym znajduje się zabytek archeologiczny, zjawisko przestępczości przeciwko zabytkom archeologicznym. Przedstawiono również pozwolenia wydawane archeologom (na prowadzenie badań archeologicznych, przewóz zwłok i szczątków ludzkich oraz na ekshumację) oraz ukazano połączenie prawa polskiego z europejską konwencją o ochronie dziedzictwa archeologicznego i konwencją w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.
482. Fałszerstwa zabytków archeologicznych dr hab. Maciej Trzciński prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem analizy niniejszej pracy są fałszerstwa zabytków archeologicznych. Praca rozpoczyna się od zdefiniowanie fałszerstwa oraz terminów pokrewnych tj. kopii, repliki, imitacji, pseudofalsyfikatu, rekonstrukcji, kontaminacji oraz reprodukcji. Zarysuje to tło dla podstaw prawnych związanych z przestępstwem fałszowania zabytków. W dalszej części opisana jest rola archeologa jako biegłego sądowego i kontekst jego współpracy z Policją. Na podstawie narzędzi wykorzystywanych w kryminalistyce przeanalizowano możliwe przypadki fałszerstw zabytków archeologicznych. Jednocześnie wymienione zostały podmioty przeciwdziałające i wykrywające fałszerstwa, jak również metody, którymi owe podmioty się posługują. Rynek zagraniczny został porównany z polskim w celu uwidocznienia różnic m.in. związanych z ograniczonym prawnie handlem zabytkami archeologicznymi na terenie Polski. W celu nakreślenie szerszego kontekstu powstawania falsyfikatów opisane zostały historie niektórych z nich. Uwidocznia to również motywacje, którymi kierował się fałszerz oraz prezentuje szerokie spektrum rodzajów fałszerstw archeologicznych. Istotna część pracy opisuje metody badań autentyczności. Podzielone zostały na badania wstępne (analiza historyczno – stylistyczna) oraz zaawansowane (badania fizykochemiczne). Badania fizykochemiczne sklasyfikowane zostały pod katem materiału, z którego wykonany jest badany zabytek. Jako główne materiały wybrano następujące tworzywa: ceramika, pigmenty, metal, kamień, drewno, szkło, tkanina, papier, pergamin, papirus, kość oraz inne, pochodzenia organicznego. By dopełnić obrazu stanu badań podsumowany został potencjał oraz ograniczenia współczesnych metod fizykochemicznych oraz opisano metody zapobiegania fałszowania zabytków.
483. Praktyki religijne w starożytnym Rzymie w świetle źródeł archeologicznych dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca ma na celu ukazanie praktyk religijnych w starożytnym Rzymie od okresu królewskiego aż po czasy Cesarstwa. Na przykładzie zabytków archeologicznych takich jak ruiny świątyń, rzeźby, zachowane grobowce, inskrypcje, monety, mozaiki, ołtarze oraz inne przedmioty codziennego użytku, będące wyrazem wiary w liczne bóstwa. Opisane zostały miejsca kultu i misteriów. W pracy została zawarta również charakterystyka panteonu bogów i bogiń starożytnego Rzymu. Uwzględniono również kulty obce praktykowane w stolicy Imperium, oraz kult prywatny i cesarski. Na podstawie analizy kalendarza rzymskiego przedstawiono porządek najważniejszych świąt. Wykorzystano zarówno źródła archeologiczne, religioznawcze, historyczne oraz językoznawcze.
