Celem niniejszej pracy jest wzmocnienie więzi w grupie gimnazjalistów poprzez aktywne spędzanie czasu wolnego w świetlicy środowiskowej. Zajęłam się takim tematem, ponieważ współczesna młodzież coraz mniej czasu poświęca zarówno na interakcje grupowe, jak i na aktywne spędzanie czasu wolnego. Celami postawionymi przeze mnie było: rozwijanie i pogłębianie współpracy w grupie gimnazjalistów oraz integracja i wzmacnianie więzi koleżeńskich z wykorzystaniem ćwiczeń aktywizujących, które miały zmusić młodzież do aktywności fizycznej. Wychowankowie mając wolny czas do wykorzystania, wolą poświęcić go grą internetowym i surfowaniu po sieci. Konsekwencjami takich zachowań mogą być m.in. otyłość, mniejsza sprawność ruchowa, brak przyjaciół, mylenie świata wirtualnego z rzeczywistym, agresja (poprzez wszelkiego rodzaju gry). Dużym problemem też jest to, iż proces socjalizacji nie jest przechodzony przez nich poprawnie, co w późniejszym czasie może być ogromnym problemem. Młodzież taka rzadko nawiązuje głębsze więzi, przez co większość z nich nie ma przyjaciół i czuje się osamotniona. Myślę, że cały projekt spełnił moje oczekiwania. Wystąpiło kilka niepowodzeń, jednak nie miały one wpływu na realizację założonych przez mnie celów. Grupa była zdyscyplinowana, nie przeszkadzała podczas zajęć i była chętna do współpracy ze sobą i do tworzenia nowych rzeczy. Zrealizowane zostały wszystkie założone przez mnie cele. Dzieci nauczyły się jak ważne jest zdanie drugiej osoby, wiedzą też, że fajnie jest spędzać wspólnie czas oraz potrafią połączyć swój wolny czas ze sportem. Projekt ten może być wykorzystywany w pracy z różnymi grupami dzieci, w których obserwuje się brak poprawnych integracji i zanik więzi grupowych. Zadania zawarte w nim pomogą poznać się lepiej grupie i scalić ją.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy rozdział poświęcony jest ogólnemu zarysowi schizofrenii w świetle literatury przedmiotu. Opisuję w nim najważniejsze rzeczy o tejże chorobie, czyli przytaczam rozmaite definicje, dane dotyczące wieku, w którym pojawia się to zaburzenie psychotyczne oraz przedstawiam niejednoznaczną etiologię. Poruszam także wątek diagnozy schizofrenii, której dokonuje się na podstawie częstotliwości występowania danych objawów, które są zróżnicowane. Symptomy te także opisuję. Ponadto dokonuję charakterystyki pięciu typów schizofrenii, które znacznie się od siebie różnią. W pierwszym rozdziale więc dostarczam niezbędnych i podstawowych informacji na temat tej choroby psychicznej, z którymi należy się zapoznać, aby przejść do dalszej części pracy. Drugi rozdział dotyczy percepcji społecznej osób chorych na schizofrenię. Opisuję w nim moje osobiste obserwacje dotyczące postrzegania jednostek chorych przez społeczeństwo. Zwracam również uwagę na istniejące od wieków mity na temat schizofrenii oraz charakteryzuję zjawiska stygmatyzacji, piętnowania i dyskryminacji jednostek dotkniętych tym zaburzeniem. Przedstawiam także wnioski z badań, które dotyczyły wiedzy, jaką posiada społeczeństwo o schizofrenii. Omawiam również wnioski płynące z przeprowadzonych przez dziennikarzy wywiadów z osobami cierpiącymi na tę chorobę psychiczną. Poruszam też wątek przedstawiania schizofrenii w produkcjach filmowych, w celu zaznaczenia, w jaki sposób kreowanie jednostek cierpiących na to zaburzenie w mediach, wpływa na postawy społeczeństwa względem chorych. W ostatnim rozdziale opisuję rozmaite formy pomocy osobom chorym na schizofrenię. Opisuję tu różne formy leczenia tychże jednostek, czyli farmakoterapię (jako główną metodę leczenia), terapię indywidualną (w tym psychoterapię i terapię poznawczą) oraz terapię grupową. Zwracam także uwagę, iż nie tylko fachowcy są w stanie pomóc osobom cierpiącym na to zaburzenie. W związku z tym charakteryzuję istniejące terapie przeznaczone dla członków rodzin jednostek chorych na schizofrenię, aby zwrócić uwagę na to, iż bliscy osoby dotkniętej schizofrenią mogą również przyczynić się do pomocy swoim chorym krewnym. W rozdziale tym opisuję także terapię środowiskową, aby ukazać w jak sposób ogół społeczeństwa może pomóc jednostkom ze schizofrenią. Przybliżam tu zarówno formy wsparcia udzielane przez fachowców, jak i przez ludzi nie mających żadnego medycznego wykształcenia.

