Celem pracy jest sprawdzenie czy między cechami psychopatii (zuchwałość, bezduszność, rozhamowanie, zimny makiawelizm, gorący makiawelizm, ogólny makiawelizm) a cechami wielkiej piątki (ekstrawersja, ugodowość, stabilność, sumienność, otwartość) występują istotne związki. Badania przeprowadziła na populacji osób dorosłych (N=100). Metodą badawczą w mojej pracy był sondaż diagnostyczny. W nim cechy psychopatyczne zostały zdiagnozowane za pomocą kwestionariusza TriPM, wymiary wielkiej piątki badałam za pomocą skali TIPI. Do określenia wiarygodnościuogólnienia wynikówzostały użytetesty statystyczne. Badania ujawniły, że ekstrawersja koreluje z wysokim poziomem zuchwałości, z niskim poziomem bezduszności, rozhamowania oraz gorącego makiawelizmu. Ekstrawersja zatem nie sprzyja rozwojowi psychopatii. Ugodowość koreluje z niskim poziomem bezduszności, rozhamowania, zimnego makiawelizmu, gorącego makiawelizmu oraz ogólnego makiawelizmu. Wysoki poziom ugodowości chroni przed rozwojem psychopatii. Sumienność natomiast skorelowana jest z niskim poziomem rozhamowania. Stabilność koreluje z wysokim poziomem zuchwałości, bezduszności oraz zimnego makiawelizmu, natomiast z nikim poziomem gorącego makiawelizmu. Oznacza to stabilność emocjonalna różnie wpływa na różne cechy psychopatii – niektórym sprzyja, a inne redukuje. Podobna sytuacja występuje w przypadku otwartości, która pozytywnie koreluje z zuchwałością, a negatywnie z bezdusznością, rozhamowaniem oraz gorącym makiawelizmem. Wielka piątka odzwierciedla biologiczne podstawy cech osobowości. W związku z powyższym psychopatię również należy uznać za biologicznie uwarunkowaną.

Praca dotyczy związku uważności ze strategiami reagowania na niezadowolenie w relacjach partnerskich/małżeńskich. Chciałam ukazać rolę uważności na tle innych zmiennych. Uważność zbadałam skalami Pięciowymiarowego Kwestionariusza Uważności (FFMQ). Reakcje na niezadowolenie zmierzyłam skalami dialogu, lojalności, zaniedbania i wyjścia skrócona wersją skal zaprojektowanych przez Rusbult. Badania przeprowadziłam ankietą internetową. Próba liczyła 117 osób między 20 a 28 rokiem życia będących w związku co najmniej 2 lata. Zmiennymi istotnymi dla strategii reagowania na niezadowolenie okazały się: ugodowość z pięciowymiarowego modelu osobowości (pomiar podskalą TIPI), resiliencja indywidualna (skala RESIL6), kontrola rodzicielska i wieź z ojcem (skale promotora mojej pracy) oraz poczucie koherencji (skala SOC9). Jednak przede wszystkim badania ujawniły związek uważności ze skłonnością do reagowania strategiami dialogu i lojalności. Oznacza to, że uważność może sprzyjać trwałości związku.

Empatia to istotne zjawisko dla funkcjonowania społecznego człowieka. Jest ona ważna, ponieważ umożliwia nam rozumienie i przewidywanie zachowań innych ludzi, sprzyja kooperacji z innymi, czyni nas zdolnymi do działań pomocnych a ogranicza skłonność do przemocy. Z tego powodu warto ją badać i analizować w kontekście pedagogiki. Interesują nas jej uwarunkowania i konsekwencje. W mojej pracy badam relacje między wrażliwością empatyczną a więzią społeczną jako zbiorem czynników wyznaczających poziom przystosowania społecznego. Praca ma więc standardową strukturę pracy badawczej. Teoretyczne aspekty omawiam w pierwszym rozdziale. Drugi rozdział poświęcam na omówienie wątków metodologicznych. W trzecim rozdziale przedstawiam wyniki badań własnych wykonanych na populacji 158 osób. Każda zależność między empatią a składnikami więzi społecznej testowana była statystycznie w całej próbie objętej badaniem oraz osobno w podzbiorach kobiet i mężczyzn. Każda zależność między empatią a składnikami więzi społecznej testowana była statystycznie w całej próbie objętej badaniem oraz osobno w podzbiorach kobiet i mężczyzn. Badania ujawniły związek czynników więzi społecznej z wrażliwością empatyczną kobiet, nie ujawniły się te zależności w populacji męskiej.

