Procesowi resocjalizacji czyli działaniom czyniącym z jednostki niedostosowanej społecznie człowieka samodzielnego i uspołecznionego sprzyja wiele czynników, które warunkują powodzenie tego procesu. Jednym z tych czynników jest udział rodziny osoby nieletniej oraz współpraca z nią podczas ponownego uspołeczniania jednostki, będące tematem niniejszej pracy licencjackiej. W początkowej części pracy czytelnik może zapoznać się z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi całości pracy, są nimi resocjalizacja, rodzina oraz wychowanie. W dalszej części pracy poruszono natomiast kwestię potencjału wychowawczego rodziny a więc postaw rodzicielskich oraz stylów wychowania, które mają istotny wpływ na proces resocjalizacji osoby nieletniej i sposób odbierania przez nią oddziaływań wychowawczych i resocjalizacyjnych. W kolejnym, trzecim rozdziale pracy rozpatrzono sytuacje, w jakich może znajdować się wychowanek zakładu resocjalizacyjnego, w pierwszym podrozdziale skupiono się na zagadnieniu rodziny dysfunkcjonalnej jako tej, która nie wspiera procesu resocjalizacji lub go zaburza, natomiast w kolejnym podrozdziale opisano sposoby na współpracę z rodziną, która posiada niskie kompetencje wychowawcze jednak posiada chęci i potencjał do uczestnictwa i wspieraniu dziecka w procesie resocjalizacji. Ostatni rozdział pracy dotyczy sposobów wspierania rodzin dysfunkcjonalnych a także oddziaływania na nie w celu poprawy ich funkcjonowania oraz w celach profilaktycznych.

Celem tej pracy jest opis doświadczeń przemocowych i postaw wobec przemocy uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Podmiotem badań są uczniowie Zespołu Szkół w Krzepicach. W swojej pracy za pomocą ankiety przeprowadzonej wśród licealistów i uczniów szkoły zawodowej chciałabym sprawdzić jakie postawy wśród młodzieży wpływają najczęściej na zachowania agresywne. Ważne są dla mnie także wszelkiego rodzaju doświadczenia młodych ludzi z agresją. Praca składa się z 4 rozdziałów. W poszczególnych rozdziałach omówię problematykę agresji, która występuję powszechnie wśród młodzieży. W pierwszym opiszę rodzaje zachowań agresywnych oraz wskażę ich genezę. W drugim skupię się na teoriach, przyczynach, relacjach rówieśniczych oraz zapobieganiu przemocy. W trzecim opiszę przeprowadzone przeze mnie badania. W ostatnim rozdziale dokonam analizy z przeprowadzonych badań. Pracę zakończę podsumowaniem i wnioskami, które się nasuwają po przeanalizowaniu i zbadaniu przeze mnie problemu.

W mojej pracy omawiam związek środowiska rodzinnego z zachowaniami problemowymi młodzieży. Najpierw opisuję podstawy teoretyczne i pojęcia (funkcje rodziny, postawy rodzicielskie, resilience rodziny i zachowania problemowe). Później zajmuję się metodologią badań. Moje badania zaprojektowałam jako sondaż z wykorzystaniem ankiety i testów psychologicznych. Hipotezy weryfikowałam za pomocą analizy wariancji. Badania wykonałam na próbie 101 uczniów szkoły średniej. Pozwoliły one ustalić, że zachowania problemowe wiążą z niską resiliencją rodziny, antycypowaniem braku reakcji rodziców na zachowania problemowe oraz z większością analizowanych postaw rodzicielskich (wg koncepcji Plopy). Rodzice osób o niskim poziomie zachowań problemowych przejawiają postawę autonomii oraz akceptacji, natomiast rodzice osób o wysokim poziomie zachowań problemowych postawę niekonsekwentną i wymagającą.

