Tematem mojej pracy dyplomowej jest zdolność do pozytywnej adaptacji wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii. Kwestionariusz ankiety dr. Piotra Kwiatkowskiego umożliwił mi prowadzenie badań nad dwiema grupami nastolatków. Pierwszą grupę stanowili wychowankowie Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii. Drugą grupą byli uczniowie masowego gimnazjum, którzy stanowili grupę podobną pod kątem płci, wieku, miejsca zamieszkania (miasto/wieś). Każda grupa adolescentów liczyła 57. ankietowanych. Wyniki badań potwierdziły tezy. Uzyskałam również odpowiedź na problem badawczy. Analiza odpowiedzi wskazała, iż wychowankowie placówki opiekuńczo-wychowawczej przejawiają mniejszą zdolność do pozytywnej adaptacji. W mojej pracy zostało opisanych dwadzieścia zmiennych, które w istotnym stopniu wpływają na pozytywną adaptację jednostek. Trzy z nich: samoocena, stosunek do prawa, stosunek do religii wskazały na podobieństwo obu grup. Pozostałe aspekty w znacznym stopniu je różnicowały. Wyjaśnienie otrzymanych wyników zostało zinterpretowane na podstawie pięciu koncepcji. Każda z teorii, pomimo koncentracji na różnych obszarach rozwoju człowieka, szczególny nacisk kładzie na rolę środowiska pierwotnego w kształtowaniu się zdolności społecznych. Badania wykazały, iż średnia wartość adaptacyjnej zdolności systemu rodziny w grupie wychowanków placówki opiekuńczo-wychowawczej jest znacznie niższa niż wśród uczniów szkoły masowej. Pomimo niesprzyjających warunków rodzinnych, istotną rolę w życiu młodego człowieka może odgrywać np. wychowawca szkolny. Młodzież poszukuje autorytetu, który na tym etapie życia jest istotnym elementem w rozwoju psychospołecznym. Wyniki przeprowadzonych przeze mnie badań, wskazują zmienne, które kształtują zdolności do pozytywnej adaptacji. Przedstawione różnice pomiędzy grupami ankietowanych weryfikują obszary, nad którymi warto się skupić pracując z młodzieżą przebywającą w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

Streszczenie pracy dyplomowej Tematem niniejszej racy jest antysocjlaność w zachowaniu młodzieży, w świetle wybranych czynników etiologicznych. Praca została podzielona na dwie części: studialną oraz badawczą. Celem owej pracy jest dokładne zdefiniowanie oraz zrozumienie zależności między poziomami antysocjalności a wybranymi czynnikami do których należą więzi społeczne, postawy wobec prawa czy religii oraz pewne cechy zachowania. W części studialnej, poprzedzającej badania, znajduje się opis oraz charakterystyka antysocjalnośći. Analizie w części teoretycznej zostały poddane czynniki etiologiczne oraz teorie z zakresu psychologii i pedagogiki, pomagające wyjaśnić przyczyny zaburzenia i motywację młodzieży ponadgimnazjalnej do zachowań antysocjalnych. W części teoretycznej zawarłam omówienie najistotniejszych, związanych z pojęciem zaburzenia antysocjalnego zagadnień, takich jak przyczyny zaburzenia, cechy predysponujące oraz wpływ środowiska. Pod koniec części pierwszej odnoszę antysocjalność do triarchicznej koncepcji psychopatii oraz wyjaśniam związek między łączącymi te dwa pojęcia cechami takimi jak: zuchwałość, bezduszność i rozhamowanie. Część druga badawcza, zawiera w sobie opis i definicje pojęć metodologicznych, a następnie analizę wyników przeprowadzonych badań własnych. Badania dotyczyły porównania poziomu antysocjalności wśród młodzieży ponadgimnazjalnej z dziewięcioma zmiennymi odnoszącymi się do cech zachowań mającymi wpływ na postawę antysocjalną. Do owych zmiennych należą: więzi z matką, więzi z ojcem, więzi z nauczycielem, motywacja do nauki, postawa wobec prawa, religijność oraz trzy cechy uwzględnione w triarchicznej koncepcji psychopatii, tj.: zuchwałość, bezduszność i rozhamowanie. Osoby badane zostały zróżnicowane pod względem płci. Do realizacji tych badań posłużyła mi metoda ilościowa. Określoną populację badałam za pomocą sondażu diagnostycznego a wyniki uzyskałam poprzez przeprowadzenie arkusza ankiety. Otrzymane wyniki badań zostały dokładnie przeanalizowane w rozdziale trzecim. Każda ze zmiennych odnosząca się do antysocjalności została zwarta w osobnej tabeli a pod nią umieściłam analizę i wnioski. Z przeprowadzonych badań wynika, iż poziom więzi społecznych oraz każda z wcześniej wymienionych cech mają wpływ na poziom antysocjalności. Pod koniec pracy znajduje się podsumowanie z dokładnym opisem wniosków i rezultatów z przeprowadzonych badań.