Praca dotyczy psychopatii i jej związku z przestępczością. Składa się z ona z trzech części. W pierwszej opisałam psychopatię w kontekście teoretycznym oraz antysocjalność w klasyfikacjach chorób i zaburzeń (ICD-10, DSM5). Druga część ma charakter metodologiczny, opisuję w niej główne zmienne i formułuję pytania badawcze. W trzeciej części omawiam wyniki badań. Dokonuję porównań przestępców z nie przestępcami pod względem 9 cech psychopatycznych: zuchwałość, bezduszność, rozhamowanie, zimny i gorący makiawelizm, makiawelizm ogólny, ADHD, skłonność do dewiacji, potrzeba stymulacji. Badania pozwalają sądzić, że przestępcy wykazują wyższy poziom następujących cech: bezduszność, rozhamowanie, zimny makiawelizm, ADHD.

Celem pracy było sprawdzenie zależności pomiędzy wypaleniem szkolnym, a jego uwarunkowaniami. Badania zostały przeprowadzone na populacji uczniów w liczbie 179 osób. Badania pozwoliły ustalić związek pewnych zmiennych niezależnych na wypalenie. Wypalenie szkolne jest tym wyższe im wyższy jest poziom stresu, czy wiktymizacji w szkole. Wyniki badań ukazują również, że wypalenie szkolne jest tym wyższe im niższy jest poziom resiliencji, kontroli rodzicielskiej, więzi z ojcem i matką, funkcjonalności rodziny, więzi z nauczycielami, poczucia koherencji, stabilności emocjonalnej, sumienności, ugodowości, ekstrawersji, skłonności do dewiacji, potrzeby stymulacji, motywacji do nauki. Wraz ze wzrostem cechy jaką jest otwartość wzrasta poziom wypalenia.

W pracy zajmuję się związkiem między makiawelizmem a poglądami na wychowanie. W części teoretycznej, odwołując się do literatury przedmiotu, omawiam zagadnienia takie jak: wychowanie, edukacja, postawy rodzicielskie, styl wychowawczy, styl rodzicielski, antypedagogika, wychowanie autokratyczne, liberalne oraz demokratyczne. Makiawelizm wybrałam jako jedno z możliwych uwarunkowań poglądów na wychowanie, gdyż cecha ta określa skłonność i zdolność do manipulacji interpersonalnej. Tymczasem dopuszczalność manipulacji (a nawet przemocy mniej lub bardziej zakamuflowanej) w procesie opieki i wychowania jest jedną z głównych kontrowersji pedagogicznych, którą można odnaleźć również w potocznych koncepcjach wychowania. W pracy wyodrębniłam na drodze empirycznej - za pomocą analizy czynnikowej - trzy koncepcje wychowania: (1) orientację na integrowanie zmian i różnorodności kulturowej; (2) orientację na adaptację i umacnianie tradycji oraz (3) orientację na wspieranie kompetencji emancypacyjnej (w pewnym sensie odpowiadają one liberalnej, konserwatywnej i demokratycznej wizji wychowania). W badaniach szukałam powiązań między tymi orientacjami a trzema czynnikami określającymi makiawelizm wg koncepcji zaproponowanej przez Draheima (makiawelizm zimny –zimach, gorący – gomach oraz ogólny – machog). Badania mają charakter korelacyjny, uwzględniam w nich kontekst płci. Ciekawiło mnie bowiem, czy ewentualne relacje między makiawelizmem a poglądami na wychowanie przedstawiają się tak samo w przypadku obu płci, czy płeć nadaje specyfikę tym relacjom. Potwierdziła się hipoteza, iż im wyższy zimny makiawelizm, tym niższy jest poziom orientacji wychowawczej na integrowanie zmian i różnorodności kulturowych. Hipoteza o związku zimnego makiawelizmu z nasileniem orientacji na wzmacnianie kompetencji emancypacyjnej znalazła potwierdzenie w materiale empirycznym tylko w jednym zbiorze - dla badanej grupy kobiet. W przypadku ogólnego makiawelizmu hipoteza o związku z nasileniem orientacji na integrowanie zmian i różnorodności została potwierdzona w jednym zbiorze - dla całej badanej grupy. Koreluje także z nasileniem orientacji na adaptację i umacnianie tradycji, hipoteza potwierdzona została w dwóch zbiorach – dla całej grupy badawczej oraz dla grupy kobiet.

