Rozważania na temat wsparcia młodzieży, ludzi młodych, wkraczających w dorosłość co do ich decyzji związanych z wyborem ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Praca przybliża profil młodego człowieka. Jakie są jego aspiracje i czym się charakteryzują, do czego dążą, jakie stawiają sobie cele w życiu, jak młodzi ludzie sami siebie postrzegają i jak postrzegają ich inni. W pracy przyjrzeć się można również jak wygląda edukacja, szczególnie na uczelnich wyższych, dlaczego młodzież wybiera kontynuowanie nauki czy też rezygnuje z niej i decyduje się na pracę zawodową. Będziemy mogli również przybliżyć sobie obszar doradztwa zawodowego. Ostatni rozdział to propozycja projektu wsparcia młodzieży , kiedy kończą szkołę średnią i często nie wiedzą jaką ścieżką powinni podążyć.

W pierwszym rozdziale mojej pracy zajmę się definiowaniem pojęcia „małżeństwo”. Przedstawię rozumienie tego słowa z kilku perspektyw naukowych. Kolejnym krokiem będzie przedstawienie etapów rozwoju związków miłosnych i związków małżeńskich, z opisem tych poszczególnych etapów. Ostatni podrozdział będzie zawierał klasyfikację problemów małżeńskich, zaczerpniętych z m.in. poradników miłosnych. Opiszę również pokrótce czym jest poradnik i jaką rolę terapeutyczną może pełnić. Sięgnęłam po poradniki, ponieważ sądzę, iż wiele osób doświadczających problemów w swoich związkach na początku pomocy szuka w dostępnych źródłach – a są nimi zasoby internetowe, doświadczenia rodziny i przyjaciół oraz właśnie poradniki. Jako przyszła doradczyni chcę więc sprawdzić czego mogą się dowiedzieć moi potencjalni klienci z popularnych opracowań na temat związków miłosnych i rozwiązywania problemów komunikacyjnych w małżeństwie. W drugim rozdziale skupię się na komunikacji interpersonalnej. Opiszę, czym jest komunikacja oraz jaka jest jej rola w życiu każdego człowieka. Zajmę się także komunikacją małżeńską i jej specyfiką. Kolejnym punktem rozdziału drugiego będzie klasyfikacja barier i trudności komunikacyjnych a także przedstawienie kilku technik, pomagających w rozwiązaniu problemów komunikacyjnych. Ostatni rozdział mojej pracy będzie opisem projektu autorskiego warsztatu szkoleniowego, pod tytułem „Rozwiązywanie problemów komunikacyjnych w związkach uczuciowych. Warsztat dla par”. Natomiast w pierwszej części tego rozdziału zajmę się teorią związaną ze szkoleniami, umiejętnościami trenerskimi oraz przedstawię opis cyklu uczenia się dorosłych Davida Kolba.