W niniejszej pracy została poruszona problematyka rodzin osób przebywających w zakładach karnych. Na podstawie literatury wyróżniono pewne czynniki rodzinne, które determinują powrotność do przestępstwa jak i te, które chronią przed ponownym osadzeniem w zakładzie karnym. Czynniki te wyróżniono w rodzinach skazanych jeszcze przed osadzeniem, następnie w trakcie osadzenia i na koniec, już po odbyciu swojej kary. Do sytuacji chroniącej można zaliczyć między innymi wychowywanie się w rodzinie pełnej, biologicznej, gdzie w sytuacji osadzenia członka tej rodziny panuje silna więź pomiędzy nimi, utrzymywane są kontakty, a po wyjściu na wolność byli skazani mogą otrzymać od tej rodziny pomoc. Natomiast do czynników kryminogennych zalicza się wychowywanie się w rodzinach pełnych zrekonstruowanych, bądź niepełnych, a także patologie występujące w rodzinie jak, np. alkoholizm, ale także ubóstwo, czy niezaspokajanie podstawowych potrzeb emocjonalnych. Analogicznie wpływa na to także brak kontaktu rodziny z osadzonym i słaba więź, lub brak jej, a także brak wsparcia po odbyciu kary, czy powrót do rodziny, która nie dostarczała jeszcze na etapie przed osadzeniem prawidłowych wzorców. Celem tej pracy było ukazanie, jak ważny wpływ ma rodzina skazanego na każdym z tych trzech etapów.

Celem tej pracy jest próba znalezienia odpowiedzi na szereg pytań związanych z funkcjonowaniem zawodowym osób zróżnicowanych poziomem narcyzmu. Badania typu sondażowego przeprowadziłam na populacji osób dorosłych z różnych grup zawodowych. Zbadałam 100 osób. Weryfikację hipotez przeprowadziłam za pomocą analizy wariancji. Zmienną niezależną w moich badaniach był poziom narcyzmu. Zmiennymi zależnymi uczyniłam poziom stresu zawodowego, satysfakcję z wykonywanej pracy, obciążenie zawodowe oraz wsparcie od współpracowników, przełożonych, bliskich i znajomych. Badania pozwoliły ustalić, że istotne różnice między grupami wydzielonymi według narcyzmu występują w zakresie satysfakcji, obciążenia i wsparcia od bliskich. Osoby narcystyczne charakteryzowały się wyższym niż osoby nienarcystyczne poziomem tych zmiennych.

Wiele rodzin zmaga się z trudnościami podczas wspomagania terapii swojego niepełnosprawnego dziecka. Jest to trudny czas i wymaga często wielu poświęceń ze strony każdego członka rodziny. Dostosowanie się do trudnej sytuacji wymaga przeorganizowania dotychczasowego życia i często wiąże się ze zmianą postaw wychowawczych stosowanych do tej pory. Postawy te mają wpływ na przebieg procesu rehabilitacji dziecka z niepełnosprawnością i przyjęcie odpowiedniej metody wychowawczej może sprawić, że proces ten będzie przebiegał sprawniej i wpłynie to na jego skuteczność. Dlatego też postanowiłam skupić się na tym, jak znaleźć ,,złoty środek”, czyli realistyczny i konstruktywny stosunek do możliwości usprawniania rehabilitacji dziecka. W mojej pracy skupiłam się na przedstawieniu postaw wychowawczych, mających wpływ na jakość przebiegu procesu rehabilitacyjnego dziecka z niepełnosprawnością. W pierwszym rozdziale omówię funkcje rodziny jako podstawowego środowiska wychowawczego, wybrane postawy rodzicielskie, rolę rodziców jako terapeutów, oraz istotę autyzmu. Drugi rozdział poświęcę metodologii badań, zawierając w nim ich przedmiot i cel, oraz wyjaśnię terminologię używaną przeze mnie w pracy. Określę również problem główny i problemy szczegółowe, postawię hipotezę, następnie scharakteryzuję metodę oraz technikę i narzędzie, które posłużą mi do sprawdzenia słuszności tej hipotezy. Następnie w rozdziale trzecim zajmę się przedstawieniem i analizą wyników przeprowadzonych przeze mnie badań.