Celem niniejszej pracy licencjackiej jest zbadanie wybranych uwarunkowań psychopatii w populacji dorosłych. Praca została podzielona na trzy rozdziały, w pierwszym z nich zawarto informacje teoretyczne na temat zaburzenia. Metodologia badań została zamieszczona w rozdziale drugim. Rozdział trzeci dotyczy badań własnych, których celem jest próba odnalezienia związku pomiędzy cechami wielkiej piątki-pięcioczynnikowego modelu osobowości, na który składają się ekstrawersja, ugodowość, sumienność, stabilność i otwartość, a cechami psychopatii: zuchwałością, bezdusznością, rozhamowaniem, zimnym makiawelizmem, gorącym makiawelizmem i ogólnym makiawelizmem. Metodą badawczą jaką zastosowałam jest sondaż diagnostyczny. Wyniki badań wskazują na istnienie silnej, ujemnej korelacji pomiędzy poziomem ugodowości a cechami psychopatycznymi, wysokie nasilenie ugodowości nie sprzyja rozwojowi zaburzenia. Można zaobserwować istotny statystycznie związek pomiędzy sumiennością a większością cech psychopatii - rozhamowaniem, gorącym makiawelizmem, skłonnością do dewiacji i potrzebą stymulacji. Silnie skorelowana z ekstrawersją i otwartością spośród wszystkich cech psychopatii jest jedynie zuchwałość. Uzyskane wyniki mogą świadczyć o tym, że psychopatia rozwija się na bazie pewnych zadatków osobowościowych, które mają istotne tło biologiczne (ponieważ cechy wielkiej piątki są w duże mierze zdeterminowane biologicznie).

Celem pracy było stwierdzenie czy przestępcy są bardziej psychopatyczni niż osoby nie popełniające przestępstwa. Badania miały charakter sondażowy. Cechy psychopatyczne były mierzone kwestionariuszami. Badania zostały wykonane w dwóch celowo wybranych grupach: osób odbywających karę pozbawienia wolności i osób które zadeklarowały niepopełnienie przestępstwa. Porównanie tych dwóch grup pozwoliło ustalić ze przestępcy w porównaniu z nie-przestępcami wykazują wyższy poziom bezduszności, rozhamowania, zimnego makiawelizmu, gorącego makiawelizmu, ogólnego makiawelizmu, deficytu samokontroli oraz potrzeby stymulacji. Nieoczekiwanym wynikiem był niższy poziom zuchwałości u przestępców niż w grupie porównawczej.

Moja praca dotyczy wybranych uwarunkowań psychopatii. Badania miały charakter ilościowy. Próba liczyła 88 osób. Analizy korelacyjne wykazały istotne powiązanie psychopatii z wysokim poziomem potrzeby stymulacji a niskim poziomem motywacji do nauki, ugodowości i sumienności. Poza tym psychopatia korelowała z niskim nasileniem resiliencji indywidualnej i ekstrawersji a z wysokim nasileniem cech ADHD. W przypadku tych trzech czynników korelacje występowały z niektórymi cechami psychopatii. Badania ujawniły poza tym, że bezduszność, rozhamowanie czy przejawy makiawelizmu inaczej korelowały z cechami osobowości aniżeli zuchwałość. Może to świadczyć o tym, że zuchwałość nie jest esencjalną cechą psychopatii lub że pomiar zuchwałości nie był trafny. Związek psychopatii z cechami osobowości i temperamentu może świadczyć o jej biologicznych źródłach.

