Rozwój ośrodków centralnych państwa Piastów od X do XII wieku na przykładzie wrocławskiego Ostrowa Tumskiego

Kierownik projektu: dr Aleksandra Pankiewicz

Źródło finansowania - NCN, program OPUS 14, projekt nr 2017/27/B/HS3/00554

Czas realizacji projektu: 2018-2021

Opis projektu:

Można byłoby się spodziewać, że wrocławski Ostrów Tumski, jako stołeczny ośrodek wczesnośredniowiecznego Śląska i jeden z ważniejszych grodów w formującej się strukturze państwa Piastów, jest doskonale zbadany. Wrażenie to potęguje fakt, że jest on badany (wprawdzie z przerwami) ale od ponad 50 lat i przez ten czas doczekał się opracowań wyników tych badań w postaci kilku książek, a także artykułów o charakterze syntetycznym i publikacji materiałoznawczych. Stan rozpoznania wrocławskiego Ostrowa Tumskiego jest jednak daleki od doskonałości.  W licznych sprawozdaniach z badań, a nawet opracowaniach monograficznych brakuje bowiem często interpretacji poszczególnych zjawisk i spojrzenia na stanowiska jako na całość. Próby takie podjęto wprawdzie w artykułach o charakterze syntetycznym, ale przyniosły więcej pytań niż odpowiedzi.

Niewyjaśniona pozostaje kwestia, w jakich warunkach politycznych zostaje założony gród wrocławski i komu właściwie należy tę inwestycję przypisywać. Problematyczne jest również określenie, jaka ludność zamieszkiwała na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu: wojowie wraz z rodzinami? kupcy? a może służba? Od wielu lat przedmiotem sporu są interpretacje dotyczące gospodarczego funkcjonowania grodów. Według starszych teorii skupiały one różnego rodzaju wytwórczość „rzemieślniczą”, w myśl nowszych koncepcji na grodach nie było jednak miejsca na tego typu działalność. Jak wyglądały kontakty handlowe mieszkańców wczesnośredniowiecznego Wrocławia i czy zmieniały się one w czasie? Celem realizacji projektu jest próba odpowiedzi na te pytania – nie tylko w odniesieniu do wrocławskiego Ostrowa Tumskiego ale także innych ośrodków centralnych państwa Piastów.

Aby wyjaśnić te problemy, przy realizacji projektu zostaną podjęte pogłębione studia nad kulturą materialną stanowiska. Obok analiz o charakterze statystycznym, podjęte zostaną także badania metaloznawcze i dendrochronologiczne. Dużo uwagi poświęci się importom oraz znaleziskom, które mogą być związane są z zajęciami mieszkańców grodu (np. metalurgią, obróbka kości i poroża, skóry, kamieni, etc.). Analiza zabytków będzie też wsparta badaniami nad strukturą osadniczą wczesnośredniowiecznego Wrocławia.

26s_88 (7)

94b_85 (14)

179a_88 (11)

Frozen11