Celem mojej pracy jest wsparcie dzieci ze świetlicy szkolnej w kwestii kształtowania umiejętności kreatywnego spędzania czasu wolnego. Zainteresowałam się tym problemem, ponieważ zauważyłam u dzieci w młodszym wieku szkolnym narastającą tendencję do spędzania swojego wolnego czasu w sposób standardowy i zazwyczaj bierny. W związku z powyższym przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku od siedmiu do dziesięciu lat oraz dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu problematyki czasu wolnego, wskazując zarówno na deficyty i możliwości kompensacji. Opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy szkolnej. Szczególnie wnikliwie przeanalizowałam działalność świetlicy szkolnej znajdującej się w Szkole Podstawowej nr 118 im. płk. pil. Bolesława Orlińskiego we Wrocławiu. Ponieważ wychowankowie wykazywali nieumiejętności w zakresie kreatywnego spędzania wolnego czasu, zaplanowałam projekt działań ukierunkowany na ich kompensację. Oparłam się głównie na metodach zadaniowych, technikach plastycznych oraz formach muzycznych i ruchowych. Zajęcia zrealizowałam w maju 2015 roku na zajęciach w świetlicy szkolnej. Po przeprowadzeniu zajęć mogę stwierdzić, że u wychowanków wzrosła umiejętność kreatywnego spędzania wolnego czasu. Dzieci poznały ciekawe rozwiązania, które będą mogli wykorzystywać w swoich wolnych chwilach. Ze względu na dużą liczbę podopiecznych w grupie, momentami problem sprawiało zapanowanie nad nią i utrzymanie dyscypliny wśród wychowanków. Mimo tego, założone cele zostały zrealizowane. Mogę polecić taki cykl zajęć do realizacji przede wszystkim w świetlicach szkolnych, środowiskowych, placówkach socjalizacyjnych oraz rodzinnych domach dziecka.

W mojej pracy przyjrzałam się zagadnieniu singlizmu. Podwaliną do rozważań na temat fenomenu singla była dla mnie rodzina tradycyjna. Jak się okazało literatura przedmiotu definiuje tradycyjną familię bardzo podobnie, zwykle jako „małżeństwo z dziećmi”. Kolejno przedmiotem mojego opisu były przemiany rodziny, prowadzące do powstania alternatywnych jej form przez co dziś już trudno zdefiniować co możemy nazywać „rodziną”. Jedną z tych alternatywnych form rodziny jest singiel budzący kontrowersje wśród badaczy, ponieważ trudno jest go „podpiąć” pod standardowy opis rodziny typu „rodzice i dzieci”. Tak jak inne nowoczesne inne alternatywne formy jak DINKs, związki partnerskie czy samotne matki z dziećmi często są w literaturze określane mianem rodziny, tak singla trudno do niej zakwalifikować. Rodzinę tworzymy z kimś, natomiast solista zwyczajnie nie ma z kim jej tworzyć. W drugim rozdziale skupiłam się już głównie na singlu. Nastąpiła próba opisu solisty z podziałem na różne kategorie definicji (np. definicje w których zawarty jest wiek singla, jego stan cywilny). Trzeci rozdział opisuje przyczyny i skutki pozostawania osobą samotną. Jeżeli chodzi o przyczyny to są one dosyć oczywiste i wiele z nich potrafiłabym przytoczyć bez sięgania po literaturę fachową ponieważ są one w większości przypadków bardzo podobne do siebie. Natomiast skutki moim zdaniem za każdym razem nieco inne i w mniejszym lub większym stopniu wpływają na życie singla. Ostatni wątek jaki podjęłam to kwestia pomocy singlom. W Polsce nie istnieją formy pomocy singlom w sensie formalnym, tj. poradnie dla singli, tak jak to ma miejsce w przypadku rodzin. Odnoszę wrażenie, że rynek pomocowy dla solistów prężniej rozwija się w Internecie. Na podstawie moich obserwacji mogę stwierdzić, że dostępne formy wsparcia dla singli to głównie portale randkowe, warsztaty, speed dating i poradniki. Oprócz tego moją uwagę zwróciła kwestia dyskryminacji singli po 50 r.ż. To właśnie dla nich jest mało ofert pomocowych podczas gdy osoby starsze i seniorzy często nie radzą sobie z samotnością, chyba nawet częściej niż soliści 20-letni, przed którymi „świat stoi otworem”. Rozważania kończę krótką refleksją o tym, czy singiel zagraża rodzinie tradycyjnej. Według mnie nie jest w stanie jej zagrozić ze względu na to, że wielu ludzi nadal wyznaje tradycyjne wartości i to rodzina jest dla nich ważnym i nieodwołalnym aspektem życia.