W teoretycznej części pracy omawiam zagadnienia resocjalizacji - zwłaszcza pojęcie wychowania resocjalizującego a także zagadnienie wykolejenia społecznego i jego przyczyn. W powyższym kontekście analizuje postawy nieletnich wobec resocjalizacji, traktując je jako wyznaczniki podatności na ten proces. Praca ma charakter badawczy. Badania sondażowe zostały przeprowadzone na populacji wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego (N=92). Pozwoliły one stwierdzić że podatność na resocjalizację jest negatywnie powiązana z poziomem cech psychopatycznych - bezduszności i zuchwałości Nie ujawniły się natomiast związki podatności na resocjalizacje z poziomem rozhamowania, nasileniem cech ADH, ani długością pobytu w zakładzie.

W mojej pracy zajęłam się omówieniem zagadnienia psychopatii oraz jej związkiem z więzią społeczną. Termin psychopatii jest zjawiskiem bardzo złożonym, a w literaturze naukowej często przedstawiany jest pod inną nazwą, tj. antysocjalność, dyssocjalne zaburzenie osobowości. W mojej pracy omówiłam również, rys historyczny psychopatii, cechy psychopaty, obraz osobowości jednostki z dyssocjalnym zaburzeniem osobowości oraz genezę psychopatii. W drugiej części mojej pracy, omówiłam badania, które przeprowadziłam za pomocą ankiety w formie elektronicznej, w której cechy psychopatyczne zostały zdiagnozowane za pomocą kwestionariusza TRiPM na populacji młodzieży i osób dorosłych (N= 100). Badania ujawniły, że cechy psychopatii są najsilniej skorelowane u respondentów z więzią z nauczycielami oraz poziomem motywacji do nauki, wyniki te były ujemne, co oznacza w tym przypadku, że wysoki poziom więzi z nauczycielem i motywacji do nauki, łączył się z niskim nasileniem cech psychopatycznych. Pozostałe zaś składniki odnoszące się do więzi społecznej, były korelowane słabiej, bądź w ogóle. W związku z tym możemy uznać psychopatię za uwarunkowaną biologicznie.

Streszczenie W pierwszym rozdziale zostały zawarte definicje owego zjawiska, a także geneza problemu. Przedstawione zostały również objawy wypalenia, jak mu zapobiegać oraz unikać całkowicie. Na sam koniec rozdziału ujęty został problem wypalenia rodzicielskiego w rodzinach z dzieckiem niepełnosprawnym. Drugi rozdział zawiera metodologiczne podstawy badań. Określone zostały zmienne i pomiar, opisane wymiary wypalenia rodzicielskiego, następnie zostały zadane problemy i stworzone na ich podstawie hipotezy. Rozdział kończy się opisem metody i określeniem osób badanych. Rozdział trzeci zawiera wyniki badań przeprowadzonych za pomocą ankiety internetowej, weryfikację hipotez wraz z podsumowaniem oraz zakończenie. Badania pozwoliły ustalić, że z wypaleniem rodzicielskim silnie skorelowana jest resiliencja indywidualna oraz funkcjonalność rodziny generacyjnej. Rozpatrując korelację miedzy wypaleniem a stylami przywiązania, badania wykazały, że najbardziej skorelowane z wypaleniem jest przywiązanie w stylu bezpiecznym. Wynik dla przywiązania w stylu ambiwalentnym jest na granicy istotności, natomiast przywiązanie unikowe oraz lękowe nie jest istotne w wynikach badań.