Problem nikotynizmu wśród młodzieży jest bardzo duży. Problem obok, którego nie sposób przejść w sposób obojętny. Na każdym kroku widzimy osobę młodą, która prawdopodobnie nie ukończyła jeszcze 18-tego roku życia z papierosem w ręku. Młodzi palacze stali się naszym powszechnym widokiem, albo i też można rzec zapachem, niemiłym dla nas dymem papierosa. Łatwy dostęp do tej używki spotęgował liczbę młodych ludzi sięgających po nią. Swą inicjacje rozpoczynają w coraz młodszym wieku, sięgają po różnorakie substancje psychoaktywne. Za uzależnienie odpowiedzialna jest tu nikotyna, substancja od której coraz to więcej młodych ludzi jest uzależnionych, a tak wielu z nich nie zdaje sobie sprawy jak wielkie zagrożenie niesie dla ich zdrowia i życia. Chciałam sprawdzić związek pomiędzy uzależnieniem od nikotyny a cechami osobowości młodego człowieka. Jaki wpływ te dwie składowe mają na jego zachowanie oraz funkcjonowanie w społeczeństwie. Czy to jakimi ludźmi jesteśmy ma wpływ na to dlaczego palimy papierosy? Jakie zachowania warunkuje nam nikotynizm powiązany z daną cechą osobowości? Cała praca składa się z pięciu części a w tym z trzech rozdziałów. Zaraz po części wstępu znajduje się rozdział pierwszy. Jest on podstawą teoretyczną pracy. Rozdział drugi przedstawia natomiast metodologiczne podstawy badań własnych. Część empiryczna pracy, została przedstawiona w trzecim rozdziale. Zawiera on wyniki badań odnoszące się do całej grupy respondentów, do populacji kobiet oraz mężczyzn. W swej pracy ujawniam, iż istnieje związek między cechami osobowości a nikotynizmem wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych. Przedstawiam sylwetkę młodej osoby palącej, jakie cechy ją charakteryzują i w jaki sposób ich poziom wpływa na zachowanie i funkcjonowanie jednostki. Młodą osobę palącą tytoń charakteryzuje wysoki poziom ekstrawersji oraz średni poziom neurotyczności. Natomiast poziom pozostałych cech, takich jak ugodowość, sumienność, otwartość, zdolność do pozytywnej adaptacji, pozytywna koncepcja własnej osoby, samokontrola oraz asertywność są na niskim poziomie u tych osób.Rozwój uzależnienia u młodzieży warunkuje między innymi niedojrzałość emocjonalna, niska tolerancja na stres, niska samokontrola a także impulsywność i agresja. Niska kontrola własnych emocji oraz zachowań zwiększa także ryzyko uzależnienia ale też możliwość wystąpienia innych zachowań ryzykownych.

Głównym celem pracy było omówienie zależności pomiędzy rynkiem pracy a zatrudnieniem absolwentów szkół wyższych, a także wyjaśnienie przyczyn, dlaczego absolwenci szkół wyższych mają problemy ze znalezieniem pracy. Czy doświadczenie zawodowe to jedyne kryterium do osiągnięcia sukcesu na rynku pracy? Praca składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym rozdziale została przedstawiona ogólna charakterystyka rynku pracy, informacje o popycie i podaży na rynku pracy, a także o zależności tych zjawisk oraz zostało scharakteryzowane zjawisko bezrobocia. Drugi rozdział tej pracy obejmuje ogólną sytuację absolwentów szkół wyższych na rynku pracy oraz kwestie związane z zależnością pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy. W trzecim rozdziale skupiono szczególną uwagę na dolnośląskim rynku pracy. Zawiera charakterystykę Dolnego Śląska i jego sytuację na tle innych województw oraz położenie absolwentów na dolnośląskim rynku pracy, a także omówiono trudności, z jakimi spotykają się studenci przy szukaniu pracy. Z badań wynika, iż obecnie można zauważyć niepokojającą sytuację na rynku pracy, ze względu na spadek zainteresowania ze strony uczniów kierunkami studiów, na które występuje obecnie bardzo duże zapotrzebowanie. Analizując wyniki badań dotyczących kierunków kształcenia w szkołach wyższych, można stwierdzić, iż kierunki ekonomiczno-administracyjne są najczęściej wybieranymi kierunkami przez studentów. Jednak obecnie wskaźnik studentów na owych kierunkach się obniżył, co świadczy o zbyt dużej ilości specjalistów z danej dziedziny na rynku pracy. Niepokojąca jest zbyt mała ilość absolwentów kierunków technicznych, gdyż obecnie istnieje na nie ze strony pracodawców znaczne zapotrzebowanie. Natomiast rośnie procent studentów kierunków humanistycznych oraz społecznych. Odnotowano znaczny wskaźnik trudności z zatrudnieniem u osób, które ukończyły dane kierunki. W związku z powyższym występuje znaczna rozbieżność między zapotrzebowaniem rynku pracy, a kierunkami preferowanymi przez absolwentów. Młodzież powinna posiadać aktualną wiedzę na temat systemu edukacji, a co za tym idzie – rynku pracy. Dopiero wtedy pojawia się możliwość wyboru takiej drogi kształcenia, która pozwoli na realizację zawodowych oraz osobistych ambicji.