484. Wizerunki gladiatorów w Italii i zachodnich prowincjach Imperium Rzymskiego dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca polega na opisie wybranych wizerunków gladiatorów w przedziale chronologicznym od IV wieku p.n.e. do IV wieku n.e. Typami zabytków zawartymi w pracy są mozaiki, naczynia ceramiczne, naczynia szklane, lampki oliwne, figurki, reliefy, stele grobowe oraz malowidła naścienne. Obszar terytorialny pracy obejmuje tereny obecnych Włoch, Grecji, Francji, Wielkiej Brytanii, Niemiec oraz Cypru. Pierwszy rozdział jest wprowadzeniem historycznym, opisującym historię walk gladiatorskich od ich początków w okresie Republiki do ostatecznego zakazu wystawiania ich w IV wieku n.e. Drugi rozdział dotyczy aspektu społecznego walk gladiatorskich oraz przybliża funkcję szkół gladiatorskich. Trzeci opisuje poszczególne specjalizacje gladiatorów, takie jak murmillo, secutor lub thraex. W czwartym rozdziale dokonano opisu wybranych zabytków z przedstawieniami gladiatorów. W ostatnim rozdziale autorka analizuje dane wizerunki, opierając się na wiedzy z poprzednich rozdziałów. W podsumowaniu pracy pojawią się wnioski, do których autorka dotarła podczas analizy. Następnie w pracy zawarte są katalogi zabytków podzielone na: katalog figurek, lampek oliwnych, naczyń ceramicznych, naczyń szklanych, mozaik i malowideł naściennych oraz reliefów i stel grobowych.
485. Import wina w epoce hellenistycznej i dobie pryncypatu na tereny Niziny Wołoskiej i Równiny Naddunajskiej dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca dotyczy kwestii importu wina w epoce hellenistycznej i dobie pryncypatu na tereny Niziny Wołoskiej i Równiny Naddunajskiej. Na podstawie zebranych amfor, w których transportowano i przechowywano wino, autorka omawia zjawiska związane z handlem i przewozem trunku. Przeprowadzona zostaje również analiza porównawcza dla epoki hellenistycznej i czasów rzymskich. Dla uzupełnienia wiadomości i właściwego zrozumienia poruszanego przez autorkę zagadnienia, w pracy zostaje omówione znaczenie wina dla starożytnych społeczności oraz problemy związane z handlem i transportem napoju. Dzięki temu udało się autorce wyciągnąć odpowiednie wnioski oraz wykonać próbę zrekonstruowania drogi wina od momentu wytworzenia przez transport po magazynowanie.
486. Świadectwa archeologiczne rządów cesarza Hadriana w Imperium Rzymskim. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Cesarz Hadrian panował przez dwadzieścia jeden lat nad Imperium Rzymskim. Ponad połowę tego czasu spędził w podróżach po prowincjach. Jego ślady widoczne są w architekturze, na podstawie której można odtworzyć dokładne trasy. Budował świątynie, akwedukty, termy, drogi. Przywiązywał ogromną wagę do historii i tradycji. Był entuzjastą Grecji i Egiptu, co też można stwierdzić na podstawie realizowanych przez niego założeń. Dbał również o swoich poddanych budując obiekty użyteczności publicznej. Obrazem jego podróży było stworzenie dokładnych replik oraz budynków inspirowanych doświadczeniami estetycznymi z prowincji w willi w Tivoli.
487. Wizerunki kobiet na stelach grobowych i naiskoi z antycznych Aten i ich okolic. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Do pracy została wybrana grupa 51 steli grobowych i naiskoi, pochodzących z Aten, ale datowanych na różne odcinki chronologiczne. Zabytki zostały następnie dokładnie opisane przez autorkę pod kątem wizerunków kobiet na nich występujących. Opis posłużył do sporządzenia szczegółowej analizy, prześledzenia toku zmian chronologicznych i terytorialnych oraz wskazaniu prawidłowości w przedstawianiu poszczególnych rodzajów scen. Celem pracy było zbadanie znaczenia kobiet w starożytności porównując obraz wyłaniający się z analizy nagrobków z danymi na temat ich społecznej sytuacji pochodzącymi z literatury.
488. Fryzury Rzymianek w świetle źródeł archeologicznych. dr hab. Mateusz Żmudziński Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca magisterska ma na celu przybliżenie rozwoju mody i zmieniających się trendów we fryzurach Rzymianek. Analizie zostały poddane gemmy, portrety fajumskie i monety. W pracy zostały wzięte pod uwagę kobiety należące do elity, klas wyższych, ewentualnie do klasy średniej. Autorka postara się wskazać podobieństwa i różnice w uczesaniach dam wynikające także z terenów zamieszkiwania.