Spotkania i rozmowy z młodymi ludźmi, szukającymi pomocy w placówkach resocjalizacyjnych, stały się powodem mojego zainteresowania postawami, jakie prezentuje młodzież wobec zażywania narkotyków. Praca stanowi przegląd oferty środków psychoaktywnych wraz z ich opisem i przeglądem badań traktujących o doświadczeniach związanych z zażywaniem narkotyków i postaw jakie wykazywała młodzież na przestrzeni lat. W pracy zawarto przegląd czynników etiologicznych zjawiska narkomani i okazyjnego zażywania narkotyków oraz przytoczono teorie wyjaśniające sięganie przez młodzież po środki psychoaktywne. Część teoretyczna wprowadza w tematykę jaką podjąłem w swoich badaniach, a te skupiają się na wskazaniu korelatów występujących pomiędzy wybranymi czynnikami etiologicznymi a postawą (aprobatą) młodzieży wobec zażywania narkotyków.

Praca dotyczy związku stylów wychowania stosowanych przez rodziców z ich wpływem na zachowania problemowe przejawiane przez młodzież. Przeprowadzone w tym celu badania miały charakter ilościowy, należało ustalić czy wymiary wychowania takie jak: powierzchowność komunikacji, budowanie relacji oraz dyrektywność rodziców ma wpływ na wystąpienie u młodzieży zachowań problemowych. Do zebrania niezbędnych danych posłużyła ankieta, którą wypełnili uczniowie gimnazjum, 100 osób wypełniło treść odnoszącą się do osoby matki oraz 97 spośród nich uzupełniło część dotyczącą ojca. Uzyskane dane pozwoliły na stwierdzenie, iż na postępowanie dziecka większy wpływ ma matka niż ojciec. Prawidłowość ta ujawniła się w przypadku: palenia papierosów, palenia marihuany oraz używania innych narkotyków przez młodzież. Na ukazanie się tych zachowań ma wpływ styl wychowania jaki reprezentuje matka. W przypadku osoby ojca nie wykryto żadnych prawidłowości, co oznacza że nie można potwierdzić wpływu postawy rodzicielskiej ojca na zachowania problemowe dziecka.

Zagadnienie recydywy należy do najtrudniejszych wątków jeżeli chodzi o nauki penitencjarne. Jest to w dalszym ciągu aktualny oraz dyskusyjny temat, który mnie bardzo zainteresował. Recydywa to powrót do przestępstwa, czyli popełnienie ponownego bądź wielokrotnego przestępstwa przez jednostkę uprzednio karaną. Istnieją trzy rodzaje recydywy: kryminologiczna, penitencjarna, jurydyczna. Do głównymi przyczyn ponownych przestępstw są problemy finansowe, uzależnienie od alkoholu czy środków odurzających bądź brak pracy. Resocjalizacja w więzieniu nazywa się resocjalizacją penitencjarną, która polega przede wszystkim na eliminacji tych niekorzystnych, antyspołecznych czy aspołecznych postaw skazanego. Jest ona bardzo trudnym procesem, ponieważ obejmuje jednostki, które są bardzo zdemoralizowane, a także wrogo nastawione na świat. Resocjalizacja odbywa się w warunkach izolacji, która negatywnie wpływa na readaptację społeczną skazanego, pogłębia zjawisko prizonizacji. Skazany powinien być świadomy, że głównie od niego zależy czy resocjalizacja będzie skuteczna oraz w jakim stopniu Więzienie uczestniczy w przeciwdziałaniu recydywie. Kary wieloletnie nie wpływają skuteczniej na przeciwdziałanie recydywy niż kary krótsze. Aby zapobiec recydywie stosowane są funkcja odstraszająca, odwetowa, eliminacyjna, poprawcza. Czynnikiem przeciwdziałającym recydywie jest nasilenie represji wobec jednostek stale dokonujących przestępstw. Czynnikami, które mogą zwiększyć efektywność oddziaływań jest przede wszystkim możliwość podjęcia pracy oraz nauki, utrzymywanie kontaktów z rodziną. Efektywne oddziaływania wobec recydywistów powinny eliminować niekorzystne czynniki, które uniemożliwiają prawidłową readaptację społeczną. Niestety readaptacja społeczna jest jednym z słabszych elementów systemu resocjalizacyjnego. Ogromny wpływ na zerwanie z karierą recydywistyczną bądź pogłębianie jej ma środowisko zewnętrzne jak i wewnętrzne.