Różne oblicza samotnego macierzyństwa na przykładzie autorskiego projektu warsztatów „Trudy samotnego macierzyństwa, czyli jak samotne mamy radzą sobie z problemami”. W pracy przedstawione zostały różne oblicza jakie posiada samotne macierzyństwo, jego specyfika oraz to z czym wiąże się samotne wychowywanie dzieci. Przyczyny, dla których matki muszą wychowywać potomstwo bez pomocy partnera oraz kłopoty z jakimi muszą się w związku z tym borykać. Zwracam uwagę również na to, jak można pomóc samotnym matkom w trudzie samotnego wychowywania dzieci. Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale można odnaleźć informacje dotyczące przemian rodziny współczesnej, gdzie opisane są zmiany jakie zaszły na przestrzeni lat w funkcjonowaniu i w strukturze rodziny. W tym rozdziale ukazane jest jak wyglądał rozwój rodziny i w jakim kierunku obecnie zmierza. Następnie przedstawione są różne definicje macierzyństwa, które można odnaleźć w literaturze przedmiotu, jak również istota i wymiary macierzyństwa. Na koniec przedstawiony jest portret współczesnej matki, oraz wskazane zostają szanse i zagrożenia jakie wynikają dla kobiety, która jest matką. Rozdział zatytułowany „Różne oblicza samotnego macierzyństwa”, to rozdział w którym znajduje się opis i analiza definicji samotnego macierzyństwa, rodzaje samotnego macierzyństwa, jego przyczyny. Skupiam się również na problemach z jakimi muszą radzić sobie samotne matki. Rozdział trzeci zawiera informacje na temat możliwości i form pomocy dla samotnych matek, a także opis instytucjonalnych form pomocy m.in. takich jak: świadczenia alimentacyjne, zasiłki lub renty rodzinne, Domy Samotnych Matek, ale także pozainstytucjonalne możliwości wsparcia dla samotnych mam, np. pomoc rodziny i przyjaciół, grupy wsparcia, poradniki, czy blogi internetowe. Ostatni rozdział zawiera teoretyczne podstawy tworzenia warsztatu oraz krótki opis projektu warsztatu, jego cele, wygląd poszczególnych sesji oraz przewidywania rezultatów, które powinny pojawić się po przeprowadzeniu warsztatów.