489. Przybliżenie stanu sanitarnego i metod usuwania nieczystości w miastach Europy Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem latryn na przykładzie js. 51 z ulicy św. Wita 6 we Wrocławiu. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Tematem niniejszej pracy będzie stan sanitarny oraz sposoby usuwania nieczystości w miastach Europy Środkowej. Celem tych rozważań jest przybliżenie metod jakimi zurbanizowane społeczności przełomu średniowiecza i nowożytności posługiwały się w celu poprawy swojego bytu a także wykazanie, że ówczesne ośrodki miejskie przykładały dużą wagę do spraw czystości i higieny. Szczególną uwagę poświęcono tu zagadnieniu latryn, w oparciu o eksplorację znajdującej się przy ul. Św. Wita 6 we Wrocławiu, js. 51. Podjęto próbę klasyfikacji pozyskanych z wyżej wymienionego obiektu materiałów archeologicznych, przydzielenia ich do poszczególnych kategorii oraz określenia ich funkcji i roli w życiu społeczeństwa miejskiego.
490. Technologie predeterminowane w późnej fazie paleolitu środkowego w oparciu o artefakty horyzontu dolnego stanowiska 1 przy al. Hallera we Wrocławiu. dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Niniejsza praca ma na celu przedstawienie wyników badań dotyczących zastosowanych metod lewaluaskich na tle innych strategii redukcji rdzenia w oparciu o inwentarz kamienny horyzontu dolnego stan. 1 przy al. Hallera we Wrocławiu (SW Polska). Osady geologiczne, w których spoczywały zabytki horyzontu dolnego, są datowane za pomocą metody optoluminescencyjnej (OSL) na wczesną fazę zlodowacenia Wisły. W studiach nad materiałem posłużono się analizami technologicznymi, morfologicznymi i statystycznymi. Stwierdzono, iż neandertalczycy wykorzystywali najczęściej metody predeterminowane w typie lewaluaskim. Praca pokazuje, że były one elastycznie wykorzystywane przez ludzi archaicznych, którzy świadomie rezygnowali z niektórych elementów procedury z uwagi na jakość surowca kamiennego. Cechą obecną w każdym rdzeniu lewaluaskim jest specjalne przygotowanie części proksymalnej strony dolnej, czego skutkiem było powstanie pięty typu czapka żandarma. Z kolei odłupnia rdzenia lewaluaskiego nie była poddawana wyszukanemu przygotowaniu. Łowcy-zbieracze posługiwali się również innymi metodami, takimi jak dyskoidalna, Kombewa i jednokierunkowa.
491. Procesy odpowiedzialne za gromadzenie się szczątków kostnych fauny plejstoceńskiej w rejonie stanowiska Kraków, ul. Spadzista. dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Stanowisko znane jako Kraków, ul. Spadzista, znajduje się na północnym cyplu Sikornik we wschodniej części Pasma Sowiniec na terenie Krakowa. Jest to największe w Polsce skupisko szczątków mamuta powstałe 24 tys. lat temu. W tym czasie obszar ten był wizytowany przez łowców i zbieraczy kultury graweckiej. Przedmiotem tej pracy są szczątki fauny plejstoceńskiej, uzyskane podczas sezonów wykopaliskowych 2016-2017. Zbiór w większości składa się ze szczątków mamuta. Odnaleziono także pojedyncze kości pieśca, wilka oraz konia. Praca prezentuje rezultaty analizy tafonomicznej szczątków kostnych ze stanowiska Kraków, ul. Spadzista. Oprócz przepalonych szczątków kostnych, nie znaleziono żadnych modyfikacji kulturowych na opracowywanej serii szczątków kostnych. Obserwacje wskazują na istotny wpływ procesów postdepozycyjnych na zachowanie materiału archeologicznego, a także na jego rozproszenie. Uzyskane dane skłaniają do rozważań na temat procesów odpowiedzialnych za formowanie się tego typu stanowisk. Dociekania wskazują na niewielką rolę ludzi w procesie modyfikacji materiału oraz znaczący wpływ procesów denudacyjnych w trakcie formowania się stanowiska Kraków, ul. Spadzista.