W pracy omawiam agresję i przemoc uczniów względem nauczycieli w placówkach edukacyjnych i wybrane ich uwarunkowania. W pierwszym rozdziale zostały opisane podstawy teoretycznie z uwzględnieniem wpływu środowiska rodzinnego, szkolnego, mass mediów a także cech osobowości. Rozdział II zawiera podstawy metodologiczne badań własnych, w tym pomiar zmiennych i charakterystyka próby. Rozdział III zawiera prezentację rezultatów badań. Omawiam badane zjawiska w kontekście więzi z rodzicami i nauczycielami oraz cech osobowości psychopatycznej. Wszystkie te zmienne ujawniały powiązania ze skłonnością do przemocy wobec nauczycieli w mniejszym lub większym stopniu. Najsilniej oddziaływała więź z nauczycielami. Budowanie dobrej relacji nauczyciel-uczeń jest więc kluczowym czynnikiem chroniącym w omawianej kwestii

Alternatywne rozwiązanie dla kary pozbawienia wolności funkcjonuje w Polsce od niedawna. Nagłośnienie korzyści z wprowadzenia systemu dozoru elektronicznego prognozuje pozytywne korzyści finansowe dla budżetu państwa. Praca prezentuje podstawowe zagadnienia związane z systemem nieizolacyjnym, odpowiada na nurtujące pytania dotyczące faktycznego odbywania kary tą metodą. W jednym z rozdziałów można znaleźć nawiązanie do skuteczności aresztu domowego w innych krajach. Został omówiony stopień opłacalności funkcjonowania dozoru elektronicznego w polskim prawie. Dodatkowo przeanalizowałam badania ukierunkowane na nieizolacyjne odbywanie kary. Przedstawiłam rzeczywisty obraz skazanego po wyjściu z jednostki penitencjarnej na wolność. Wywnioskowałam korzyści dla skazanych, którzy otrzymali pozwolenie na opuszczenie murów więziennych na rzecz kary kontrolowanej. W pracy szeroko wypowiadam się na temat „kary” oraz istoty bliskości z rodziną w sytuacjach trudnych.

W pierwszym rozdziale pracy przedstawiam znaczenie pojęć oaz tło teoretyczne analizowanego zagadnienia. W rozdziale drugim formułowanie założenia metodologiczne własnych badań. Przedstawiam problemy jako pytania o zależności między zmiennymi. Opisuję też metodologię badawczą, czyli sondaż diagnostyczny. Do weryfikacji hipotez badawczych zastosowałam analizę korelacji między zmiennymi, oraz analizę wariancji. Z pośród dużej liczby hipotez na temat zależności między zmiennymi nielicznie z nich uzyskały potwierdzenia w materiale badawczym. Okazało się, że poziom empatii ma wpływ na postrzeganie zjawiska wykorzystywanie seksualnego dzieci. Z pośród cech osobowości zawartych w teorii Wielkiej Piątki tylko jedna wykazała związek reakcją spowodowaną historią przedstawiającą molestowanie seksualne dziecka. Badania dowiodły również, że studenci dysponują adekwatną wiedzą na temat skutków wykorzystywania seksualnego dzieci. Treści wskazane przez studentów w znacznym stopniu są zbieżne z wiedzą zawarte w literaturze przedmiotu.

Pobyt na emigracji jest swoistym sprawdzianem dla zdolności adaptacyjnych jednostki. Zmiana środowiska,zetknięcie się z obcą kulturą jest dla każdego sytuacją nową i często bardzo trudną. Celem pracy jest wskazanie stopnia zależności pomiędzy zdolnością do pozytywnej adaptacji a poziomem stresu związanego z pobytem za granicą. Materiał badawczy odpowiada na pytanie, czy stres wynikający z pobytu na emigracji kształtuje się w sposób zależny od cechy resilience. W pracy przybliżone zostały główne teorie dotyczące koncepcji stresu i resilience.