Zjawisko wypalenia może dotyczyć każdej roli społecznej. Obciążenia związane z nauką szkolną mogą prowadzić do wypalania sił u uczniów. W moich badań poszukiwałem uwarunkowań wypalenia uczniowskiego. Badania wykonałem na populacji uczniów liczącej 190 osób. Czynnikami, które ujawniły istotną korelację dodatnią z wypaleniem były w przypadku obu płci: stres szkolny, wiktymizacja w szkole i ADHD. Oznacza to, że im wyższe wskaźniki zmiennych tym wyższy poziom wypalenia uczniowskiego. Zmiennymi istotnie skorelowanymi ujemnie z wypaleniem były: więź z ojcem, więź z matką, ekstrawersja, funkcjonalność wychowawcza rodzinny, ugodowość, sumienność, stabilność emocjonalna, poczucie koherencji, resiliencja. Oznacza to, że im niższe wskaźniki zmiennych tym wyższy poziom wypalenia uczniowskiego.

Praca miała charakter empiryczny. Badania sondażowe zostały wykonane na próbie liczącej 99 osób. Do weryfikacji hipotez zastosowano współczynniki korelacji. Sprawdzano korelację między kilkoma cechami psychopatii a kilkoma składnikami więzi społecznej. Badania wykazały, że bezduszność (deficyty empatii), rozhamowanie (deficyty samokontroli) i gorący makiawelizm (nasilona impulsywność) są cechami psychopatii najsilniej skorelowanymi ze składnikami więzi społecznej a składniki więzi najsilniej skorelowane z psychopatią to motywacja do nauki i więź z nauczycielami oraz kontrola rodzicielska. Wszystkie korelacje są ujemne a więc nasilenie cech psychopatycznych towarzyszy osłabieniu więzi społecznej.

Praca miała charakter badawczy. Badania były ilościowe - celem ich była weryfikacja hipotez w oparciu o materiał zebrany metodą sondażu na próbie liczącej 228 osób. W badaniach ustalono, że używanie substancji psychoaktywnych jest skorelowane z potrzebą silnych wrażeń oraz z niskim poziomem ugodowości i sumienności. Nie potwierdziły się hipotezy na temat związku używania substancji psychoaktywnych z ekstrawersją, otwartością na doświadczenie, stabilnością emocjonalną, resilience - cechą oraz poczuciem koherencji. Używanie substancji wynika zatem bardziej z deficytów socjalizacji niż z problemów emocjonalnych młodzieży, co może mieć konsekwencje dla profilaktyki.

W mojej pracy, głównym problemem było zagrożenie narkomanią w środowisku uczniowskim. Odwołując się do literatury przedmiotu, omówiłam przyczyny sięgania po substancje psychoaktywne oraz ich występowanie w populacji młodych osób. Wyjaśniłam takie zagadnienia jak: eksperymentowanie, używanie, używanie szkodliwe oraz uzależnienie od substancji psychoaktywnych. Odwołałam się do teorii zachowań problemowych Jessora a także do teorii kontroli społecznej Hirschiego. Następnie opisałam czynniki ryzyka i czynniki chroniące. Odniosłam się odporności osoby na działania niesprzyjających czynników środowiskowych, czyli do procesu resiliencji. Całość rozważań teoretycznych zakończyłam profilaktyką dotyczącą używania substancji psychoaktywnych. W badaniach poszukiwałam związku między funkcjonalnością rodziny, więzią z matką, więzią z ojcem, kontrolą rodzicielską, reakcją rodziców, bezpiecznym przywiązaniem, więzią z nauczycielami, motywacją do nauki a nadużywaniem substancji psychoaktywnych. Spośród wyżej wymienionych zmienny, sześć z nich miało związek z używaniem substancji psychoaktywnych zarówno w populacji kobiet jak i w populacji mężczyzn, bądź dotyczyła tylko jednej z populacji. W świetle zaprezentowanych badań, używanie substancji psychoaktywnych zależy przede wszystkim od : funkcjonalności rodziny, więzi z matką, kontroli rodzicielskiej, reakcji rodziców, więzi z nauczycielami oraz motywacji do nauki. Nie stwierdziłam związku używania substancji z poziomem więzi z ojcem i bezpiecznego przywiązania.