492. Wodociągi Pragi i Wrocławia do końca XVIII wieku. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Na pracę składa się omówienie organizacji przestrzennej i prawnej oraz sposobu działania systemów wodociągowych Pragi i Wrocławia wraz z ich analizą porównawczą. Szczególny nacisk położony został na objaśnienie sposobu działania urządzeń wodociągowych przełomu późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności oraz ich ewolucji powodowanej rozwojem miast.
493. Motywy starotestamentowe na kaflach piecowych na Śląsku, w Wielkopolsce i na Pomorzu XIV-XVI w. prof. dr hab. Jerzy Piekalski Archeologia - stacjonarne II stopnia
Pojawienie się w XV wieku kafli powstałych na bazie matrycy, doprowadziło do tego że piec, z urządzenia o głównie utylitarnych funkcjach, wyrósł do rangi dzieła sztuki użytkowej oraz stał estetycznym nośnikiem określonych treści. Możliwość ornamentacji kafli dała także kolejną sposobność do wyrażenia jednej z odwiecznej ludzkich potrzeb- przelania na otaczającą go materię istotnych dla niego wzorców graficznych. Jednym z niezwykle ważnych środków wyrazu, szczególnie dla europejskiego kręgu kulturowego, były sceny starotestamentowe- umożliwiające symboliczny przekaz danych idei oraz, często nieświadomych, założeń filozoficznych. Ideowy przełom średniowiecza i nowożytności odcisnął spore znaczenie na sposobie przedstawień, tematyce oraz kanałach rozprzestrzeniania się wizerunków kaflarskich. Epokowa zmiana wpłynęła także na zmianie ideowego znaczenia starotestamentowych wzorców ikonograficznych. Celem niniejszej pracy było zebranie i skoncentrowanie materiału kaflarskiego z pochodzącego z XV i XVI wieku, z rejonu Śląska, Wielkopolski oraz Pomorza, przedstawiającego potwierdzone i domniemane motywy starotestamentowe i jego interdyscyplinarna analiza, posiłkująca się wiedzą z zakresu judaistyki oraz łącząca metodologię używaną w historii sztuki z metodologią archeologiczną, Na podstawie tej analizy została podjęta próba wykazania, jak zmieniały się starotestamentowe wzorce, ukazywana na kaflach tematyka i sposób jej przedstawienia na przestrzeni średniowiecza i nowożytności. Pierwszy rozdział został poświęcony kulturowym aspektom przełomu średniowiecza i nowożytności, wpływającym na sposób przedstawiania motywów starotestamentowych, ich zamierzonych inspiracji graficznych oraz dróg rozprzestrzeniania na omawianym terenie. W rozdziale drugim, uzyskany na podstawie kwerendy materiał, podzielony został na osiem działów pod względem przedstawionej tematyki: I stanowią kafle z przedstawieniami Adama i Ewy, II Przedstawienia 12 bohaterów i tyranów Starego Testamentu, III Proroka Daniela, IV. Samsona, V. Rebeki, VI Judyty, VII Jonasza, VIII renesansowych scen bitewnych. Podjęta została także próba odnalezienia możliwych wzorców graficznych przedstawień kaflarskich. W przypadkach, w których było to możliwe, szczególnie w nowożytności, podjęto także próbę analizy ikonologicznej materiału kaflarskiego oraz wykazania konkretnych wzorców, charakterystycznych dla danych grup religijnych. Ważne było także odniesienie zmian zachodzących w ornamentacji kafli do sytuacji politycznej i kulturowej regionu i stwierdzenie na ile warunkowała ona wybieranie konkretnych motywów przedstawień.