W mojej pracy licencjackiej zajmuję się ukazaniem sztuki kabaretu jako przestrzeni edukacyjnej. W pierwszym rozdziale przedstawiam ogólny zarys edukacji dorosłych oraz typy edukacji, w której sztuka kabaretu może być wykorzystywana, tzn. edukację formalną, nieformalną, pozaformalną i ustawiczną. Ponadto piszę również o edukacji kulturalnej, w której obszarze zainteresowań powinna znajdować się kultura popularna. To właśnie kultury popularnej dotyczy drugi rozdział mojej pracy. Staram się w nim określić jej cechy, zalety i wady, przyglądam się podejściu pedagogów do tego tematu. Rozpatrując istotę kultury popularnej zwracam uwagę na jej relację z edukacją. W ostatnim rozdziale mojej pracy opisuję kabaret, w tym jego istotę, konstytutywne cechy i wątki w nim występujące, przyglądam się również różnym definicjom kabaretu. W następnej kolejności wyjaśniam trzy główne terminy, które często łączone są z kabaretem i w dużej mierze oddają jego charakter, czyli: dowcip, humor i komizm, wskazuję na edukacyjny charakter sztuki kabaretu. Opisuję jaki wpływ ma humor na: relację nauczyciel – uczeń, pobudzanie kreatywności czy asymilację nowych wiadomości. Wskazuję również na powiązania sztuki kabaretowej z pedagogiką krytyczną, charakteryzuję również grę językową i słowotwórczą, podaję przykłady skeczy, w których owa gra z odbiorcą jest zawarta.

Problematyka narkomanii wśród młodzieży jest zagadnieniem nadal aktualnym, ponieważ czynniki które wpływają na młodzież z biegiem czasu zmieniają się. W mojej pracy skupiłam się na wybranych czynnikach które determinują postawy młodzieży wobec używania narkotyków. Zasadniczy problem mojej pracy można sprowadzić do pytania o związek pomiędzy postawami wobec przyjmowaniem narkotyków a zmiennymi z obszaru kontroli społecznej. W pracy zweryfikowane zostały założenia teorii kontroli społecznej Travisa Hirschiego, jednego z najbardziej znanych uczonych wpisujących się w nurt kontroli społecznej. Badania zostały przeprowadzone w grupie 235 uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Metodą badawczą zastosowaną do weryfikacji hipotez jest sondaż diagnostyczny, w którym materiał badawczy pozyskany został za pomocą kwestionariusza zawierającego testy psychologiczne oraz pytania ankiety. Weryfikacja hipotez badawczych wymagała zastosowania testu statystycznego. Zmienną zależną w mojej pracy jest postawa młodzieży wobec używania substancji psychoaktywnych. W moich badaniach zastosowałam dwa wskaźniki postaw. Pierwszym była postawa wobec używania legalnych substancji (palenie papierosów oraz picie alkoholu). Drugim wskaźnikiem była postawa wobec używania substancji nielegalnych (marihuana, dopalacze, inne narkotyki). Zmienne niezależne objaśniane w mojej pracy to : więź z matką; więź z ojcem; relacje z nauczycielami; zaangażowanie w naukę; zaangażowanie religijne; zaabsorbowanie; postawa legalistyczna; kontrola rodzicielska; norma subiektywna oraz podatność na wpływ rówieśników. Wszystkie zmienne uwzględnione w pracy okazały się istotne. Analiza materiału badawczego wykonana została zgodnie z kolejnością postawionych hipotez.