Tematem niniejszej pracy jest zbadanie wpływu czynników środowiskowych i cech dziedzicznych na reakcję jednostki na stres zawodowy. Praca ma wykazać, że istnieją dziedziczne oraz nabyte predyspozycje odpornościowe na stres, co przekłada się na stres zawodowy. Na potrzeby pracy przeprowadzono analizę badań, które miały charakter porównawczy wobec różnych czynników, takich jak poziom stresu i obciążenia zawodowego wobec: ekstrawersji, ugodowości, sumienności, neurotyczności, otwartości, pozytywna koncepcja własnej osoby, samokontrola, a także asertywność. Grupa respondentów, którzy wzięli udział w badaniu były to osoby aktywne zawodowo, dzięki czemu możliwe było zbadanie natężenia stresu w pracy, indywidualnych odczuć czynników stresogennych, a także reakcji organizmu (podatność lub odporność) na stres w zależności od predyspozycji. Niniejsza praca miała za zadanie wykazać, że istnieją dziedziczne oraz nabyte predyspozycje odpornościowe na stres oraz że brak tych predyspozycji, zwiększa podatność podmiotu na stres zawodowy.

Praca poświęcona została różnicom pomiędzy osobami, które skutecznie rzuciły palenie oraz takimi, którym nie udało się zerwać z nałogiem mimo podjętych prób. W celu weryfikacji różnic przebadano 60 osób, w tym 29 kobiet i 31 mężczyzn. Badani wypełnili ankietę własną stworzoną na potrzeby niniejszej pracy, Kwestionariusz Orientacji Życiowej, Kwestionariusz Delta oraz wybrane skale z Kwestionariusza Temperamentu. W pracy tej skupiono się na wewnętrznych zasobach jednostki: poczuciu koherencji, umiejscowieniu kontroli oraz na składowych temperamentu jakimi są wytrzymałość i reaktywność emocjonalna. Analiza wyników badania pozwala stwierdzić iż, skuteczne rzucenie palenie warunkuje pokładanie wiary w sobie – wewnętrzne umiejscowienie kontroli oraz rozumienie otaczającego świata i posiadanie poczucia, że rzucenie palenia jest warte wkładanego w nie wysiłku – wysokie poczucie koherencji. Ważna jest również wytrzymałość w działaniu oraz niski poziom reagowania na bodźce.