494. Monety z zamku biskupów chełmińskich w Lubawie prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca ma na celu opracowanie inwentarza siedmiuset monet, pozyskanych podczas badań archeologicznych w ruinach zamku biskupów chełmińskich w Lubawie na Ziemi Chełmińskiej. Są to monety pojedyncze, pozyskane z różnych warstw stratygraficznych i wykopów w obrębie jednego, dużego stanowiska, jakim jest zamek. Podstawą pracy jest katalog, opisujący każdą pojedynczą monetę, uwzględniając wszystkie ważne dla analizy elementy - parametry fizyczne i treść (spisanie treści legend oraz opisanie elementów ikonograficznych), a także - jeśli to możliwe - przyporządkowanie do znanych nauce, konkretnych emitentów oraz odnalezienie analogii w literaturze fachowej. Katalog stanowi podstawę do analizy jego zawartości i opisania faktów, na które wskazuje, następnie zaś - skonfrontowania ich z dziejami obiektu, znanymi ze źródeł historycznych. Metryka chronologiczna monet z zamku nie sięga dalej niż drugiej połowy XIV wieku, natomiast ślady wskazujące na funkcjonowanie obiegu monetarnego na zamku pojawiają się dopiero na początku XV wieku, wraz z obecnością licznych szelągów krzyżackich. Zawartość katalogu odzwierciedla zmianę granic w ramach II pokoju toruńskiego w 1466, gdy Lubawa znalazła się w granicach Królestwa Polskiego - w drugiej połowie XV wieku monety krzyżackie ustępują przewagi monetom polskim. W XVI wieku utrzymuje się dominacja monet polskich, zaś stulecie XVII-te to czas wielkiego rozkwitu zamku - dawna średniowieczna warownia zostaje przebudowana na barokową rezydencję. Monety z tego stulecia są liczne (ponad 300) i różnorodne, a ich jedyną cechą wspólną jest to, że jako pojedyncze - są to monety o niewielkich nominałach. Pod koniec XVIII wieku następuje degradacja obiektu, związana z opuszczeniem go przez biskupów chełmińskich. Jest to kolejny fakt, mający swoje odzwierciedlenie w inwentarzu - koniec XVIII i cały XIX wiek to okres, z którego pochodzi zaledwie kilka monet, nie można natomiast mówić o jakimkolwiek obiegu pieniężnym w doprowadzonym do ruiny obiekcie. Obraz obiegu pieniężnego, jaki funkcjonował na zamku przez stulecia jego istnienia, jest charakterystyczny dla regionu przygranicznego. Można odnaleźć dużo analogii do obiegu monet w Królestwie Polskim, ale są też cechy specyficzne dla Prus Królewskich, z kolei np. ogromna ilość drobnej monety książęcej z Prus w XVII wieku wskazuje na duże wpływy tego nieodległego geograficznie rynku monetarnego w rejonie zamku.
495. Sposoby opracowania powierzchni naczyń z epoki brązu w świetle badań eksperymentalnych dr hab. Justyna Baron prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Celem niniejszej pracy jest wstępne rozpoznanie narzędzi używanych do wygładzania naczyń ceramicznych ze stanowisk: Radłowice stan. 22, Szprotawa al. Niepodległości, Ruszowice stan. 5, Wrocław ul. Niepodległości, Miłosławice stan. 6. Stanowiska datowane są pomiędzy III OEB a HaC. Wykonano obserwacje mikroskopowe zabytkowego materiału ceramicznego oraz przeprowadzono eksperyment w formie statycznej. Jako gładziki eksperymentalne wykorzystano żebro zwierzęce, fragment skorupy ceramicznej, otoczak, patyczek sosnowy oraz fragment poroża. Na podstawie porównania śladów mikroskopowych stwierdzono, że w znacznej większości naczynia gładzone były za pomocą otoczaka oraz drewna. Nie dowiedziono używania fragmentów naczyń ceramicznych jako narzędzia.