W niniejszej pracy analizuję uwarunkowania konsumpcji środków psychoaktywnych z perspektywy rodzinnych czynników kontroli społecznej. Teorie kontroli społecznej zakładają, że kluczowe znaczenie ochronne maja relacje dzieci z rodzicami oraz celowe oddziaływania rodziny ukierunkowane na utrudnienie młodym ludziom swobody angażowania się w niestosowne formy zachowania. W badaniach, które podjęłam skupiłam się na tych podstawowych mechanizmach, przyjmując ogólne założenie, że im silniejsza więź/kontrola w rodzinie, tym mniej nasilone używanie substancji. Badania pozwoliły pozytywnie zweryfikować te założenia ale tylko w odniesieniu do populacji kobiet. Wzorce zależności między zmiennymi w populacji męskiej okazały się niezgodne z oczekiwaniami i trudne do interpretacji.

Na podstawie literatury opisałam przyczyny i konsekwencje uzależnień behawioralnych. Badania własne zaplanowałam jako ilościowe. Ich celem było sprawdzenie zależności między problemowym używaniem nowych mediów a więzią i zaangażowaniem społecznym. Badanie wykonałam w populacji 286 uczniów. Za pomocą sondażu zawierającego niezbędne narzędzia badawcze. Analiza korelacyjna pozwoliła ustalić, że istotnymi statystycznie były relacje pomiędzy problemowym używaniem nowych mediów a więzią z matką, jakością kontroli rodzicielskiej, antycypowaną reakcją rodziców na zachowania problemowe dziecka, więzią z nauczycielami, motywacją do nauki i bezpiecznym przywiązaniem. Więzi z ojcem okazały się nieistotne.

W pierwszym rozdziale pracy została zawarta definicja bezradności intelektualnej oraz jej geneza, a także wpływ czynników psychospołecznych na kreowanie się bezradności intelektualnej oraz porównanie wypalenia do bezradności intelektualnej. W drugim rozdziale została przedstawiona metodologiczna podstawa badań, określone zostały zmienne oraz postawione problemy badawcze i hipotezy, uwzględnione zostały również informacje o osobach badanych. Trzecia część została poświęcona weryfikacji hipotez i analizie badań z uwzględnieniem istotności statystycznej oraz stosując wykresy korelacji zachodzących między zmiennymi. Badanie było przeprowadzone formularzem elektronicznym oraz w wersji papierowej. Pozwoliło ono ustalić, że z bezradnością intelektualną silnie jest skorelowany stres w szkole, nasilenie cech ADHD, a także poczucie koherencji. Korelacja dotycząca więzi z innymi osobami wykazała, że najistotniejsza dla poziomu bezradności intelektualnej jest więź z nauczycielem oraz wieź z matką. Wynik dla poziomu otwartości oraz wiktymizacji w szkole względem bezradności intelektualnej nie był istotny statystycznie dla całości grupy badanej, acz otwartość w grupie badanych kobiet rosła wraz z poziomem bezradności intelektualnej wykazując korelację dodatnią.

Zachowania ryzykowne młodzieży są coraz częściej spotykanym zjawiskiem, wraz z nieustanym rozwojem technologii zmieniają się również te zachowania. W pracy przedstawiam podstawowe pojęcia związane z tym zagadnieniem, ich formy oraz rozpowszechnienie. Odwołuję się do teorii zachowań ryzykownych/ problemowych Jessorów, funkcjonalności rodziny generacyjnej oraz resiliencji, które przedstawia jako czynniki chroniące przed podejmowaniem zachowań ryzykownych w sieci. Stawiane hipotezy oraz pytania badawcze zestawiam z opracowanymi wynikami badań statystycznych, w których rozróżnionych zostało sześć zmiennych niezależnych (funkcjonalność rodzinny pochodzenia, resiliencja, sukces szkolny, stres szkolny, cechy ADHD oraz potrzeba silnych wrażeń). Wskazując na znaczące korelację między zmiennymi niezależnymi a zmienną zależna (zachowanie ryzykowne w sieci) wskazuję na pewne zależność, które odnoszę do profilaktyki.