Moja praca licencjacka dotyczy problemu kobiet powracających na rynek pracy. Analizuje ich kompetencje nabyte w trakcie realizacji roli matki oraz zestawia z aktualnymi wymaganiami na rynku pracy. Jest analizą sytuacji tej grupy kobiet oraz propozycją rozwiązania niektórych problemów. Rozdział I pod tytułem: "Obraz kobiety – matki na rynku pracy” przedstawia sytuację kobiet na tle społeczno – politycznych oraz gospodarczo – kulturowych zmian. Stanowią one punkt wyjścia do mojej pracy. Omawiam zjawisko niżu demograficznego oraz jego wpływ na politykę pracy. W tym rozdziale znajdują się również definicje macierzyństwa oraz zmiany w jego postrzeganiu na przestrzeni kart historii. Nowe spojrzenie na rolę matki, wynika z ewolucji modelu rodziny, ale także ma wpływ na jej dalsze przemiany. Przy tej analizie, największy akcent stawiam na nowe formy podziału obowiązków. Opis sytuacji zawodowej kobiet na współczesnym rynku pracy, przy zaznaczeniu ich aspiracji zawodowej, jest częścią, która wykazuje realność problemu przedstawionego w tej pracy. Przedstawiam modele kobiecych karier oraz zjawisko dyskryminacji, które stanowi barierę w rozwoju zawodowym. Ostatnie dwa podrozdziały pokazują zasięg problemu dotyczącego kobiet, chcących wrócić na rynek pracy. Następne zawierają opisy różnych projektów, programów, szkoleń, których zadaniem jest pomoc w reaktywacji zawodowej kobiet, a także możliwości realizacji wsparcia w ramach szeroko rozumianego propozycje poradnictwa. Rozdział II: „Kompetencje rodzinne matek” koncentruje się na analizie kompetencji rodzinnych i ich znaczenia na rynku pracy. Przedstawiam sposoby definiowania kompetencji rodzinnych i ich rodzaje, co wykorzystuję w autorskim projekcie działań doradczych. Przytaczam również przykłady projektów, programów, szkoleń i warsztatów, które w różny sposób pomagają matkom rozwijać owe kompetencje. Rozdział o tytule: „Reaktywacja zawodowa kobiet”, jest przedstawieniem mojego warsztatu. Wychodząc od podstaw metodyki projektowania warsztatów, kolejno charakteryzuję rodzaje szkoleń, rolę trenera, a także metody wykorzystane w załączonym warsztacie. Przedstawiam także cykl uczenia się Davida Kolba, który jest podstawą zaprojektowanych działań. Wreszcie omawiam zaproponowany przeze mnie warsztat.

Tematem pracy jest: Rozwijanie umiejętności współpracy i zaufania do drugiej osoby poprzez ruch, taniec oraz choreografię taneczną. Umiejętność współpracy oraz zaufania pomiędzy ludźmi w życiu każdego człowieka jest bardzo ważna, dlatego należy ją rozwijać u dzieci od najmłodszych lat. Ruch oraz aktywność fizyczna również powinny towarzyszyć każdemu człowiekowi przez całe życie, ponieważ dzięki nim możemy dbać o własne zdrowie oraz o kondycję fizyczną. W projekcie wybrałam ruch poprzez taniec oraz choreografię taneczną, ponieważ w obecnych czasach jest to bardzo popularna dyscyplina sportowa oraz można przy wykonywaniu zadań związanych z nią świetnie się bawić. Ja również posiadam kwalifikację instruktora tańca, więc moje doświadczenie na pewno pomogło mi w przeprowadzeniu moich zajęć dyplomowych. Projekt został przeprowadzony w Gminnym Ośrodku Kultury w małej wsi Przytoczna w czasie półkolonii, która była organizowana podczas ferii zimowych. W zajęciach wzięły udział same dziewczyny w wieku 7-9 lat. Półkolonia była zorganizowana bezpłatnie dla dzieci z gminy i okolic, dlatego uczestnicy pochodzili z rodzin o różnym statusie materialnym. Dziewczyny bardzo chętnie oraz z dużym zaangażowaniem uczestniczyły w zajęciach. Utrudnieniem stała się liczba osób, ponieważ projekt był przeznaczony dla 8 osób, zaś w grupie zajęciowej była 16 dzieci. Projekt trzeba było przystosować do większej ilości uczestników. Dzieci które przyszły na zajęcia nie znały się lub znały się powierzchownie, także na początku czuły się skrępowane i zawstydzone, lecz później to się odmieniło. Dzieci świetnie radziły sobie z wykonywaniem zajęć, oczywiście zdarzały się również takie zajęcia z którymi miały problem, ale wtedy modyfikowałam je w trakcie zadań, aby nie miały dużych kłopotów z jego zrealizowaniem. Z każdym dniem można było odczuć większą współpracę oraz większą sympatię pomiędzy dziewczynami. Pod koniec widziałam, że świetnie się ze sobą dogadują, nie było żadnych problemów związanych z komunikacją w grupie. W każdym zadaniu można było zaobserwować współpracę między uczestnikami, nauczyły się czynnego słuchania siebie nawzajem, ponieważ każdy miał możliwość wypowiedzenia się na dany temat czy też zaproponowania swojego pomysłu. Dziewczyny również zaczęły ufać sobie, do tego stopnia że powstały pomiędzy nimi więzi przyjaźni. Projekt pozytywnie wpłynął na ich relację między sobą. Zajęcia w dużej mierze polegały na zabawach w grupie, dzięki czemu uczestnicy uczyli się oraz rozwijali umiejętności w rzeczywistości niepostrzeżenie, ponieważ były one wynikiem właśnie wspomnianej wcześniej zabawy. Oceniam projekt dyplomowy który przeprowadziłam oraz efekty jakie udało mi się dzięki niemu uzyskać jako pozytywne. Zarówno uczestnicy zajęć mogli rozwinąć wiele umiejętności, ale również ja w pracy z nimi mogłam się wiele nauczyć.