Praca licencjacka pod tytułem „Spożywanie alkoholu przez młodzież gimnazjalną w świetle wybranych czynników rodzinnych” przedstawia problem jakim jest spożywanie alkoholu przez osoby w wieku 13-16 lat w odniesieniu do ich sytuacji rodzinnych. W celu przeprowadzenia badań i szerszego spojrzenia na problem wyróżniono trzy aspekty dotyczące alkoholu, mianowicie stosunek młodzieży gimnazjalnej do alkoholu, ich gotowość i ich doświadczenia w piciu napojów alkoholowych. Zarazem zostało to bezpośrednio odniesione w pracy do ich więzi z matką, więzi z ojcem, sprawowaną kontrolą rodzicielską jak i do zdolności adaptacyjnych rodziny, czyli tzw. resilience rodziny, które w ostatnim czasie jest szeroko opisywanym fenomenem. W celu głębszego opisana problemu pracy, na początku wyjaśnione zostały najważniejsze pojęcia. Następnie przytoczone zostały niektóre teorie naukowe związane z problematyką pracy. Przedstawione zostały także różne modele rodziny opisywane w literaturze. Na podstawie sformułowanych problemów, hipotez badawczych, zmiennych jak i zebranych badań własnych dokonano analizy. Próba badawcza obejmowała 233 uczniów różnych gimnazjów. W celu zebrania potrzebnych do pracy danych posłużono się ankietą. Na jej podstawie dokonano analizy. Każdy aspekt, który jest istotny w pracy, dotyczący alkoholu zestawiono z wymienioną wcześniej sytuacją rodziną. Dzięki takiemu zabiegowi można było zobaczyć, który z czynników rodzinnych najsilniej oddziałuje w sposób chroniący dziecko przed dewiacją, jaką jest picie alkoholu. Następnie sformułowano wnioski wypływające z analizy danych, a także przedstawiono profilaktykę wynikającą z wcześniej opisanych wniosków, które pomogą rodzinie ustrzec dziecko przed dewiacją jaką jest picie alkoholu w tak młodym wieku.

Problematyka przemocy i agresji jest zagadnieniem interdyscyplinarnym więc stała się przedmiotem zainteresowania naukowców z różnych dziedzin nauki. W mojej pracy skupiam się na postawach wobec agresji wśród uczniów szkół gimnazjalnych. Zamiarem było przyjrzenie się temu zjawisku w kontekście kontroli odwołując się głównie do teorii kontroli społecznej Travisa Hirschiego, który jest jednym z najbardziej znanych uczonych wpisujących się w nurt kontroli społecznej. W pracy weryfikowano założenia tej właśnie teorii. Badania przeprowadzone w grupie 233 uczniów szkół gimnazjalnych koncentrują się na trzech komponentach, którymi są: zaangażowanie, przywiązanie oraz przekonania normatywne. Zmienną zależną objaśnianą w pracy jest postawa młodzieży wobec przemocy. Trzema wskaźnikami postaw młodzieży wobec przemocy są: przekonanie na temat sensowności zachowania agresywnego, deklarowana gotowość do agresywnego zachowania się w przyszłości oraz uprzednie zachowania agresywne. Oceniane były trzy rodzaje zachowania: kłócenie się z nauczycielem, dokuczanie „kozłowi ofiarnemu” oraz reakcja na znieważenie. Zmienne niezależne uwzględnione w pracy to kolejno: więź z matką, więź z ojcem, kontrola rodzicielska , relacje z nauczycielami, zaangażowanie w naukę szkolną, postawa legalistyczna (szacunek dla prawa) oraz zaangażowanie religijne. Większość zmiennych uwzględnionych w pracy okazały się istotnymi statystycznie. Na postawy młodzieży gimnazjalnej ma wpływ wiele czynników z obszaru kontroli społecznej i jest to temat, który warto badać ponieważ z upływem czasu ewooluuje.

