Temat mojej pracy dotyczy trudności osób niesłyszących w relacjach interpersonalnych. Praca składa się z trzech części. Pierwsza z nich dotyczy teorii, w której opisałam takie zagadnienia, jak więzi społeczne, tożsamość, pozytywny rozwój młodzieży oraz skupiłam się na charakterystyce niepełnosprawności, którą jest głuchota. Druga część mojej pracy dotyczy metodologii. Tu, skupiłam się na przeprowadzonych przeze mnie badaniach, celach, określiłam przedmiot badań, zdefiniowałam pytania badawcze, hipotezy, oraz przybliżyłam charakterystykę badanej grupy oraz przebieg badań. Trzecia, i ostatnia część pracy to opis przeprowadzonych przeze mnie badań, dotyczących funkcjonowania osób niesłyszących.

W pracy omawiam zjawisko autodestrukcji pośredniej. Uwarunkowania zachowań pośrednio autodestrukcyjnych osób w wieku adolescencji próbuję określić z perspektyw teorii naukowych oraz własnych badań. Badanie zaprojektowałam jako sondaż diagnostyczny, z wykorzystaniem testów psychologicznych i ankiety. Jako zmienne objaśniające pośrednią autodestruktywność u adolescentów chciałam sprawdzić resiliencję indywidualną, uważność oraz funkcjonalność wychowawczą rodziny generacyjnej. Spodziewałam się ujemnych korelacji tych czynników ze zmienną objaśnianą. W badaniach wzięło udział 341 osób. W analizach ujawniły się związki autodestruktywności pośredniej (zoperacjonalizowanej występowaniem rozmaitych zachowań problemowych) ze wskazanymi wyżej trzema zmiennymi. Kluczowe znaczenie ma resiliencja indywidualna, która okazała istotnie skorelowana (ujemnie) z wszystkimi zachowaniami problemowymi. Funkcjonalność rodziny generacyjnej korelowała tylko z częścią zachowań problemowych a korelacje istotne z uważnością pojawiały się sporadycznie.

Praca porusza tematykę postaw młodzieży wobec przemocy rówieśniczej. Badania przeprowadzone zostały wśród 80 uczniów wrocławskiego technikum, poprzez zastosowanie kwestionariusza ankiety. Zmienną zależną objaśnianą w pracy jest postawa młodzieży wobec przemocy rówieśniczej. Dwoma wskaźnikami postaw młodzieży wobec przemocy są: stopień niechęci wobec przemocy oraz gotowość do komunikowania o zaobserwowanej przemocy. Zmienne niezależne uwzględnione w pracy to kolejno: funkcjonalność rodziny, pozytywna koncepcja siebie, samokontrola, kompetencja społeczna, prężność (RESIL), opisywanie, niereaktywność, nieosądzanie, obserwowanie, świadoma obecność, charakter, wiara, troska, więzi oraz kompetencje. Na postawy młodzieży szkół ponadpodstawowych względem przemocy ma wpływ wiele czynników, przede wszystkim kompetencje społeczne, charakter, troska oraz świadoma obecność.

Tematem niniejszej pracy są reakcje na zdradę w związku i ich wybrane uwarunkowania. Praca została podzielona na trzy części. W części pierwszej przedstawiono definicję zdrady, poszczególne reakcje na zdradę oraz czynniki warunkujące występowanie powyższych zachowań. W części drugiej omówiono założenia metodologiczne badań własnych, cele oraz przedmiot badań, problemy badawcze i hipotezy. Następnie zostały omówione metody, technika oraz narzędzia badawcze użyte w badaniach własnych. W trzeciej części zaprezentowano wyniki badań własnych dotyczących wpływu poszczególnych czynników na reakcję na zdradę w związku. Dokonano analizy ilościowej badań, uzyskane wyniki omówiono, a dane ilościowe zostały przedstawione w postaci tabel. Celem głównym jest przedstawienie form reakcji na zdradę w związku oraz czynników warunkujących ich powstawanie. W pracy zostały przyjęte dwie hipotezy: osobowość jednostki warunkuje reakcję na zdradę w związku; wzorce zachowań ukształtowane w dzieciństwie mają odzwierciedlenie w dorosłym życiu. Do rozwiązania tego problemu zastosowano badania ankietowe. Narzędziem badawczym był specjalnie skonstruowany kwestionariusz ankiety. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż reakcje destruktywne warunkują cechy psychopatyczne oraz związany z nimi brak umiejętności nawiązywania głębszych relacji interpersonalnych. Natomiast reakcje konstruktywne wywołuje prawidłowo funkcjonująca rodzina, a także umiejętność jednostki do funkcjonowania w społeczeństwie mimo napotkanych trudności. Po przeprowadzeniu badań i przeanalizowaniu wyników postawione wcześniej hipotezy zostały potwierdzone.