Celem mojej pracy jest wsparcie dzieci ze świetlicy szkolnej w zakresie kompetencji społecznych. Wybrałam ten temat ze względu na zaobserwowane przeze mnie pogłębiające się trudności dzieci w aspekcie współżycia z innymi. W związku z powyższym przeanalizowałam rozwój dziecka w młodszym wieku szklonym. Ponadto dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu kompetencji społecznych, szczególnie w zakresie zawierania przyjaźni, współpracy oraz wyrażania i rozpoznawania emocji. Opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy szkolnej. Moją docelową placówka była świetlica szkolna w Szkole Podstawowej nr 73 im gen Władysława Andersa we Wrocławiu, której działalność wnikliwie przeanalizowałam. Ponieważ wychowankowie placówki wykazywali niski poziom kompetencji społecznych zaplanowałam cykl sześciu zajęć ukierunkowanych na rozwijanie owych umiejętności. Spotkania zostały oparte głownie o zabawę i czynności praktyczne, tak aby wykorzystać naturalną chęć dzieci do zabaw w celu rozwijania niezbędnych zdolności. Zajęcia realizowałam wiosną 2015 roku w ramach zajęć świetlicowych. Po przeprowadzeniu projektu mogę stwierdzić, że u wychowanków wzrosły umiejętności dotyczące współpracy, zawierania i utrzymywania przyjacielskich kontaktów, również w zakresie emocji dzieci funkcjonują na wyższym poziomie. Problemy sprawiły zajęcia pierwsze, ponieważ nie wszystkie dzieci chciały brać w nich udział oraz zajęcia piąte- dotyczące współpracy ze względu na nastawienie części dzieci na rywalizację i wygrywanie. Jednakże generalnie postawione przeze mnie cele zostały zrealizowane. Mogę polecić taki cykl zajęć w świetlicach szkolnych oraz środowiskowych.

Praca przedstawia bajkoterapię jako metodę kształtowania myślenia przyczynowo skutkowego. Projekt skupia się na wpływie myślenia logicznego na relacje międzyludzkie. Głównym celem jest umiejętność przewidywania skutków swoich działań czy też emocji towarzyszących ofiarom wykluczeń i agresji.Najważniejszą metoda jaką wykorzystałam w mojej pracy jest bajkoterapia. Dla celu pracy zostały stworzone przeze mnie dwie bajki. Miejscem w których toczy się akcja są najważniejsze środowiska dla dziecka a mianowicie szkoła, dom rodzinny a także podwórko. Każda z nich opowiada historię odrzuconego dziecka. W bajce nr 1 jest to wyśmiewany przez kolegów z klasy Adaś. Bohaterką drugiej bajki jest z kolei Martynka- nieakceptowana i odrzucana przez dzieci z podwórka. Każda bajka posiada dwa zakończenia: pozytywne i negatywne- do wyboru przez uczniów. Ukazuje to dzieciom jak zmieniając przyczynę, można w prosty sposób zmienić skutek. Obrazują odbiorcom w jasny sposób jakie skutki może nieść za sobą odrzucanie innych, negatywne zachowania względem drugiego człowieka. Zwykle dzieci przejawiające agresję nie znają skutków swoich zachowań ponieważ zwyczajnie się nad tym nie zastanawiają. Po przez identyfikację z Adasiem i Martynką, dziecko może poczuć jakie emocje towarzyszą dziecku