496. Wczesna epoka żelaza w Liburnii dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
W pracy przedstawiona została wczesna epoka żelaza w Liburnii, czyli krainie historycznej na północno-wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Głównymi twórcami kultury tego okresu byli Liburnowie, lud wspominany w antycznych źródłach. Omówiono osadnictwo, obrządek pogrzebowy oraz kulturę materialną, równocześnie zwracając uwagę na aktualne problemy badawcze. Poruszono także kwestię przynależności etnicznej tak zwanych Liburnów w oparciu o najnowsze badania.
497. Monety z badań archeologicznych ruin kościoła Santa Maria di Campogrosso w Altavilla Milicia prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - stacjonarne II stopnia
Przedmiotem pracy są znaleziska monet odkryte podczas badań archeologicznych prowadzonych przy ruinach kościoła Santa Maria di Campogrosso w miejscowości Altavilla Milicia, leżącej niedaleko Palermo, na Sycylii. Podczas prac wykopaliskowych prowadzonych w latach 2015-2018 odnaleziono 26 monet o drobnych nominałach, wybitych z brązu lub bilonu. Najstarsza z monet datowana jest na pierwszą połowę XII wieku, najmłodsza zaś na wiek XVI-XVII. Na stanowisku odkryto nowe odmiany monet dotychczas nieznanych w literaturze naukowej, co zmienia stan wiedzy o mennictwie sycylijskim. Celem badań archeologicznych przy kościele Santa Maria di Campogrosso było odtworzenie planu budowli w rozwarstwieniu chronologicznym oraz rekonstrukcję kontekstu kulturowego z okresów przed, w trakcie funkcjonowania kościoła i po zakończeniu użytkowania. Mimo zachowanych źródeł pisanych początki jak i dalsze losy kościoła nie są dość znane. Chronologia kościoła ustalana na podstawie źródeł historycznych na drugą połowę XI wieku jest kwestionowana przez historyków architektury, opowiadając się za późniejszą chronologią kościoła, przesuwając datę budowy na wiek XIII. Dopiero od 2015 roku głos w tej dyskusji mogli zabrać archeolodzy. Wśród wysuwanych przez nich argumentów prócz stratygrafii odkrywanych nawarstwień, wyników datowań metodami fizyko-chemicznymi ważną rolę odgrywają także znaleziska monet, których metryki dają możliwość datowania innych zabytków znajdujących się w warstwie kulturowej. Przeprowadzona analiza znalezisk monet wraz z ich archeologicznym kontekstem w odniesieniu do historii kościoła Santa Maria di Campogrosso - znanej ze źródeł pisanych - umożliwiła rekonstrukcję jego dziejów. Wyniki badań monet wskazują, że budowa kościoła rozpoczęła się w połowie XII wieku. Analiza moneta pozwoliła również uzupełnić obraz przemian społeczno-gospodarczych jakie miały miejsce w rejonie stanowiska w okresie średniowiecza i nowożytności.
498. Znaczenie substancji barwiących wśród społeczności łowiecko-zbierackich z terenu ziem polskich - od kultury magdaleńskich po paraneolit dr hab. Tomasz Płonka Archeologia - stacjonarne II stopnia
Praca dotyczy zabytków i obiektów związanych z pigmentami z terenu Polski. Jej zakres chronologiczny obejmuje czasy od kultury magdaleńskiej po paraneolit. W pracy przeprowadzono szczegółową analizę źródeł, począwszy od akwizycji surowca, poprzez jego dystrybucję, użytkowanie, aż po jego depozycję w kontekstach archeologicznych. Przeanalizowane źródła stały się podstawą do opisu różnych systemów pozyskiwania, przetwórstwa i dystrybucji pigmentu w różnych okresach chronologicznych i na różnych obszarach Polski. W świetle zebranych danych udało się opisać utylitarne i symboliczne aspekty użytkowania ochry oraz jej znaczenie w życiu łowców i zbieraczy u schyłku paleolitu i w mezolicie.