Przedmiotem rozważań są związki pomiędzy wybranymi czynnikami rodziny generacyjnej a nasileniem cech psychopatii – zuchwałości, bezduszności oraz rozhamowania. Badania przeprowadziłam w formie elektronicznej wśród młodych dorosłych w wieku 18-30 lat, miały one charakter ilościowy – metodą był sondaż. Grupa respondentów składała się z 93 osób (62 kobiety i 31 mężczyzn). Do pomiaru zmiennych wykorzystałam testy psychologiczne. Hipotezy weryfikowałam analizą wariancji, oceniając istotności różnic w nasileniu cech psychopatii pomiędzy grupami wydzielonymi według nasilenia czynników rodzinnych. Badania pozwoliły ustalić, że funkcjonalność rodziny i więzi z rodzicami redukują dwa objawy psychopatii (bezduszność i rozhamowanie), ale mogą nasilać trzeci jej objaw – zuchwałość. Istotne okazały się również reakcje rodziców na zachowania problemowe dzieci. Czynnikiem bez znaczenia była natomiast kontrola rodzicielska.

Niniejsza praca ma za zadanie przybliżyć czytelnikowi mechanizmy mające wpływ na sposoby reagowania młodych dorosłych na niezadowolenie w związku. Znajdują się w niej zarówno teoretyczne informacje związane z poruszanym zagadnieniem, jak i wnioski skonstruowane w oparciu o zebrany przeze mnie materiał empiryczny.

W pracy analizowane są uwarunkowania nasilenia syndromu zachowań problemowych młodzieży. W pierwszym rozdziale zawarłam zarys teoretyczny zachowań problemowych, w rozdziale drugim opisałam rodzaje zachowań problemowych. W rozdziale trzecim opisałam metodologię, czwarty rozdział zawierał opis badań.W badaniach zastosowałam metodą sondażu diagnostycznego, posłużyłam się testami psychologicznymi. Grupa badawcza liczyła 209 osób. Z przeprowadzonych badań zebrałam dane ilościowe. Z badań wynika, że nasilone zachowania problemowe występują u osób z niskim poziomem funkcjonowania rodziny, u których występuje wysoki wpływ rówieśniczy, jak również istotnym czynnikiem okazał się stosunek do własnej osoby. Cechy ADHD są ważnym czynnikiem, które mają wpływ na występowanie zachowań problemowych. Osoby, które przejawiają zachowania problemowe wykazały słaby poziom pozytywnych koncepcji siebie, samokontroli oraz niskie kompetencje społeczne.

Przedmiotem badań mojej pracy jest zjawisko cyberbullyingu wśród młodzieży w kontekście funkcjonalności rodziny, agresji oraz indywidualnych wyznaczników pozytywnego rozwoju młodzieży. Podstawą teoretyczną było zjawisko cyberbullyingu i agresji, resilience rodziny oraz koncepcja pozytywnego rozwoju Lernera. Narzędziem badawczym, które posłużyło mi do napisania pracy, był sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem testów osobowości oraz krótkiej ankiety. Przeprowadziłam badania wśród populacji osób w wieku 16-20 lat liczącą ogółem 101 respondentów. Hipotezy na temat związku pomiędzy natężeniem cyberbullyingu a wybranymi cechami indywidualnymi weryfikowałam za pomocą jednoczynnikowej analizy wariancji. Badania pokazały, że natężenie cyberbullyingu ma związek z agresywnością, poczuciem własnej wartości i charakterem jednostki oraz więzią z otoczeniem.

Praca dotyczy relacji pomiędzy kontrolą impulsów w zachowaniach problemowych. Badania miały charakter ilościowy. Metodą badawczą był sondaż, przeprowadzony na populacji 325 osób (z czego kobiety stanowiły 57%). Hipotezy były weryfikowane statystycznie za pomocą analizy wariancji. Badania pozwoliły ustalić, że kontrola impulsów ma istotne związki zarówno z przejawianiem zachowań problemowych przez młodzież w przeszłości, jak i z gotowością do takich zachowań w przyszłości. Silna kontrola impulsów chroni a słaba predysponuje do zachowań problemowych. Wniosek ten można odnieść do szerokiego spektrum zachowań z omawianej kategorii.

Przedmiotem moich rozważań są wybrane uwarunkowania nikotynizmu. W pracy skupiłem się przede wszystkim na czynnikach osobowościowych. Badania zostały przeprowadzone w formie elektronicznej metodą sondażu i techniki testu psychologicznego. Założone hipotezy na temat osobowościowych czynników warunkujących nikotynizm zostały zweryfikowane za pomocą analizy wariancji. Dzięki przeprowadzonym badaniom ustaliłem, że wysoki poziom czynników takich jak: potrzeba stymulacji, pozytywna koncepcja siebie, kompetencje społeczne, cechy resilience, opisywanie przeżyć wewnętrznych, a także niereaktywność prawdopodobnie może warunkować uzależnienie od nikotyny.