Więzienie to najbardziej kontrowersyjna instytucja stworzona przez człowieka. We współczesnym świecie skazani są bardzo różnorodni pod względem społecznym, kulturowym i psychologicznym. Izolacja więzienna upadla człowieka zabierając mu najważniejsze przywileje. Warunki w więzieniach nie spełniają najmniejszych oczekiwań, by godnie odbyć karę. Podkultura więzienna ma ogromny wpływ na życie osadzonego, w zależności od tego jaką przyjmie pozycje, tak będzie traktowany przez innych współwięźniów. Każdy najmniejszy ruch jest obserwowany, a popełnienie błędu, bądź niestosowanie się do nieformalnego kodeksu postępowania może zaważyć nawet na życiu człowieka. Przemoc, agresja jest wszechobecnym zjawiskiem w warunkach więziennych jak i warunkach wolnościowych. Najczęściej agresja jest zwalczana agresją, skutkuje to zwiększeniem obszaru występowania tego negatywnego zjawiska. W więzieniach agresja jest stosowana nie tylko między więźniami, ale również jest praktykowana ze strony Służby Więziennej. Człowiek widząc takie rozwiązania problemu, nie umie zachować się inaczej i wychodząc na wolność szybko może popełnić przestępstwo i powrócić na drogę przestępczą, aż wreszcie zostaje ponownie skazany. Brak dobrych wzorców ze strony funkcjonariuszy więziennych, powoduje wzrost agresji wśród więźniów. Długość odbywania kary i niemożność zmiany istniejącej rzeczywistości wywołuje zachowania agresywne wśród osadzonych, którzy stosują ją na sobie w ramach zjawiska autoagresji, bądź na współwięźniach, a nawet wobec Służby Więziennej. Celem prezentowanej pracy jest określenie jak izolacja, długość kary, środowisko rodzinne i koleżeńskie, relacje z funkcjonariuszami więziennymi ma wpływ na powstawanie i rozwijanie się zjawiska agresji i przemocy. Dla celów poniższej pracy zostały napisane trzy rozdziały. Pierwszy rozdział zawiera teoretyczne podstawy pracy, wyjaśnienie terminów oddających istotę tematu pracy. Pokazuje jakie dyscypliny są blisko związane z pedagogiką penitencjarną. Prezentuje, jakie są następstwa izolacji więziennej. Obrazuje mechanizmy obronne działające pod wpływem izolacji, jak i odkrywa źródła konfliktów w zakładzie karnym. Ilustruje funkcje podkultury więziennej oraz wyraża więzienie jako instytucję wychowawczą. Drugi rozdział wyjaśnia metodologiczne podstawy badań własnych. Ilustruje przedmiot i cel badań, problem i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze, zmienne i ich wskaźniki oraz organizację, przebieg i teren badań. Trzeci rozdział to swoista analiza i interpretacja badań własnych. Zawiera w sobie charakterystykę grupy badawczej, analizę badań, podsumowanie i wnioski.

Przestępczość nieletnich jest aktualnie niezwykle istotnym problemem na całym świecie. Głównym problemem młodzieży stają się trudności w określeniu swojej tożsamości i znalezienie „sposobu na życie”, przejawem tego są coraz częściej spotykane akty agresji i przemocy, wzrastająca przestępczość nieletnich i ciągle rosnący poziom spożycia środków odurzających. Coraz większa liczba młodzieży znajduje się w obszarze zagrożenia patologią społeczną. Przyczyny wykolejenia społecznego nieletnich są różnorodne i skomplikowane, tak jak przejawy, postawy zachowań, a także motywacja podejmowania działań niezgodnych z prawem, zasadami moralnymi czy obyczajami. Najczęstsze zachowania problemowe występujące obecnie wśród młodzieży to młodzieży to: palenie tytoniu, regularne spożywanie alkoholu, spożywanie narkotyków, zażywanie leków psychoaktywnych, zaniedbywanie obowiązków szkolnych, wagary, zbyt szybką aktywność seksualną, czyny agresywne, używanie przemocy, kradzieże, czyny chuligańskie, wandalizm. Istotą działań zapobiegawczych jest przeciwdziałanie zagrożeniom, których pojawienie się lub spotęgowanie w przyszłości wydaje się wysoce możliwe. Potocznie sądzi się, że efektywna profilaktyka jest właściwym sposobem hamowania rozwoju bądź też ograniczania skali zjawisk postrzeganych, jako niekorzystne i dolegliwe społecznie, m. in. przestępczości nieletnich. Przeciwdziałanie polega na przedsięwzięciu środków ostrożności w obliczu spodziewanych zagrożeń.

W literaturze spotyka się główne trzy postawy wobec prawa : legalistyczną, konformistyczną, oraz oportunistyczną. Postawa legalizmu polega na respektowaniu prawa takiego jakim jest, uznając że postępowanie musi być ściśle zgodne z prawem, wszystkie relację między podmiotami oparte na obowiązkach i uprawnieniach. Cechą charakterystyczną jest akceptowanie wszystkiego co stanowi element prawa. Postawa konformizmu to dostosowanie się i sposobu zachowania do grupy odniesienia. Podporządkowanie się wartością, regułą, poglądom, bezkrytyczne przyjęcie norm, wręcz bezmyślne. Bardzo często ta postawa wynika z braku jakichkolwiek poglądów. Postawa oportunistyczna charakteryzuje się rezygnacją z zasad, osoba taka przejawia dużą ugodowość w stosunków do grup i jednostek w celu otrzymania korzyści. Oportunista nie ma stałych poglądów , wybiera to co w danej chwili jest dla niego korzystne, zapewnia wygodę i bezpieczeństwo. W przeprowadzonych badaniach sprawdzamy jak będzie zmieniać się postawa legalistyczna wobec prawa względem różnych zmiennych. Czy postawa legalistyczna wobec prawa będzie miała związek z resiliencją indywidualną, resiliencja rodzinna, pozytywna koncepcja siebie, samokontrola, kompetencje społeczne, więzią z matką, więzią z ojcem, religijnością, motywacją do nauki, skłonnością do dewiacji, sumienność, neurotyczność, otwartością, zuchwałością, bezdusznością, kontrolą rodzicielską, relacjami z nauczycielami, ekstrawersja, zaobserwowaniem, ugodowością, rozhamowaniem. Badania będą prowadzone metodą ilościową, poprzez kwestionariusz ankiety. Respondentami będą uczniowie szkół ponadgimnazjalnych.