Praca ma charakter badawczy. Badania sondażowe zostały wykonane na populacji 192 osób z podziałem na podgrupy według płci i wieku (osoby poniżej 23 r.ż. oraz osoby w wieku 23 lat lub więcej). Zmienne główne to akceptacja pornografii i akceptacja prostytucji, a zmienne niezależne to funkcjonalność rodziny, prężność psychologiczna, kapitał kulturowy i ekspresja seksualności. Zależności między zmiennymi były testowane w procedurze korelacyjnej. Badania udowodniły, że im wyższa ekspresja seksualności respondenta, tym wyższy jest poziom akceptacji pornografii i prostytucji, w tym przypadku hipoteza badawcza ma potwierdzenie w materiale badawczym. Pozostałe hipotezy nie uzyskały jednoznacznego potwierdzenia – zależności zgodne z hipotezami nie pojawiały się we wszystkich podzbiorach osób badanych. Zwraca uwagę jednak odmienne co do znaku skorelowanie obu zmiennych z funkcjonalnością rodziny i kapitałem kulturowy – funkcjonalność rodziny zmniejsza tolerancję respondentów dla omawianych zjawisk a kapitał kulturowy ja wzmacnia.

Praca ma charakter badawczy. Badania sondażowe zostały wykonane na populacji 155 osób, z podziałem na podgrupy wg płci i wieku. Zależności między zmiennymi były testowane w procedurze korelacyjnej. Badania pozwoliły stwierdzić, że wszystkie trzy zjawiska przemocowe (sprawstwo, doznawanie i narażanie się), zgodnie z postawionymi w tej pracy hipotezami, są ujemnie skorelowane z trzema czynnikami zasobowymi – funkcjonalnością wychowawczą rodziny generacyjnej, poziomem prężności psychologicznej jednostki oraz poziomem jej kapitału społecznego. Pewne odchylenia od tych ogólnych tendencji zaobserwowano przy uwzględnieniu podzbiorów. Wykazane w pracy zależności pozwalają sformułować zalecenia profilaktyczne sprowadzające się do wzmacniania trzech rodzajów zasobów: jakości wychowania w rodzinie, jakości wsparcia społecznego oraz indywidualnej zdolności do pozytywnej adaptacji.

Głównym celem pracy było zwrócenie uwagi na rolę funkcjonalności wychowawczej rodziny w rozwoju szkolnym i społecznym jednostek. Na podstawie literatury zdefiniowano to pojęcie jako sprzężenie resiliencji systemu rodzinnego i koncepcji autorytatywnego rodzicielstwa. Dodatkowo wyjaśniono szereg innych zagadnień związanych z rodziną i wychowaniem. Odpowiedzi na postawione pytania badawcze dostarczył materiał empiryczny, który jednocześnie potwierdził hipotezy. Narzędziem diagnostycznym była ankieta złożona z różnych skal. Analiza badań wykazała duże znaczenie poziomu funkcjonalności wychowawczej rodziny dla kształtowania się resiliencji indywidualnej, sukcesu szkolnego, powstawania stresu szkolnego, syndromu wypalenia uczniowskiego oraz przejawiania zachowań ryzykownych. Wnioski końcowe stały się podłożem do zaproponowania zaleceń diagnostyczno-wychowawczych.

Praca ma charakter badawczy. Badania sondażowe zostały wykonane na populacji 92 osób, z podziałem na podgrupy według płci. Zależności między zmiennymi były testowane w procedurze korelacyjnej. Badania pozwoliły stwierdzić, że wszystkie badane czynniki: funkcjonalność rodziny pochodzenia, cechy Wielkiej Piątki osobowości, stres szkolny, sukces szkolny, prężność psychologiczna i stres zawodowy, przyczyniają się do powstania wypalenia zawodowego. Potwierdzają się zatem postawione hipotezy. Pewne odchylenia od tych prawidłowości zaobserwowano przy uwzględnieniu podzbiorów próby. Wykazane w pracy zależności pozwalają sformułować zalecenia profilaktyczne sprowadzające się do zapobiegania wypaleniu zawodowemu i wzmocnieniu technik radzenia sobie ze stresem.