Praca licencjacka dotyczy odpowiedzi na pytanie "Dlaczego ludzie piją alkohol?" oraz powiązania tego pytania z poszczególnymi cechami psychopatii (zuchwałością, bezdusznością i rozhamowaniem). Moją grupę badawczą stanowili studenci w różnym wieku i studiujący na różnych kierunkach. Studenci zostali zapytani o oczekiwania odnośnie picia alkoholu oraz zostali przebadani kwestionariuszem badającym poziom cech psychopatii. Do realizacji badań posłużyłam się metodą badań ilościowych, gdyż interesowało mnie statystyczne ukazanie danego problemu. W przypadku zuchwałości i rozhamowania odkryłam sporo ciekawych zależności pomiędzy skutkami picia alkoholu a posiadaniem tych właśnie cech. Natomiast bezduszność jest w zasadzie bez istotnych powiązań z oczekiwaniami skutków picia.

Praca dotyczy relacji pomiędzy wybranymi czynnikami, a postawami wobec używania marihuany i twardych narkotyków. Metodą był sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem testów psychologicznych i ankiety. Zbadano osoby w wieku powyżej 20 roku życia, a dokładniej – studentów. Hipotezy były weryfikowane za pomocą analizy wariancji. Badania pozwoliły ustalić, że przychylna postawa wobec używania substancji psychoaktywnych, a głównie marihuany i narkotyków twardych, wskazuje na niski wskaźnik funkcjonalności rodziny generacyjnej, wysokie wskaźniki presji rówieśniczej oraz potrzeby stymulacji. Ponadto posiadanie przez takie osoby cech ADHD oraz doświadczanie wypalenia uczniowskiego. Te wskaźniki były również wysokie. Nie pominięto cechy uważności oraz resilience, których wskaźniki były niższe.

W rozdziale pierwszym (niniejszej pracy) zaprezentowany został przegląd literatury przedmiotu, ze szczególnym uwzględnieniem klasyfikacji rodzajów przemocy, opisano czynniki predysponujące do wystąpienia zachowań przemocowych, oraz – co najbardziej istotne z punktu podejmowanej problematyki – zakres skutków będących wynikiem doświadczonej przemocy. Rozdział drugi zawiera informacje o metodach wsparcia, o tym jak można (należy) sobie radzić z doświadczeniem przemocy, jakie jest znaczenie diagnozy dla podejmowania czynności terapeutycznych oraz wskazania ofiary przemocy. W dalszej części pracy, w rozdziale trzecim, przedstawiono metodologię: wybraną strategię badawczą, a także wykorzystaną metodę i technikę jako sposób gromadzenia informacji. Nakreślono także problemy badawcze wraz z hipotezami (sugerowanymi odpowiedziami). W ostatnim rozdziale empirycznym zawarta została szczegółowa opinia ofiar na temat wpływu doświadczonej przemocy na życie w dorosłości.

Współcześnie można zaobserwować wzrost występowania u dzieci zaburzeń ze spektrum autyzmu. Autyzm jest całościowym zaburzeniem rozwojowym przejawiającym się opóźnieniem rozwoju bądź wystąpieniem pewnym nieprawidłowości w funkcjonowaniu dziecka. „Spektrum zaburzeń” oznacza, że może ujawniać się w postaci rożnych, niejednoznacznych symptomów. Wiele rodzin, zauważając u małego dziecka niepokojące objawy, nie wie jak postępować w jego dalszym wychowaniu, jakie kroki poczynić w kierunku poprawy jego funkcjonowania. Praca ta ma na celu zapoznać z programem wczesnego wspomagania rozwoju oraz uświadomić rodziców, że intensywna terapia z dzieckiem może przynieść pozytywne efekty. Program ten zawiera wielospecjalistyczną terapię: logopedyczną, psychologiczną, pedagogiczną, integracji sensorycznej, która ma za zadanie poprawiać ogólne funkcjonowanie dziecka oraz wspierać jego rodzinę w zmaganiu się z codziennymi trudnościami spowodowanymi jego zaburzeniem. Temat zaburzeń ze spektrum autyzmu i wczesnego wspomagania rozwoju dziecka jest coraz bardziej znany. Prowadzone są badania nad odkrywaniem nowej wiedzy o tych pojęciach, metodach pracy i diagnozy dzieci.

Celem niniejszej pracy było określenie znaczenia podjęcia terapii emisji głosu, przypisywanego przez badane osoby z zaburzeniami mowy w ich codziennym funkcjonowaniu w społeczeństwie. Badania zostały przeprowadzone w oparciu o nagrania audio, obserwacje oraz notatki. Materiał badawczy był zbierany w kilku szkołach śpiewu i emisji głosu we Wrocławiu. Praca ta składa się z: - części teoretycznej (rozdział pierwszy i drugi), wprowadzającej czytelnika w tematykę; - części metodologicznej (rozdział trzeci); - części badawczej (rozdział czwarty). W pracy opisane zostałe problemy narratorów oraz obiektywne sugestie dotyczące wpływy terapii emisji głosu na zdolności komunikacyjne, autoprezentacyjne oraz artykulacyjno-fonacyjne badanych.