499. Dokumentacja aktowa i obrazowa dotycząca wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego w Niemczy, przechowywana w Instytucie Archeologii Uniwesytetu Wrocławskiego dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
W Instytucie Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego przechowywana jest dokumentacja archiwalna dotycząca badań wykopaliskowych prowadzonych po II wojnie światowej przez Katedrę Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W niniejszym opracowaniu podjęto próbę zebrania, opisania oraz usystematyzowania tej części dokumentacji będącej w zasobach archiwalnych Instytutu Archeologii, która dotyczy prac wykopaliskowych na wczesnośredniowiecznym kompleksie osadniczym w Niemczy, przeprowadzonych w latach 1950 – 1981. Dokumentacja archeologiczna stanowi zasadniczy, a często jedyny ślad zachowania stanowisk i obiektów archeologicznych. Dobrze sporządzona dokumentacja może nie tylko dostarczyć danych na temat stanowiska, ale też informuje o przeprowadzonych procedurach i pozwala zweryfikować interpretację wyników poczynioną podczas badań terenowych. Archeolodzy są zgodni, że dokumentacja badań archeologicznych powinna być trwała, zrozumiała, uporządkowana i łatwo dostępna. Obecnie coraz większą rolę w dokumentacji odgrywa technologia cyfrowa. Jednym z pożądanych kierunków działań jest digitalizacja archiwalnej dokumentacji, należy przy tym pamiętać, że wykorzystanie technologii cyfrowych w tworzeniu i archiwizowaniu dokumentacji badań archeologicznych nie zwalnia podmiotów odpowiedzialnych z zachowania jej wersji analogowej. We wstępie zawarto informacje o stanie badań nad osadnictwem wczesnośredniowiecznym w Niemczy oraz opis specyfiki stanowiska. Kolejny rozdział omawia definicję, standardy i klasyfikację dokumentacji archeologicznej oraz wskazuje jaki sposób dokumentacji jest przyjęty w archiwum IA UWr. Zasadnicza część pracy omawia zachowaną dokumentację aktową i obrazową (za wyjątkiem dokumentacji fotograficznej) kompleksu osadniczego w Niemczy z podziałem na lata. Dokumenty zaprezentowano według jednostek, w których je aktualnie umieszczono i w kolejności, w jakiej w nich występowały. W efekcie powstał opis jakościowy, statystyczny i zestawienie tabelaryczne zachowanych archiwaliów. Zgromadzony materiał może stanowić punkt wyjścia do problemowej analizy archiwaliów dotyczących wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego w Niemczy.
500. Neolityczne aerofony na terenie Europy dr hab. Andrzej Wiśniewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Celem niniejszej pracy jest próba rekonstrukcji wytwarzania i użytkowania aerofonów w neolicie. Przedmiotem badań są znaleziska interpretowane jako instrumenty dęte z terenów Europy. Stosując klasyfikację instrumentów Hornbostela-Sachsa, rozbudowaną przez autorkę, wyróżniono różne typy aerofonów. Zaobserwowano znaczne zróżnicowanie formalne znalezisk. Na podstawie publikowanych danych na temat śladów na artefaktach, wykorzystanych surowców oraz obserwacji rekonstruktorów, wykonujących repliki dawnych instrumentów dętych, udało się przybliżyć proces wytwarzania. Analiza śladów użytkowania, kontekstu odkrycia zabytków oraz analogie etnograficzne pozwoliły przedstawić możliwe funkcje aerofonów. Wiele danych przemawia za tym, że sposób wykorzystywania instrumentów dętych w neolicie był bardzo zróżnicowany. Porównanie cech aerofonów z kulturami archeologicznymi, pozwoliło również stwierdzić, że dla niektórych jednostek kulturowych charakterystyczne są określone kategorie instrumentów.