Tematem mojej pracy jest rodzina w kontekście doświadczeń Dorosłych Dzieci Alkoholików. Pracę mogę podzielić na dwie części. Pierwsza jest częścią teoretyczną. Zawarłam w mniej przede wszystkim opis rodziny, pełnione przez nią zadania oraz to jaki wpływ wywiera na kształtowanie osobowości dziecka. Swoją uwagę skupiłam również na uzależnieniu od alkoholu, które występuje w niektórych rodzinach. Wykazałam z jakimi problemami muszą zmagać się owe rodziny, jakie role przyjmują dzieci, oraz z jakimi przeżyciami borykają się osoby współuzależnione. Szczególną uwagę zwróciłam na Dorosłe Dzieci Alkoholików, chciałam wskazać na ich cechy, oraz to jak funkcjonują w dorosłym życiu pod wpływem doświadczeń wyniesionych z domu rodzinnego. Druga część pracy, to część metodologiczna oraz badawcza. Część ta skupia się na wskazaniu celu i przedmiotu badań, oraz formie ich przeprowadzenia i analizie. Chciałam ukazać wpływ jaki wywiera problem alkoholowy rodziny na zachowania, osobowość i funkcjonowanie dzieci w życiu dorosłym. Posłużyłam się przy tym metodą indywidualnego przypadku.

Temat pracy brzmi: „Subkliniczna psychopatia a skłonność do zachowań narkotykowych”. Pierwszą częścią pracy jest część teoretyczną, a w niej omówienie terminów psychopatii i osobowości antyspołecznej. Wyróżnione zostały także kolejne etapy kształtowania się osobowości psychopatycznej. Tę część rozdziału teoretycznego rozpoczęłam od nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi, przez zaburzenia opozycyjno – buntownicze i zaburzenia kontroli zachowania, aż do ukształtowania osobowości o cechach psychopatii. Dalej znajduje się podrozdział poświęcony cechom oraz diagnozowaniu psychopatii. Została także wykonana analiza porównawcza obu zaburzeń – psychopatii i osobowości antyspołecznej z wymienieniem rodzajów psychopatii. Rozdział teoretyczny zakończyłam wymienieniem i omówieniem czynników, które przyczyniają się do wykształcenia cech osobowości psychopatycznej. W kolejnym rozdziale znajdują się treści poświęcone metodologii badań. Umieściłam tam podstawowe pojęcia związane z tą dziedziną, jako wsparcie teoretyczne każdego etapu wykonanych badań. Wymienione i opisane zostały problemy badawcze, hipotezy, zmienne i wskaźniki dotyczące mojego tematu pracy. W następnym rozdziale przedstawione zostały wyniki badań, a także ich wnikliwa analiza. Jest tam zbiór 20 tabel z opisem każdej z nich, oznaczeniem istotności statystycznej oraz objaśnieniem wyników w stosunku do hipotez. Jako podsumowanie pojawił się rozdział zawierający wnioski. Jest on odwołaniem zarówno do wyników badań, ale także i rozdziału metodologicznego. Znajdują się w nim wysnute przeze mnie wnioski i przemyślenia związane z tematem pracy, wynikami badań, a także grupą badanych.