W pracy opisuję zjawisko resilience oraz zachowania ryzykowne. Tematem badań własnych jest ukazanie związku resiliencji indywidualnej i resiliencji rodziny z podejmowaniem i skłonnością do podejmowania zachowań ryzykownych przez młodzież. Wykorzystałam metodę sondażu diagnostycznego. Techniką były testy psychologiczne i ankieta. Dane analizowałam statystycznie (użyłam analizy wariancji). Rezultaty badań powalają przypuszczać, że wysokie poziomy resiliencji indywidualnej oraz resiliencji rodziny mogą chronić młodzież przed zachowaniami ryzykownymi i ich eskalacją w przyszłości.

Przedmiotem badań w niniejszej pracy są aspiracje życiowe młodzieży z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. W poniższej pracy przedstawiłam definicje aspiracji i ich uwarunkowania, a także jakie znaczenie ma motywacja. Następnie ukazałam historię definicji autyzmu i skonfrontowałam współczesne teorie. Badania własne przeprowadziłam metodą wywiadu jakościowego pogłębionego. W praktycznej części pracy zanalizowałam wywiady, które przeprowadziłam z pięcioma młodymi osobami z ASD. Głównym celem mojej pracy jest: rozpoznanie i zaprezentowanie aspiracji życiowych młodzieży ze spektrum autyzmu i ich uwarunkowań. Natomiast problem badawczy zawiera się w pytaniu: Jakie aspiracje życiowe ma badana młodzież z zaburzeniami ze spektrum autyzmu?

Przedmiotem analizy w mojej pracy uczyniłam porównanie subiektywnej oceny ryzyka związanej z aktywnością seksualną z wybranymi zmiennymi, płcią, miejscem zamieszkania stopniem religijności, funkcjonalnością rodziny, potrzebą stymulacji, cechą ADHD, zażywaniem narkotyków, presją rówieśniczą. A także cechą resilience jako wynik ogólny oraz podskalami cechy resilience czyli pozytywną koncepcją siebie, samokontrolą i kompetencjami społecznymi. W kwestionariuszu znajduje się również pięć podskal uważności - opisywanie, niereagowanie, nieosądzanie, obserwowanie i świadoma obecność. Podstawą teoretyczną była koncepcja zachowań problemowych, resilience, koncepcja uważności oraz inne teorie związane z podejmowaniem ryzykownych zachowań seksualnych. Badania zaplanowałam jako sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem testów osobowości oraz ankiety. Objęłam nimi populację osób w wieku 18-27 lat liczącą ogółem 106 osób. Hipotezy na temat subiektywnej oceny ryzyka związanej z aktywnością seksualną a wybranymi zmiennymi weryfikowałam za pomocą jednoczynnikowej analizy wariancji.

Przedmiotem analizy w mojej pracy uczyniłam wolontariat jako formę prospołecznego angażowania się w kontekście indywidualnych wyznaczników pozytywnego rozwoju młodzieży. Podstawą teoretyczną była koncepcja pozytywnego rozwoju Richarda Lernera i współpracowników, a jej uzupełnieniem koncepcja uważności. Badania zaplanowałam jako sondaż diagnostyczny z wykorzystaniem testów osobowości oraz krótkiej ankiety. Objęłam nimi populację młodzieży i osób w wieku wczesnej dorosłości liczącą ogółem 181 osób. Hipotezy na temat związku pomiędzy zaangażowaniem w wolontariat a wybranymi cechami indywidualnymi weryfikowałam za pomocą jednoczynnikowej analizy wariancji. Badania pozwoliły wyłonić, że aktywności w wolontariacie sprzyjają dwie spośród dziesięciu cechy. Były to troska i więź.