W moich badaniach poszukiwałam odpowiedzi na pytanie o związki między autorytetem rodzica i nauczyciela a przystosowaniem społecznym uczniów. Jako negatywne wskaźniki przystosowania wykorzystałam cechy ciemnej triady osobowości (psychopatia, makiawelizm i narcyzm). Oczekiwałam, że nasilenie cech ciemnej triady będzie wyższe u uczniów z deficytami autorytetu. Analizy wariancji pozwoliły sprawdzić powyższe oczekiwanie. Badania wykazały, że oczekiwane związki między zmiennymi przeważnie są istotne statystycznie a ich charakter – z nielicznymi wyjątkami – zgodny z treścią hipotez. W populacji męskiej zależności okazały się silniejsze niż u kobiet (może to wynikać z silniejszego oddziaływania czynnika poszukiwania aprobaty społecznej u kobiet). Powiązanie deficytu autorytetu z ciemną triadą można interpretować w kategoriach przyczynowo-skutkowych. Z jednej strony, deficyt autorytetu może wynikać z nasilenia cech ciemnej triady, z drugiej strony – ciemna triada może kształtować się w wyniku zachowań rodziców utrudniających budowanie relacji z dzieckiem. Nie można poza tym wykluczyć, że zarówno ciemna triada jak i autorytety osobowe kształtują się równolegle pod wpływem innych czynników (tzw. korelacja pozorna).

Celem mojej pracy dyplomowej było wskazanie zależności między doświadczeniem alkoholowym młodzieży w liceach ogólnokształcących a ich planami edukacyjno – zawodowymi. Pierwszy i drugi rozdział mojej pracy poświęciłam na wszelkie zagadnienia teoretyczne dotyczące tematu oraz niezbędne do analizy badań. Trzeci rozdział mojej pracy poświęcony był założeniom metodologicznym. Wyodrębniłam problemy oraz hipotezy badawcze. Omówiłam wybraną przez siebie metodę badawczą. Kolejny rozdział poświęciłam analizie badań, szukając potwierdzeń moich hipotez. W wielu wypadkach moje założenia nie zostały odzwierciedlone w rzeczywistości. Dotyczy to m.in. znaczenia zgodności pracy z osobowością badanego, akceptowaniem pracy przez rodziców ucznia. Moje założenia potwierdziły się w kwestii zależności między doświadczeniem alkoholowym a istotnością pracy związanej z kierowaniem innymi oraz w kwestii zatrudnienia polegającego na pracy z ludźmi. W zakończeniu skupiłam się na podsumowaniu każdej hipotezy oraz znaczeniu przeprowadzonych badań.