w sytuacjach trudnych- przedstawionych w bajce, co zgodnie z moimi zamierzeniami ułatwi im słuszne postępowanie w sytuacjach wszelakiego rodzaju agresji rówieśniczej i wykluczenia. Jeśli jednak dziecko jest ofiarą tego typu przykrych sytuacji pozwoli mu zwalczyć lęk i poczucie odosobnienia. Praca docelowo została stworzona dla dzieci 8-9 letnich uczęszczających do świetlicy szkolnej. W pierwszej części projektu została przedstawiona ogólna charakterystyka młodszego wieku szkolnego, a następnie szczegółowy opis rozwoju społecznego oraz myślenia logicznego dla wyżej wymienionego wieku. W kolejnej części znajdują się główne założenia i cele biblioterapii oraz bajkoterapii. W końcowym rozdziale odnaleźć możemy cztery scenariusze zajęć, z dokładnym opisem każdego z przedstawionych ćwiczeń i gier dydaktycznych. Scenariusze poprzedzone są szczegółowym opisem zastosowanych w nich metod oraz technik. Cała praca kończy się opisem przeprowadzonych przeze mnie zajęć wraz z posumowaniem całego projektu.

Okres adolescencji to czas wielu zmian w życiu młodego człowieka. Przemiany te dotykają dziecko dość raptownie – nieprzygotowane na tak drastyczne zmiany może czuć się zagubione. Brak wsparcia oraz przygotowania do nowych doświadczeń może sprowadzić człowieka na nieodpowiednie tory. W wieku tym często po raz pierwszy pojawiają się problemy z używkami, alkoholem, różnego rodzaju uzależnieniami, jak np. od Internetu lub mediów cyfrowych. W swojej pracy poruszyłam problem świadomego korzystania z mediów cyfrowych – selektywny dobór informacji, wiedza na temat potęgi Internetu – tego jakie stwarza zagrożenia, ale również jakie daje nam możliwości. W dzisiejszych czasach nierzadko Internet oraz inne media cyfrowe stanowią ucieczkę od problemów życia codziennego w wirtualny świat. Celem planowanych przeze mnie zajęć było rozwijanie umiejętności świadomego korzystania z mediów cyfrowych u dzieci w wieku 13-14 lat w świetlicy środowiskowej. Podczas przeprowadzonych zajęć poruszyłam kwestię historii mediów cyfrowych, ukazałam różnicę w rozwoju technologii, a przede wszystkich pokazałam szanse i zagrożenia, które stwarza Internet, miejsca oraz ludzi, wśród których młodzi ludzie mogą szukać pomocy w sytuacjach alarmowych, a dodatkowo dyskutowałam z młodzieżą na temat życia „bez mediów cyfrowych” – rozmawialiśmy o alternatywnych formach spędzania czasu wolnego oraz jak ważne jest, aby nie zatracać się w wirtualnym świecie, lecz żyć świadomie i pielęgnować takie wartości jak miłość, przyjaźń, lojalność. Zajęcia zostały przeprowadzone w przeciągu dwóch dni w godzinach popołudniowych. Dzieci chętnie brały udział w zajęciach, co zapewne było spowodowane tym, iż temat nie kojarzył im się ściśle z zajęciami szkolnymi, lecz był im bliski z życia pozaszkolnego. W mojej pracy opisałam rozwój człowieka na etapie adolescenta, miejsce docelowe projektu, problem pedagogiczny. Przedstawiłam scenariusze zajęć oraz moją refleksję pedagogiczną.