Niniejsza praca składa się z pięciu rozdziałów. Pierwszy z nich zatytułowany „Rozwój mowy dziecka” ma na celu zapoznanie czytelnika z kształtowaniem się mowy od samego początku życia ludzkiego, a więc już w łonie matki. Ukazuje on także zależność pomiędzy pewnymi czynnikami, a opóźnieniami w rozwoju mowy człowieka oraz możliwości jego wsparcia w kształtowaniu tej mowy. Drugi rozdział, skupia się na zagadnieniu wad wymowy i wszystkim co z nimi związane, co stanowiło podstawową wiedzę w prowadzeniu badań. Przedstawiłam tu treści dotyczące budowy aparatu mowy. Dokonałam również klasyfikacji wad wymowy, ich przyczyn oraz przedstawiłam metody ich diagnozowania i terapii. Celem trzeciego rozdziału teoretycznego zatytułowanego „Funkcjonowanie dzieci z trudnościami artykulacyjnymi w edukacji wczesnoszkolnej” było ukazanie wielu płaszczyzn rozwoju jednostki oraz wskazanie na jej różne trudności artykulacyjne w obszarach: emocjonalnym, poznawczym i społecznym. Przedostatni rozdział przedstawia treści naukowe oraz informacje dotyczące planowanych badań, wskazania przedmiotu, celu, doboru metod i technik, problemów badawczych oraz kwestię etyczną, która jest bardzo ważna w momencie zamiaru zbierania danych jak i w czasie przebiegu tej czynności. Ostatnia część niniejszej pracy przedstawia zbiór faktów z przeprowadzonego badania, ich analizę, interpretację, podsumowania i konkluzje. Jest to rozdział będący zwieńczeniem mojej pracy związanej z pozyskiwaniem dzieci do badania, prowadzeniem wielu wywiadów, obserwacji uczniów, analizowaniem dokumentacji oraz wysnuwaniem odpowiednich spostrzeżeń, które pozostawiają czytelnikowi wiele do myślenia.

W pracy dotyczącej uwarunkowań uzależniania się od narkotyków, badałam zależności pomiędzy narkomanią a środowiskiem rodzinnym oraz czynnikami indywidualnymi jednostki. Badania miały charakter ilościowy, w którym wzięło udział 84 osoby . Do przeprowadzania badania została wykorzystana metoda sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem testów psychologicznych oraz testu statystycznego. Osoby nieuzależnione w znaczący sposób różniły się od osób uzależnionych nasileniem funkcjonalności rodziny generacyjnej oraz poziomem resilience- cechy i wymiaru troski z cech pozytywnego rozwoju. Narkomani uzyskali w tych wymiarach wyniki gorsze od osób bez uzależnienia.

W pracy podjęłam zagadnienie modyfikacji ciała w kontekście wybranych czynników indywidualnych i społecznych. Badania zaplanowałam jako ilościowe. Przeprowadziłam sondaż na próbie 123 osób. Wyodrębniłam cztery wymiary modyfikacji wyglądu i za pomocą analizy wariancji testowałam ich związki z cechami indywidualnymi (resiliencja, uważność, troska o siebie) oraz funkcjonalnością rodziny pochodzenia. Badania pozwoliły ustalić, że większość istotnych zależności dotyczy postawy wobec tatuaży i piercingu. Łączy się ona z pochodzeniem z mniej funkcjonalnych wychowawczo rodzin, z niskim poziomem resiliencji indywidualnej (to znaczy mniej pozytywnym obrazem siebie, słabszą samokontrolą i niższą kompetencją społeczną) niższym poziomem uważnościniższym poziomem troski o siebie (self-compassion). Tatuaż i piercing są nie tylko przejawem specyficznego pojmowania estetyki ciała, lecz można je traktować jako przejaw buntowniczej postawy życiowej – ogólnego sprzeciwu wobec konwencji społecznej czy tradycji. Z tej perspektywy można postrzegać pozytywne postawy wobec tatuażu i piercingu jako przejaw deficytów socjalizacyjnych czy pewnych trudności w sferze adaptacji społecznej. Na tym tle osoby o wysokiej zdolności do pozytywnej adaptacji (resilientne, uważne i dbające o siebie) są lepiej zsocjalizowane i mniej sfrustrowane – mają więc mniej powodów do manifestowania czegokolwiek za pomocą modyfikacji własnego wyglądu.

W pracy zajmuje się zjawiskiem zachowań ryzykownych w nowoczesnych mediach. W części teoretycznej zawarłam definicję zachowań ryzykownych, zachowań problemowych, zachowań autodestruktywnych, uzależnień, nowych mediów oraz resilience. Opisałam także wybrane uwarunkowania zachowań ryzykownych związanych z nowoczesnymi mediami. Wyszczególniłam związki w sieci, hazard w sieci oraz zjawisko hejtu w sieci. Metodą, którą użyłam w moich badaniach to metoda sondażu z wykorzystaniem ankiety złożonej z testów psychologicznych. Badania zostały przeprowadzone w grupie 293 osób, z czego 161 stanowiły kobiety, a 132 mężczyźni. Respondentami były osoby w wieku od 16. do 26 roku życia. Badania dowiodły, że największy wpływ na podejmowanie zachowań ryzykownych w nowych mediach ma funkcjonalność rodziny, potrzeba stymulacji, ADHD, wypalenie uczniowskie, rówieśnicy, pozytywna koncepcja siebie, samokontrola, kompetencje społeczne, resilience, świadoma obecność oraz uważność.