501. Znaleziska importowanych metalowych dzwonków rzymskich na terenie kręgu kultur zachodniobałtyjskich dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - stacjonarne II stopnia
Badania archeologiczne na terenie występowania kręgu kultur zachodniobałtyjskich doprowadziły do odkrycia znacznej ilości zabytków z terytorium cesarstwa rzymskiego. Były to głównie przedmioty , które znalazły się na tych ziemiach drogą handlu wymiennego. Ludność zachodniobałtyjka była w posiadaniu znacznych złóż bursztynu. Ten cenny minerał oddziaływał na wyobraźnie kupców rzymskich. Elity zachodniobałtyjskie chętnie wymieniały bursztyn na różnorodne towary o południowym rodowodzie. Jednym z nich były rzymskie metalowe dzwonki. Praca skupia się głównie na klasyfikacji tego typu zabytków oraz opisie stanowisk, na których rzymskie idiofony zostały odkryte. Wiele artefaktów nie zachowało się do dzisiaj i możemy czerpać informacje o nich tylko z archiwalnych, szczątkowych opisów. Praca skupia się również na analizie i historii tych badań.
502. Archeologia w polskich nowych mediach-szanse i zagrożenia prof. dr hab. Jan Burdukiewicz Archeologia - stacjonarne jednolite magisterskie
Abstrakt (PL) Praca ukazuje możliwości nowych mediów jako narzędzia służącego do popularyzacji archeologii. Na wstępie przedstawione jest społeczne znaczenie popularyzacji archeologii, jej celów i metod. Tradycyjne metody popularyzacji archeologii są powszechnie stosowane zarówno przez profesjonalistów jak i środowiska amatorów. Kolejne rozdziały przedstawiają metody popularyzacji w nowych mediach oraz ich oceny, ze szczególnym uwzględnieniem mediów społecznościowych. Porównanie tradycyjnych oraz nowych sposobów popularyzacji archeologii przedstawia ich zalety i wady. Wiele uwagi poświęcono mediom społecznościowym jako narzędziom prowadzącym do „demokratyzacji” i wielogłosowości środowisk archeologicznych w internecie, co skutkuje powstaniem innych, niż dotychczasowe, oczekiwań społecznych w zakresie popularyzacji archeologii. Jednym z ciekawszych aspektów porównania tradycyjnych i nowych metod popularyzacji archeologii jest analiza różnic między fizycznym kontaktem odbiorcy z prawdziwymi zabytkami oraz próbami przybliżenia wiedzy o przeszłości za pomocą technologii wirtualnych.
503. ŁUPKI ŁYSZCZYKOWE Z OKOLIC KAMIEŃCA ZĄBKOWICKIEGO JAKO SUROWIEC DO PRODUKCJI KAMIENI ŻARNOWYCH WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - stacjonarne jednolite magisterskie
504. Popularyzacja stanowisk archeologicznych w turystyce. dr hab. Artur Błażejewski prof. UWr Archeologia - wieczorowe I stopnia
505. Przejawy praktyk szamanistycznych u Scytów w świetle źródeł archeologicznych. dr hab. Irena Lasak prof. nadzw. UWr Archeologia - wieczorowe I stopnia
506. Mennictwo księstwa wrocławskiego w XIV wieku. prof. dr hab. Borys Paszkiewicz Archeologia - wieczorowe I stopnia
507. Obrządek pogrzebowy kultury San Agustin w Kolumbii prof. dr hab. Józef Szykulski prof. UWr Archeologia - wieczorowe I stopnia
508. GOSPODARKA LUDNOŚCI KULTURY UNIETYCKIEJ W ŚWIETLE NAJNOWSZYCH BADAŃ. dr hab. Irena Lasak prof. nadzw. UWr Archeologia - wieczorowe I stopnia
509. Porównanie XV-wiecznych naczyń glinianych z zamków śląskich i miasta Wrocław. dr hab. Krzysztof Jaworski prof. UWr Archeologia - wieczorowe I stopnia