Praca dyplomowa projektowa dotyczy rozwijania inteligencji i kształtowania zachowań empatycznych u dzieci w trzeciej klasie szkoły podstawowej. Zajęcia zostały zrealizowane w Szkole Podstawowej w Wąsowie -oddział zamiejscowy w Kuślinie. W szkole zamiejscowej nie ma stacjonarnie pedagoga i psychologa szkolnego. Warto również podkreślić istotną cechę, iż dzieci wcześniej nie brały udziału w zajęciach związanych z edukacją emocjonalną. Celem projektu jest wprowadzenie w rozumienie emocji przez dzieci oraz utrwalanie zachowań i reakcji właściwych w określonych sytuacjach. Projekt pełni również funkcję profilaktyczną, tj. rozwijanie umiejętności współpracy i niwelowanie niepożądanej zaostrzonej rywalizacji, wyposaża w umiejętność rozwiązywania konfliktów, ułatwia nawiązywanie stosunków interpersonalnych oraz ma wpływ na zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia w przyszłości zaburzeń o charakterze emocjonalnym. Wskazane są również możliwości adaptacji projektu do następujących placówek: świetlice szkolne, świetlice środowiskowe, placówki opiekuńcze, klasy nauczania zintegrowanego - zajęcia wychowawcze. Pierwszy rozdział jest skoncentrowany wokół teorii dotyczącej głównych zagadnień - klasyfikacje, ujęcia pojęciowe, związki przyczynowo - skutkowe. Wyróżnione zostały dwa główne tematy. Pierwszy dotyczy emocji – nazwy, klasyfikacje, definicje, zasoby emocjonalne oraz potencjał edukacyjny w tym zakresie. Pokazane jest również rozróżnienie pojęcia emocji od pojęcia uczucia, które w życiu codziennym są stosowane zamiennie. W tym rozdziale zostały zaznaczone emocje, na bazie których będziemy pracować, tj. radość, smutek, złość, strach, zadowolenie, znudzenie, zdziwienie, zamyślenie. Są one wykorzystywane podczas zajęć z dziećmi. Drugi temat dotyczy podstawowych elementów empatii. Skupiamy tu uwagę na: ujmowaniu pojęcia empatii, mechanizmach jej powstawania oraz zależnością między rozwojem empatii a wiekiem rozwojowym, czy też rozwojem moralnym. Rozdział II odnosi się do różnych istotnych aspektów rozwoju dzieci w wieku 9-10 lat, tj. uczęszczających do trzeciej klasy szkoły podstawowej. Ukazane zostały następujące treści rozwojowe: rozwój procesów poznawczych, rozwój rozumowania moralnego, rozwój społeczny oraz rozwój osobowości. Każdy z tych etapów jest istotny w kontekście tematu projektu i każdy z nich ma znaczenie w podejmowanych działaniach. Rozdział trzeci został poświęcony metodyce pracy. W działaniach zostały wykorzystane następujące metody: zabawa inscenizacyjna, metoda ekspresyjna, metoda integracyjna oraz metoda organizowania działalności zespołowej. Również zostały opisane techniki pracy, które są istotne podczas rozwijania inteligencji emocjonalnej i kształtowania zachowań empatycznych. Rozdział ten oprócz metodyki uwzględnia scenariusze zajęć dla dzieci w 3 klasie szkoły podstawowej. Zostały w nich zaplanowane 4 zajęcia, które są ze sobą powiązane i dotyczą sfery emocjonalnej dziecka. Ostatni czwarty rozdział został poświęcony refleksji pe

Projekt dotyczący wspomagania motoryki małej u dzieci w wieku wczesnoszkolnym, rozpoczyna się krótkim wstępem, który wprowadza czytelnika w tematykę pracy. Pierwsze rozdziały zawierają opis rozwoju motoryki małej u dziecka w wieku wczesnoszkolnym oraz jej wpływ na rozwój poznawczy, społeczny oraz emocjonalny. Czytelnik dowiaduje się jaką rolę w życiu dziecka odgrywa dobrze rozwinięta motoryka mała, i co się może stać, w przypadku gdy dziecko nie będzie miało odpowiedniego poziomu sprawności manualnej. W kolejnych rozdziałach przedstawione są przyczyny oraz objawy zaburzeń motoryki małej oraz sposoby jej korygowania i wspomagania. W pracy występuję również krótki rozdział, dotyczący deficytów i opóźnień w rozwoju motoryki małej u dzieci z niepełnosprawnością. Projekt pedagogiczny zawiera 4 scenariusze zajęć, wspomagających rozwój motoryki małej, poprzez odpowiednio dobrane metody i techniki plastyczne. Głównymi celami projektu jest zachęcenie dzieci, do tego aby wykonywały różne prace plastyczne, które wpływają na rozwój sprawności manualnej. Ćwiczenia, które wychowankowie mieli za zadanie wykonać, były proste i szybko się je robiło. Na pierwszych zajęciach dzieci malowały przy użyciu 10 palców i dłoni. Na drugich zajęciach wychowankowie wyklejali rysunki konturowe różnymi ziarnami. Na przedostatnich zajęciach pokazałam dzieciom, w jaki sposób wykonuje się żabki z orgiami. Czwarte zajęcia dotyczyły wykonywania wełnianych myszek. Projekt został zrealizowany w świetlicy środowiskowej we Wrocławiu. Po jego zakończeniu, została napisana szczegółowa refleksja pedagogiczna, dotycząca przebiegu i efektywności zajęć.