Tematem tej pracy uczyniono „Funkcjonowanie dziecka z rodziny wielodzietnej w wiejskiej szkole podstawowej”. Rozdział I stanowi teoretyczne wyjaśnienie, czym jest rodzina. Przytoczono w nim zarys historyczny, przybliżający proces zmian tego środowiska. Następnie zajęto się analizą pojęć definicyjnych rodziny, umożliwiając czytelnikowi poznanie jej z ramienia kilku dziedzin naukowych. Pokazano też jej współczesne modyfikacje. Tym, co istotne jest dla rozwoju dziecka, są funkcje i typy rodzin i to im poświęcono dalszą uwagę. Na końcu rozdziału opisano sytuację rodzin wielodzietnych w Polsce. Rozdział II to opis szkoły jako środowiska rozwoju dziecka. Dzieli się na trzy części: dotyczącą socjalizacji, szkolnictwa i dziecka, przyjmującego w szkole różne role. Ten rozdział ma bezpośrednie odzwierciedlenie w badaniach, gdyż to w tym środowisku sprawdzano zachowanie dziecka. Przyjrzano się głównie roli ucznia, kolegi i wychowanka. Rozdział III i IV dotyczy metodologii badań własnych – najpierw części teoretycznej, następnie praktycznej. Powołano się na kilka ujęć i wybrano najbardziej pasujący do charakteru owej pracy. Po zapoznaniu z teorią dokonano badań empirycznych, które zinterpretowano w rozdziale IV. Wyciągnięto też wnioski z badań, które przyczyniły się do sformułowania zaleceń dla praktyki edukacyjnej i rodziców

Dziecko z wadą słuchu jest w oczach rodzica odbierane zupełnie inaczej niż przez nauczycieli, uczniów czy społeczeństwo. Poziom edukacji dzieci z tą dysfunkcją w dużym stopniu zależy od rodzaju szkoły, do której uczęszcza taki uczeń. Ta decyzja jest podejmowana przez rodziców, gdyż to oni w dużej mierze odpowiadają za rozwój swoich dzieci. Mają oni do wyboru szkoły specjalne, szkoły integracyjne, szkoły ogólnodostępne lub edukację włączającą. To do rodzica należy decyzją, w jaki sposób ukierunkuje swoje dziecko. Wybiera on z takich możliwości jak rozwój języka, wykorzystanie programów dedykowanych dzieciom z wadą słuchu czy integracja ze społeczeństwem. Każdy z tych kierunków daje później inne możliwości, jednak do pełnej integracji w środowisku, jest potrzebna integracja ze społeczeństwem, z rówieśnikami, innymi osobami słyszącymi. W pracy została ukazana opinia rodziców na temat edukacji ich dzieci z niepełnosprawnością słuchową. Respondenci oceniali poziom edukacji swojego dziecka, określali kryteria wyboru szkoły dla niego, a także wskazywali, jakie wsparcie ze strony wybranej szkoły może uzyskać ich dziecko i oni sami. Poddali ocenie przygotowanie kadry nauczycielskiej do pracy z dzieckiem z dysfunkcją słuchową, kompetencje edukatorów oraz zakres współpracy szkoły z rodziną. Respondenci wskazywali sposób komunikacji ich dziecka w szkole i w domu. Podjęto również kwestię funkcjonowania dziecka z wadą słuchu w społeczeństwie oraz w środowisku rówieśniczym. W pierwszym rozdziale opisane zostały zagadnienia teoretyczne dotyczące niepełnosprawności słuchowej w ujęciu literatury przedmiotu. W kolejnym rozdziale przestawiona została definicja edukacji oraz zarys edukacji dzieci niesłyszących i słabosłyszących w Polsce. Trzeci rozdział opisuje metodologię przeprowadzonych badań. W ostatnim rozdziale przedstawiona została analiza i interpretacja wyników badań.

Praca opisuje rozwój andragogiki od XVIII do XXI wieku, najważniejszych badaczy zajmujących się tą dziedziną oraz wybrane aspekty edukacji dorosłych. W pierwszym rozdziale omówiony zostaje rozwój nauki do XX wieku, zaczynając od pierwszego użycia samego terminu “andragogika” przez Aleksandra Kappa, a następnie skupiając się na ogólnym rozwoju owej dziedziny w pracach polskich i zagranicznych badaczy. Rozdział ten jest ogólnym zarysem warunków, w jakich powstała andragogika, a nie dokładnym opisem każdego z etapów jej rozwoju. W jego skład wchodzą takie podrozdziały jak: “Andragogika jako dyscyplina naukowa”, “Andragogika na przełomie XVIII i XIX wieku”, “Andragogika w XX wieku” oraz “Polska myśl andragogiczna”. Rozdział drugi zawiera bardziej kompleksowe opisy najważniejszych andragogów, ich badań oraz wpływu, jaki mieli oni na rozwój tej nauki. Podobnie jak w poprzednim rozdziale, omówieni zostają andragodzy zarówno z Polski, jak i innych krajów, a są nimi: Mikołaj Fryderyk Seweryn Grundtvig, Malcolm S. Knowles, Halina Szwarc, Aleksander Kamiński i Mieczysław Malewski. Ostatni rozdział traktuje o obecnym statusie andragogiki oraz o jej teoretycznej stronie w XXI wieku zarówno w Polsce, jak i na świecie. W przeciwieństwie do poprzednich części pracy zostaje tutaj również poruszony aspekt edukacji dorosłych, co związane jest z tym, że to właśnie w obszarze praktycznym, przy braku znaczących, przełomowych prac teoretycznych, należałoby doszukiwać się przyszłego rozwoju andragogiki.