Praca ma charakter badawczy. Dane zostały zebrane za pomocą sondażu drogą elektroniczną. Próba liczyła 158 osób. W tej liczbie było 111 kobiet oraz 47 mężczyzn. Wszystkie osoby badane miały 20 lat lub więcej. Badania sprawdzały, czy istnieje korelacja pomiędzy zmiennymi zależnymi (problemy lękowe, depresyjne oraz nie asertywność), a zmiennymi niezależnymi (funkcjonowanie wychowawcze rodziny pochodzenia, prężność psychologiczna, stres szkolny oraz sukces szkolny). Korelacje pomiędzy zmiennymi zależnymi a funkcjonowaniem rodziny, prężnością psychologiczną oraz sukcesem okazały się – zgodnie z oczekiwaniami – ujemne. Korelacje zmiennych zależnych ze stresem szkolnym były dodatnie, a więc również zgodne z oczekiwaniami. Wszystkie hipotezy zostały potwierdzone. Najsilniejszy okazał się ujemny związek problemów internalizacyjnych z prężnością. korelacje ustalono pomiędzy prężnością psychologiczną a zmiennymi zależnymi. Najsłabszym korelatem problemów internalizacyjnych, choć istotnym statystycznie, był poziom sukcesu szkolnego.

Niniejsza praca ma charakter badawczy. Badania sondażowe zostały przeprowadzone na populacji 235 osób, z podziałem na podgrupy według płci i wieku. Zależności między zmiennymi były testowane w procedurze korelacyjnej. Badania te pozwoliły stwierdzić, że zjawisko pośredniej autodestruktywności jest, zgodnie z postawionymi w tej pracy hipotezami, ujemnie skorelowane z trzema czynnikami – funkcjonalnością wychowawczą rodziny, sukcesem szkolnym oraz kapitałem społecznymi, dodatnia korelacja wystąpiła w przypadku cech ADHD. Pewne odchylenia od tych ogólnych tendencji zaobserwowano przy uwzględnieniu podzbiorów. Wykazane w pracy zależności pozwalają na sformułowanie zaleceń profilaktycznych, które w swych założeniach sprowadzają się do wzmacniania jakości wychowania w rodzinie, wsparcia społecznego oraz indywidualnych zdolności.

Praca ma charakter empiryczny. Badania sondażowe zostały wykonane na populacji 148 osób, z podziałem na podgrupy wg płci i wieku. Do weryfikacji hipotez zastosowano współczynniki korelacji obrazowane dodatkowo wykresami korelacyjnymi. Badania pozwoliły stwierdzić, że tylko jedna zmienna (poszukiwanie wrażeń), zgodnie z postawioną hipotezą jest dodatnio skorelowana z poziomem zachowań ryzykownych, natomiast ujemnie skorelowane są dwie zmienne (prężność i sukces szkolny). Pewne odchylenia od tych ogólnych tendencji zaobserwowano przy uwzględnianiu podzbiorów. Wykazane w pracy zależności pozwalają sformułować wnioski, na temat możliwości protekcji młodzieży poprzez wzmacnianie zdolności do pozytywnej adaptacji oraz wsparcie przy osiąganiu sukcesu szkolnego.

Praca ma charakter badawczy. Badania sondażowe zostały wykonane na populacji 77 z podziałem na płeć. Wszystkie osoby badane miały poniżej 20 lat. Zależności między zmiennymi były testowane w procedurze korelacyjnej. Badania pozwoliły stwierdzić że problemy depresyjne, lękowe oraz nieasertywność są ujemnie skorelowane z trzema zmiennymi niezależnymi (funkcjonalnością wychowawczą rodziny generacyjnej, prężnością oraz sukcesem szkolnym). W przypadku stresu szkolnego wszystkie trzy zmienne zależne są z nim dodatnio skorelowane. Wszystkie te wyniki są zgodne z postawionymi w pracy hipotezami. Wykazane w pracy zależności mogą pomóc w formułowaniu zaleceń profilaktycznych, które sprowadzają się do wzmacniania funkcjonalności wychowawczej rodziny, jakości i funkcjonalności środowiska szkolnego oraz indywidualnych zdolności do pozytywnej adaptacji.