Przemoc jest jednym z najbardziej niepożądanych i negatywnych zjawisk występujących w rodzinie, szczególnie jeśli ofiarą jest dziecko. W mojej pracy skupiam się na nakreśleniu jak dużym problemem jest stosowanie przemocy w rodzinie wobec dziecka oraz jakie skutki psychospołeczne u ofiary w życiu dorosłym są konsekwencjami tego działania. W pracy weryfikowano związki między doświadczeniem przemocy, a rozwojem psychospołecznym. W niniejszej pracy badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego. Narzędziem badawczym, przy pomocy, którego zadane zostały pytania badawcze jest własnego autorstwa ankieta. Pośród 100 uczestników ankiety, którymi bylo 50 osób niedoświadczających przemocy w domu w dzieciństwie, oraz 50 osób krzywdzonych w ten sposób w okresie dzieciństwa. Wykonano 100 udanych prób. Porównanie wyników dwóch grup badawczych pozwoliło poprawnie zweryfikować większość hipotez postawionych w pracy, m.in. to, że osoby doświadczające przemocy w okresie dzieciństwa ze strony rodziców są skłonniejsze w dorosłym życiu przejawiać cechy pesymistyczne swojej osobowości, nie są zadowolone ze swojego życia osobistego, częściej niż osoby wychowujące się w domach niepatologicznych są samotne oraz podczas dyskusji przyjmują pozycję biernego słuchacza nie włączając się w rozmowę. Doświadczenie przemocy wpływa negatywnie na wiele obszarów funkcjonowania w życiu społecznym ofiary. Zjawisko to jednak z biegiem czasu nie pomniejsza swych rozmiarów.

Celem pracy licencjackiej było sprawdzenie czy istnieje związek narcyzmu i samooceny z zachowaniami problemowymi. Metodą badawczą był sondaż z wykorzystaniem testów i ankiety jako techniki badawczej. Weryfikacja hipotez została przeprowadzona na podstawie analizy tabel dwudzielnych z wykorzystaniem testu chi-kwadrat. Respondentami byli studenci. Liczebność próby wynosiła 219. Hipoteza nie uzyskała potwierdzenia, ponieważ zaobserwowane różnice między porównywanymi grupami są nieistotne statystycznie.

Występowanie uzależnień od substancji psychoaktywnych jest ważnym problemem. Im wcześniej jednostka rozpoczyna używanie narkotyków, tym prawdopodobniejsze jest wejście w nałóg. Wśród możliwych uwarunkowań sięgania młodzieży po środki psychoaktywne, wyróżnia się problemy między dziećmi i rodzicami. Mając to na względzie chciałam sprawdzić jaka występuje zależność między doświadczanymi postawami rodzicielskimi a eksperymentowaniem przez młodzież z substancjami psychoaktywnymi. Badania przeprowadziłam na zbiorze stu uczniów szkoły zawodowej oraz liceum ogólnokształcącego. Badania wykazały, iż ryzyko używania narkotyków przez młodzież, jest powiązane z doświadczanymi postawami rodzicielskimi. Najistotniejszymi postawami przejawianymi przez ojców wobec swoich dzieci, okazała się postawa wysoce niekonsekwentna, wysoce wymagająca, nieakceptująca oraz nieochraniająca. Wpływają one znacząco na ryzyko sięgania młodzieży po narkotyki. Niższe prawdopodobieństwo używania substancji psychoaktywnych przez młodzież, zanotowałam w przypadku przejawiania przez ich ojców, postaw związanych z brakiem respektowania autonomii. W przypadku matek, istotnymi okazały się postawy wysoce niekonsekwentne, nieochraniające oraz nieakceptujące. Mniejszym znaczeniem odznaczało się natomiast w przypadku kobiet, przejawianie postawy wymagającej. Zaś postawa respektująca autonomię, okazała się statystycznie nieistotna. Nie ma ona zatem związku z eksperymentowaniem z narkotykami przez młodzież. Wyniki tych badań pokazują, że młodzież jest skłonna sięgać po narkotyki, kiedy ma ojców stosujących na zmianę skrajne style wychowawcze, w zależności od nastroju. Również istotne jest stawianie zbyt wysokich wymagań, surowe traktowanie oraz wtłaczanie we własne ramy. Wagę ma też odrzucenie dziecka, nieokazywanie mu zainteresowania i niepochwalanie jego zdania. Niepożądane efekty przynosi ponadto traktowanie potomków jako dojrzalszych niż są w rzeczywistości, pozwalanie na radzenie sobie samemu ze wszystkimi sprawami. Mniejsze zaś znaczenie ma pogwałcanie praw jednostki, ograniczanie samodzielności oraz nieelastyczność w działaniach. Postawy matek w mniejszym wymiarze warunkują używanie narkotyków wśród ich dzieci. Głównymi zachowaniami, które mogą podwyższać ryzyko, jest tak, jak u ojców, niekonsekwencja. Równie istotne jest pozwalanie dziecku na decydowanie o sobie, nieingerowanie w jego życie. Ponadto prawdopodobieństwo zwiększa przejawianie braku akceptacji, zainteresowania. Mniej zagrażającymi zachowaniem, jest stawianie wymagań, okazywanie niezadowolenia z osiągnieć dziecka oraz tworzenie atmosfery surowości. Co zaskakujące, młodzież nie oczekuje od matki postawy respektującej ich autonomii, ani żeby nie stawiały ograniczeń. Kształtuje to obraz, w którym ojcowie mogą znacznie bardziej swoim zachowaniem ukształtować zachowania niepożądane, jak branie narkotyków.