Celem mojej pracy była próba podjęcia tematu kompetencji pedagogicznych i ich roli w postrzeganiu uczniów w szkole. Sukces w pracy dydaktyczno - wychowawczej zależy zarówno od uczniów, programu edukacyjnego, ale przede wszystkim od nauczyciela. Na nim spoczywa odpowiedzialność za ucznia, jego rozwój. Od nauczyciela, jego cech osobowości, rozległej wiedzy, umiejętności oraz nastawienia wobec uczniów zależy rozwój wszystkich sfer osobowości ucznia. Swoisty charakter pracy nauczyciela wymaga wielu kompetencji pedagogicznych, które wpływają na efektywność działań edukacyjnych. Warunkiem koniecznym jego osiągnięcia jest świadomość efektu etykietowania jak i umiejętność rozpoznawania jego mechanizmów. Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale prezentuje zagadnienia związane z zawodem nauczyciela. W oparciu o literaturę przedmiotu przedstawiam historyczne ujęcie kształtowania się roli nauczyciela, charakterystykę obszaru kompetencji, rolę nauczyciela w procesie wychowania, a także skuteczne formy zachęcania uczniów do współpracy. Rozdział drugi to prezentacja zagadnień związanych ze zjawiskiem stereotypizowania uczniów w szkole. Dokonałam charakterystyki pojęcia stereotypu, jego funkcji. Ponadto dokonałam opisu zjawiska etykietowania tzw. efeku Pigmaliona. Rozdział trzeci to opis metodologicznych założeń badań własnych. Natomiast rozdział czwarty poświęciłam prezentacji oraz analizie i interpretacji uzyskanego materiału. Rozdział został zakończony wnioskami z przeprowadzonych badań.

Tematem mojej pracy są działania nauczyciela wychowania przedszkolnego zapobiegające powstawaniu wyuczonej bezradności u dzieci. Praca oparta jest o projekt działań edukacyjnych. Moje działania natomiast są w głównej mierze programem profilaktycznym. Przygotowując się do jej napisania zaznajomiłam się z literaturą z zakresu pedagogiki, psychologii, socjologii i dydaktyki. Przeglądu twórczości literackiej dokonałam w celu opracowania części teoretycznej, w której zajęłam się problematyką zjawiska wyuczonej bezradności, jego genezą, uwarunkowaniami, skutkami i sposobami przeciwdziałania. W pierwszym rozdziale, powołując się na literaturę przedmiotu, przedstawiam sylwetkę dziecka w wieku przedszkolnym oraz szczegółowo opisuję problematykę mojej pracy. W pierwszym z podrozdziałów zwracam uwagę na okres wieku przedszkolnego, a także dokonuję opisu zjawiska gotowości szkolnej. Charakteryzuję również rozwój dziecka pod względem fizycznym (w tym motorycznym), emocjonalnym, intelektualnym oraz społecznym. Pozostałe dwa podrozdziały stanowią ujęcie bezradności wyuczonej z uwzględnieniem jej genezy, przyczyn i skutków. Opisuję zachowania nauczycieli, którymi pedagodzy przyczyniają się do ograniczania sprawstwa dzieci. Odwołuję się do pożądanej postawy wychowawcy w kontekście przeciwdziałania zjawisku. Przedstawiam podejście konstruktywistyczne jako najbardziej odpowiednie w pracy z dziećmi. Zwracam również uwagę na pojęcie wyuczonej bezradności jako syndromu. Następnie opracowałam projekt działań edukacyjnych „Wiem, że potrafię” do realizacji w grupie sześciolatków. Ma on na celu wzmocnienie poczucia akceptacji i sprawstwa u dzieci. Założenia projektu oparłam o teorię konstruktywistyczną, którą posłużyłam się w pracy z przedszkolakami. Zajęcia przeze mnie zaplanowane zawarłam w formie trzech scenariuszy. Zastosowałam w nich model dnia aktywności. Bazą mojego projektu były przede wszystkim założenia określone dla współczesnej edukacji przedszkolnej, a także bieżące odkrycia z dziedziny nauki. Na tej podstawie przeprowadziłam zajęcia podczas praktyki dyplomowej. Aby dokonać ewaluacji efektów kształcenia założonych i zapisanych w scenariuszach, przeanalizowałam literaturę omawiającą proces ewaluacji w pracy nauczyciela i dokonałam wyboru metody i techniki ewaluacji. Komentarze do przebiegu zajęć, refleksje nad działaniem oraz wnioski do dalszej praktyki zawodowej zawarłam w drugim podrozdziale trzeciej części mojej pracy. W ostatnim rozdziale zajmuję się ewaluacją własnych działań edukacyjnych. Służy ona doskonaleniu pracy nauczyciela poprzez formułowanie wniosków na podstawie analizy przeprowadzonych aktywności. Zakończenie pracy prezentuje refleksje w odniesieniu do dokonanych przeze mnie działań. Jest to podsumowanie mojej pracy. Wyodrębniam w nim swoje mocne strony, niepowodzenia oraz poprzez analizę wyłaniam cele do zrealizowania w przyszłości, co pomoże mi doskonalić praktykę zawodową.