W swojej pracy rozważam zagadnienia alkoholizmu, współuzależnienia oraz syndromu DDA, odnosząc się do wielu koncepcji wpisanych w nurt systemowo-interakcyjny. Dla potrzeb interpretacji problemu alkoholizmu odnoszę się do modelu stadialnego wg Jellinka, który wyjaśnia proces powstawania mechanizmów uzależnienia. W kontekście koncepcji współuzależnienia odwołuję się do modelu psychopatologii, zaburzeń osobowości i zdolności adaptacyjnych oraz wskazuję symptomy tego zaburzenia. Odnosząc się do podejścia systemowego, stosuję koncepcję ról rodzinnych Sharon Wegscheider-Cruse, w celu wyjaśnienia form adaptacji do sytuacji rodzinnej. Kluczowym zagadnieniem w pracy jest funkcjonowanie dorosłych dzieci alkoholików w kontekście koncepcji Resilience, która tłumaczy zjawisko pozytywnej adaptacji, mimo istniejących czynników ryzyka i wrodzonej podatności na stres. Przedstawione w pracy w części metodologicznej badania dotyczą porównania między dda i nie-dda. Porównania te dokonano za pomocą analizy wariancji, która pozwoliła ustalić, że dorosłe dzieci alkoholików funkcjonują znacznie gorzej, niż osoby nie posiadające doświadczeń alkoholowych w rodzinie, w zakresie następujących zmiennych: pozytywna koncepcja własnej osoby, ego-resiliency, orientacja tranzytywna, samokontrola, prężność psychiczna, kryzys wartościowania, orientacja moratoryjna oraz kompetencje społeczne.

Celem niniejszej pracy licencjackiej było określenie czy istnieje zjawisko tolerancji dla przemocy wobec kobiet i jakie są jej wybrane uwarunkowania. W części teoretycznej zdefiniowałam najważniejsze pojęcia odnoszące się do mojego tematu takie jak wiktymologia, pojęcie przestępstwa i jego wyodrębnienie w ujęciu kodeksowym, odróżnienie przestępcy i ofiary, teorie osobowościowe, które wpływają na poziom kontroli a także empatii i co za tym idzie tolerancji. W części metodologicznej sformułowałam pytania badawcze dotyczące związku między płcią, identyfikacją z ofiarą, odpowiedzialnością ofiary czy cech respondenta a tolerancją wobec przestępstwa na kobiecie. Zależności te sprawdzałam za pomocą ankiety osobowościowej z historyjką dotyczącą przestępstwa na kobiecie przy użyciu jednoczynnikowej analizy wariancji. Testowałam punitywność wobec identyfikacji z ofiarą przestępstwa i jej odpowiedzialnością za czyn a stopniem potępienia czynu. Badania wykonałam na grupie osiemdziesięciu osób, czterdziestu kobiet i czterdziestu mężczyzn. Ku mojemu zaskoczeniu postawa legalistyczna i stosunek do religii przyniosła wynik nieistotny. Istotne zależności stwierdzono między innymi w stosunku do stopnia potępienia sprawcy oraz do odpowiedzialności ofiary podczas przestępstwa a takimi cechami jak zuchwałość czy empatyczna troska.

W części teoretycznej przedstawione zostały kluczowe pojęcia oraz koncepcje teoretyczne. W części metodologicznej omówiono problemy i metodę badawczą. Badania miały dać odpowiedź na pytania dotyczące różnic między młodzieżą z Polski i młodzieżą z Kazachstanu w zakresie nasilenia zachowań problemowych oraz ich poznawczo-behawioralnych wyznaczników (normy subiektywnej, postawy oraz gotowości behawioralnej). Badaniami objęto dwie populacje 59 osób z Polski i 60 osób z Kazachstanu. W badaniach uwzględniono 12 zachowań problemowych, przyporządkowanych do 4 kategorii: agresja, używanie substancji psychoaktywnych, nieuczciwość szkolna, zachowania antyspołeczne. Różnice między porównywanymi grupami testowano statystycznie za pomocą analizy wariancji. W części badawczej przedstawiono wyniki porównań. Badania pozwoliły ustalić wiele istotnych różnic. Najsilniej różnice zaznaczyły się w zakresie normy subiektywnej. Uczniowie z Polski są bardziej przekonani o akceptacji rówieśników dla zachowań problemowych niż uczniowie z Kazachstanu. Znaczące były również różnice dotyczące postaw wobec podejmowania zachowań problemowych, lecz dotyczyły tylko 4 z 12 zachowań. Cztery różnice wystąpiły w zakresie częstości zachowań problemowych. Uczniowie z Polski częściej deklarują posługiwanie się plagiatem oraz agresję fizyczną w odpowiedzi na złe traktowanie, uczniowie z Kazachstanu częściej deklarują upijanie się i używanie marihuany.