Celem mojej pracy było sprawdzenie zależności ideologii wychowawczych: emancypacyjnej, adaptacyjnej i demokratyczno-wspólnotowej od poziomu makiawelizmu oraz sprawdzenie związku tych ideologii z cechami socjodemograficznymi (wiek, liczba posiadanych dzieci, miejsce zamieszkania osób badanych, wykształcenie rodziców). W części teoretycznej przedstawiłam definicję makiawelizmu oraz powiązania osobowości makiawelicznej z płcią. Makiawelizm opisałam wg Christie. Przytoczyłam również klasyfikacje ideologii wychowania wg Kohlberga, Śliwerskiego jak również Daviesa. Badania zaplanowałam jako sondaż. Wzięło w nim udział 110 osób. Hipotezy były weryfikowane przy użyciu analizy wariacji. Badania pozwoliły stwierdzić, że makiawelicy prezentują mniej demokratyczne przekonania na temat wychowania niż osoby o niskim poziomie makiawelizmu. Ideologie emancypacyjna i adaptacyjna nie wykazały natomiast istotnego związku z makiawelizmem. Cechy socjodemograficzne ujawniły istotne związki przede wszystkim z ideologią demokratyczną.

W niniejszej pracy starałam się ukazać pojęcia jakimi są substancje psychoaktywne. Opisałam jak różne rodzaje używek stosowanych przez młodych ludzi na nich wpływa, a także dlaczego rozpoczynają swoją przygodę ze środkami które są bardzo uzależniające. Grupą do której sie odniosłam to studenci wrocławskich uczelni, różniący się między sobą kierunkiem uczelni na której studiują. Wszystkie osoby badane były zróżnicowane pod względem wieku, płci, kierunku uczelni na który uczęszcza, a także wielu innych zmiennych, które pomogą w mojej pracy wyodrębnić zależne między sobą. Badania ukazały odpowiedzi na postawione wcześniej pytania. W poniższej pracy dokonałam dogłębnego opisu pojęć takich jak: używka, uzależnienie, alkohol, narkotyki itp. Postarałam się też po części opisać dość nowe zjawisko jakie występuje u młodych ludzi, jakimi są dopalacze. Czym są , jak szkodzą i do jakich odbiorców najczęściej trafiają. A także czy niektóre charaktery mogą mieć wpływ na częstsze sięganie po dopalacze. Ostatnim ważnym aspektem mojej pracy było zapoznanie się z tematem jakim jest nikotyna i wszechobecne papierosy. Starałam się przedstawić najważniejsze terminy związane z tym zagadnieniem, a także opisać na czym polega uzależnienie i jaki ma wpływ na środowisko w którym żyjemy.

Celem niniejszej pracy dyplomowej było zbadanie, jakie jest rozpowszechnienie zachowań problemowych oraz czynników chroniących i czynników ryzyka tkwiących w poszczególnych uwarunkowaniach, u licealistów ze szkoły w Jelczu – Laskowicach i we Wrocławiu. W części teoretycznej pracy zawarłam podstawowe zagadnienia związane z zachowaniami problemowymi, takie jak: definicja, charakterystyka, funkcje, modele teoretyczne i uwarunkowania tych zachowań. Teorią, na której bazowałam, była teoria zachowań problemowych Richarda i Schirley Jessorów. Następnie w części empirycznej zaprezentowałam analizę wyników badań oraz wnioski. Badania miały charakter diagnostyczny. Na podstawie, zebranych danych, można stwierdzić, że częściej zachowania problemowe występowały u licealistów z Jelcza – Laskowic, niż u uczniów wrocławskich. Więcej czynników chroniących posiada młodzież ze szkoły we Wrocławiu. Rozmieszczenie czynników ryzyka było bardziej zróżnicowane. Problematyka występowania wśród młodzieży zachowań problemowych skłania do dalszego zgłębiania tego tematu.