Tematem mojej pracy jest kształtowanie umiejętności organizowania czasu wolnego przez dzieci. Problematyka odnosi się do rozwoju dziecka w obszarach społecznym, poznawczym oraz fizycznym i dotyczy dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Niniejsza praca ma charakter projektowy i składa się z wstępu, trzech rozdziałów, zakończenia oraz bibliografii. Przygotowując się do jej napisania dokonałam przeglądu literatury z zakresu pedagogiki, psychologii oraz zarządzania. Była ona moim odniesieniem do opracowania części teoretycznej, w której przybliżam prawidłowy rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym oraz terminologię czasu wolnego i umiejętności jego organizowania. Po rozpoznaniu problematyki zaniku czasu wolnego u dzieci w młodszym wieku szkolnym lub jego monotonnego wykorzystywania na sprzęt elektroniczny, przygotowałam projekt działań edukacyjnych „Czasem mam czas”. Projekt ten, przewidziany do realizacji w klasie II, bazuje na aktualnych odkryciach naukowych i założeniach współczesnej edukacji wczesnoszkolnej. Na tej podstawie przeprowadziłam zajęcia podczas praktyki dyplomowej. Głównym celem mojego projektu jest umiejętność wykorzystania przez dzieci alternatywnych form aktywności w czasie wolnym, innych niż oglądanie telewizji i gry na komputerze, tablecie czy telefonie. W założeniach projektu przyjmuję podejście konstruktywistyczne, na którym oparty jest cały projekt. Zaplanowane zajęcia zapisałam w 4 scenariuszach, które stanowią spójną całość. W przebiegu zajęć wykorzystuję model dnia aktywności oraz model komunikacyjny. Niewątpliwie ważnym elementem pracy nauczyciela jest ewaluacja jego działań dydaktycznych. Aby dokonać ewaluacji założonych i zapisanych w moich scenariuszach efektów kształcenia, przeanalizowałam literaturę z zakresu ewaluacji pracy nauczyciela. Poznałam w niej różne metody i techniki ewaluacji, z czego wybrałam dla siebie tą odpowiednią. Również powołując się na literaturę przedmiotu, przedstawiam różne rozumienie procesu ewaluacji oraz jego podział. Ta część mojej pracy zawiera także charakterystykę przyjętej przeze mnie postawy refleksyjnego praktyka. Postawa ta pomaga przygotowywać się do zajęć i wyciągać wnioski po działaniu, ale także prowokuje do refleksji w trakcie trwania zajęć. Dlatego ja również dokonuje analizy i refleksji nad przeprowadzonymi przeze mnie zajęciami zgodnie z przedstawionymi w projekcie scenariuszami.

Praca porusza problem ukazywania starości w mediach, co kształtuje późniejszy stosunek ludzi do niej. W pierwszym rozdziale opisuję zjawisko ageizmu, jego wpływ na myślenie o starzeniu się oraz na sam ten proces. Porównuję je z wychowaniem do starości, które jest kluczowe w pozytywnym starzeniu się. Opisuję również starość z punktu widzenia socjologów, pedagogów oraz społeczeństwa - ludzi młodych oraz seniorów. W kolejnym rozdziale ukazuję znaczenie mediów w kontekście społecznym, jak i kulturowym, oraz przywołuję obrazy seniorów, które są ukazywane w mediach. Podkreślam ich stereotypowy charakter oraz wskazuję na potrzebę zmiany w tym aspekcie. Ostatni rozdział poświęciłam reklamie, która obecna jest we wszystkich przedstawionych przeze mnie mediach i która również ma ogromny wpływ na wizerunek osób starszych i na to, jak odbiera je społeczeństwo. Po zdefiniowaniu samej reklamy i ukazaniu, jak silny wpływ wywiera ona na ludzkie preferencje, przeszłam do opisu przykładów ukazanej w niej starości. Opisałam role, jakie przyjmują seniorzy w reklamie, oraz rodzaje reklam w jakich mają udział.