Temat pracy licencjackiej: „Wybrane uwarunkowania postaw studentów wobec piractwa komputerowego”. Celem pracy jest przedstawienie wybranych uwarunkowań postaw studentów wobec piractwa komputerowego, a także zaprojektowanie i przeprowadzenie badania za pomocą kwestionariusza ankiety. Ankieta pozwoli uzyskać odpowiedzi na pytania: co kieruję studentów do łamania prawa, jakie są ich cechy osobowościowe i jakie mają przekonania oraz jakie uwarunkowania wpływają na piractwo komputerowe. Praca przedstawia wybrane uwarunkowania postaw studentów wobec piractwa komputerowego. Praca składa się z czterech rozdziałów poprzedzonych wstępem i podsumowanych w zakończeniu. W rozdziale pierwszym przedstawiona została istota piractwa komputerowego. Zostały w nim wyjaśnione podstawowe pojęcia dotyczące poruszanego zagadnienia, a także opisane zostały rodzaje piractwa. Przedstawiono również w nim tematykę praw autorskich i instytucji które zajmują się ich ochroną. W rozdziale drugim opisano teorie wyjaśniające zagadnienie, postawy studentów wobec poruszanej tematyki, a także scharakteryzowano i przedstawiono ciemną triadę osobowości. W rozdziale trzecim przedstawiono metody i techniki badań, w pracy przeprowadzono badania za pomocą narzędzia jakim jest kwestionariusz ankiety. Rozdział czwarty to analiza wyników badań oraz przedstawienie wniosków i podsumowanie całej pracy. Obszarem który mnie zainteresował było piractwo komputerowe, które rozwija się w niesamowitym tempie, jest to tematyka która jest obecnie na czasie, ponieważ rozwój technologiczny jest bardzo istotny w życiu każdego człowieka, wpływa on na jakość życia. Przeprowadzenie badań ankietą pozwoliło uzyskać informację o wybranych uwarunkowaniach postaw studentów wobec piractwa komputerowego. Praca została oparta na literaturze przedmiotu, licznych artykułach i wiedzy własnej.

Niniejsza praca wykazała, że nauczyciele są grupą zawodowa, która jest szczególnie narażona na ryzyko wypalenia zawodowego. Czynniki takie jak staż pracy, wiek czy poziom neurotyzmu zwiększają ryzyko występowania wypalenia. Spośród trzech wyszczególnionych wymiarów tego negatywnego zjawiska - wypalenie w życiu codziennym, w pracy oraz w kontaktach z uczniami - badani nauczyciele najczęściej wskazywali relacje z uczniami jako obszar występowania wypalenia. Wykazano również, że szereg czynników nie ma wpływu na ryzyko wystąpienia wypalenia. Wszystkie cechy charakterologiczne, z wyjątkiem neurotyzmu nauczycieli, a więc poziom ekstrawersji, otwartości, samooceny, jak i samokontroli, a także pozytywna koncepcja własnej osoby oraz poziom kompetencji społecznej, nie miały związku z wypaleniem. Natomiast czynniki takie jak sumienność i ugodowość mają wpływ na poziom wypalenia w życiu codziennym, natomiast nie wykazano ich związku z wypaleniem stricte zawodowym, a więc tym związanym z pracą i kontaktach z uczniami. Praca ta pokazała, że wypalenie zawodowe ma negatywne skutki nie tylko dla osób nim dotkniętych, a więc nauczycieli, ale także dla ich najbliższego otoczenia, także tego w życiu zawodowym, a więc uczniów. Wyniki niniejszych badań świadczą o tym, iż na występowanie wypalenia zawodowego szczególnie narażeni są starsi, zarówno wiekiem, jak i stażem pracy, nauczyciele, którzy mają częsty kontakt z uczniami. Z tego powodu, właśnie ta grupa nauczycieli powinna być objęta działania zapobiegawczymi, takimi jak częstsze urlopy, których celem byłoby niwelowanie negatywnych skutków wypalenia zawodowego.