Tematem podjętym przeze mnie w niniejszej pracy dyplomowej jest rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem i wypaleniem zawodowym wśród wychowawców placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego. Poruszam zagadnienia związane ze stresem zawodowym dotykającym osoby pracujące jako wychowawcy oraz problemem Zespołu Wypalenia Zawodowego. W pierwszym rozdziale opisuję stadia rozwojowe dorosłych w okresie wczesnej i średniej dorosłości, a także przedstawiam teorie wyboru zawodu oraz sylwetkę wychowawcy. Drugi rozdział poświęcony jest kluczowym problemom: stresowi i wypaleniu zawodowemu, charakteryzuję źródła stresu i wypalenia, objawy, skutki oraz sposoby radzenia sobie z nimi. Kolejny rozdział przedstawia placówkę opiekuńczą, podstawy prawne jej działalności, zmiany ustawowe jakie nastąpiły w ciągu ostatnich lat oraz przybliża pracę wychowawcy w placówce. Rozdział czwarty rozpoczyna część projektową, w nim opisuję założenia i cele programu profilaktycznego, a także formy i sposoby ich osiągania. Ostatni rozdział zawiera szczegółowe scenariusze zajęć z podziałem na dwa bloki: teoretyczny i praktyczny.

Organizacje pozarządowe są jednym z filarów społeczeństwa obywatelskiego. W Polsce liczba podmiotów trzeciego sektora na rok 2012 wynosiła 83,5 tys. Z roku na rok ich liczebność ciągle wzrasta, co nie byłoby możliwe bez zaangażowania obywateli w działania na rzecz sektora non-profit. Aktywni obywatele wpływają na rozwój społeczeństwa obywatelskiego, co więcej – są jego podmiotem. Edukacja obywatelska ma na celu przygotowanie obywatela do świadomego, czynnego udziału w życiu państwa. Miejscem, gdzie szczególnie znajduje ona przestrzeń do działania są organizacje pozarządowe. Podmioty trzeciego sektora realizują cele edukacji obywatelskiej na wiele sposobów, m.in. angażując obywateli do udziału w projektach dotyczących kształtowania świadomych postaw obywatelskich, a także umożliwiając podjęcie działań jako wolontariusze. W przypadku organizacji takich jak np.: Fundacja Edukacja dla Demokracji, Stowarzyszenie „Obywatele Obywatelom”, Centrum Edukacji Obywatelskiej można mówić o intencjonalnym działaniu na rzecz edukacji obywatelskiej. Realizują one szereg projektów z myślą o kształtowaniu w obywatelach postawy gotowości do działania na rzecz społeczności lokalnej i całego kraju. Jednak nieintencjonalne działania na rzecz edukacji obywatelskiej również występują, najczęściej ma to miejsce w organizacjach nie zawierających w swych statutach punktów określających działania na rzecz edukacji. Jednak przez sam fakt angażowania wolontariuszy dają możliwość bycia aktywnym, nastawionym do działania. Wolontariusze są grupą zróżnicowaną m.in. ze względu na motywy, którymi kierują się podejmując aktywność wolontariacką; wiek; miejsce zamieszkania; wykształcenie. Dane statystyczne pokazują pewne dominujące w tej grupie tendencje, jednak bardziej znaczące jest to co wspólne dla wszystkich - bycie wolontariuszem. Pomimo, że w potocznym rozumieniu słowo „edukacja” oznacza głównie naukę w szkolnych murach, to z andragogicznego punktu widzenia nie można nie zanegować takiego twierdzenia. Wraz ze wzrostem znaczenia całożyciowego uczenia się, wzrasta także ranga edukacji obywatelskiej.