Moja praca licencjacka nosi tytuł „Używanie substancji psychoaktywnych przez młodzież w świetle wybranych czynników rodzinnych”. Ten temat zainteresował mnie ponieważ używanie substancji psychoaktywnych wśród młodzieży staje się coraz bardziej popularne. Oczywisty jest fakt, że sięganie po substancje psychoaktywne spowodowane może być ciekawością, presją rówieśników. Jednak nie cała populacja młodzieży sięga po substancje psychoaktywne. W pierwszej kolejności nasunęło mi się na myśl pytanie z czego wynika, że część młodzieży sięga po substancje psychoaktywne a część od nich stroni. Szukając odpowiedzi na to pytanie stwierdziłam, że rodzina jako grupa społeczna, w której odbywa się socjalizacja pierwotna, i która jest najważniejszą i najbliższą młodemu człowiekowi grupą społeczną może mieć duży wpływ na młodego człowiek oraz na to czy będzie on sięgał częściej lub rzadziej po substancje psychoaktywne. Dlatego też w mojej pracy badane są zależności pomiędzy wybranymi czynnikami rodzinnymi a używaniem substancji psychoaktywnych. Pierwszym badanym przeze mnie czynnikiem jest więź pomiędzy dzieckiem a rodzicami czyli jak bardzo dziecko przywiązane jest do swoich rodziców,czy lubi spędzać z nimi czas,czy rodzic jest dla młodego człowieka autorytetem i jak bardzo liczy się z jego zdaniem,czy czuje się akceptowane w swojej rodzinie. Kolejnym czynnikiem jest kontrola rodzicielska czyli świadomość jak i z kim dziecko spędza wolny czas, pilnowanie przestrzegania reguł panujących w domu. Ostatnim, trzecim badanym przez mnie czynnikiem jest resiliencja rodziny czyli zdolność rodziny do radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Moja praca składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym z nich zawarte są wyjaśnienia podstawowych pojęć, które są istotne dla mojej pracy. Są wyjaśnione tam między innymi takie pojęcia jak substancje psychoaktywne, rodzina, wiek młodzieńczy. W pierwszym rozdziale są także zamieszczone teorie wyjaśniające interesujące mnie zjawisko. Została wymieniona koncepcja Reissa, Teoria Nye’a, teoria Hirshiego oraz teoria Streita. W drugim rozdziale zamieściłam część metodologiczną dotyczącą przeprowadzonych badań czyli podstawowe pojęcia dotyczące przeprowadzania badań oraz problemy badawcze na, które będę szukać odpowiedzi w toku przeprowadzanych badań oraz wysunięte są odpowiednie hipotezy czyli przypuszczalne odpowiedzi na interesujące mnie pytania. Trzecim rozdziale umieszczone są wyniki przeprowadzonych badań. W nim właśnie została przeprowadzona weryfikacja postawionych przeze mnie hipotez dotyczących zależności pomiędzy wybranymi przeze mnie czynnikami rodzinnymi a używaniem substancji psychoaktywnych przez młodzież. Analizowane badania były przeprowadzane wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych w wielu 15-20 lat. Większość postawionych przeze mnie hipotez potwierdziła się. Jednak z pewnymi wyjątkami. Wyniki badań biorące pod uwagę tylko populację dziewcząt dotyczące zależności pomiędzy więzią z rodzicami oraz resiliencją rodziny okazały się nie