Tematem mojej pracy licencjackiej jest „Kształtowanie pozytywnej samooceny wśród uczniów w Szkole Podstawowej w Tuszynie”. Zainteresowałam się tym zagadnieniem, ponieważ dostrzegłam w trakcie praktyk w tej szkole, że uczniowie często wypowiadają się negatywnie na swój temat. Młodzież nie wierzy w siebie co w przyszłości może utrudnić im osiągnięcie sukcesów edukacyjnych oraz zakłóci ich poczucie zadowolenia z siebie. Celem pracy jest pozytywne wzmocnienie opinii uczniów piątej klasy na swój temat. W pierwszym rozdziale została opisana faza rozwoju, którą przechodzą młodzi adolescenci. W wieku jedenastu, dwunastu lat wówczas zachodzą liczne zmiany w układzie hormonalnym, intensywnie przebiega proces dojrzewania płciowego. Uczniowie sami zauważają przemiany w swoim wyglądzie zewnętrznym. Kształtują się u nich nowe struktury poznawcze. Rozwijający się poziom operacji formalnych wzmacnia ich myślenie abstrakcyjne, wzmacnia rozumienie i konstruowanie hipotez. Młodzież wkracza w okres buntu. Wiele osób nie radzi sobie z procesami jakie zachodzą w ich młodych organizmach, a ich tożsamość także ulega przemianie. Adolescenci poszukują poczucia bezpieczeństwa a zarazem oczekują od rodziców coraz to większych przyzwoleń, możliwości eksplorowania świata. Chłopcy jak i dziewczęta koncentrują się na sobie, chcą wzmacniać związki rówieśnicze. W drugim rozdziale ukazałam w swojej pracy jak ważna jest adekwatna samoocena, ponieważ gdy wizja swojej osoby jest zaburzona wówczas o wiele trudniej uczniom jest zaakceptować wszelkie przemiany fizyczne, emocjonalne oraz poznawcze. Dopiero dzięki pozytywnemu postrzeganiu siebie można w pełni rozwijać potencjał. Opisuje to zagadnienie oraz funkcjonowanie osób z różnymi jej wartościami: niską jak i wysoką miarą. W dalszej części pracy zostało przedstawione zagadnienie samowychowania, ponieważ samoocena jest jedną ze składowych owego procesu. W XXI wieku dziecko jest postrzegane jako osoba wyjątkowa, a najważniejsze jest jego dobro. Stąd zwróciłam uwagę na to jak istotne jest wdrażanie do rozwoju osobistego, ponieważ zagadnienie to stało się jednym z wiodących haseł w edukacji. Założeniem opracowanych przeze mnie konspektów poza kształtowaniem pozytywnej samooceny jest nauka autorefleksji, doceniania wartości projektowania celów życiowych, wzbogacania marzeń. Podstawą pracy licencjackiej jest zaplanowanie i zrealizowanie cyklu zajęć z wychowankami. Ja skoncentrowałam się na klasie szkolnej. Tworząc scenariusze korzystałam z różnych metod i technik pracy z dziećmi opracowanych m. in. przez Mieczysława Łobockiego, Marię Molicką, Krystynę Rau oraz Ewę Ziętkiewicz. Każdą z wybranych metod i technik opisałam oraz ukazałam ich związek z tematem pracy. Skoncentrowałam się na aktywnych formach pracy. Stworzyłam takie ćwiczenia, w których uczniowie sami mogą dostrzec zalety pozytywnego wypowiadania się na temat bliskich im osób. Piątoklasiści docenią także siebie, gdy usłyszą szczere i miłe opinie na swój temat. W ostatnim r

Głównym tematem poruszanym w pracy będzie kwestia kształtowania i wzmacniania postawy tolerancji wśród uczniów gimnazjum, poprzez którą należy rozumieć nie tylko zachowania charakteryzujące się przejawami akceptacji wobec innych uczestników rzeczywistości społecznej, ale również postawę akceptacji własnej osoby. W pracy został zaprezentowany cykl zajęć traktujących o tolerancji i samoakceptacji, których odbiorcami są uczniowie Gimnazjum w Pszennie. Zarys przeprowadzonych warsztatów ujętych w pracy został poprzedzony skrupulatną analizą szeregu aspektów rozwoju młodzieży w wieku gimnazjalnym, ukazaniem teoretycznych aspektów zagadnień związanych z tolerancją i kwestią kształtowania postaw, a także charakterystyką metod wykorzystanych w pracy z wychowankami, które stały się podstawą do stworzenia warsztatów o tematyce ujętej w tytule pracy. W pierwszej części pracy został zaprezentowany przekrój przemian rozwojowych przypadających na okres adolescencji, czyli na wiek potencjalnych uczestników zajęć. W rozdziale tym dokonana została ogólna analiza rozwoju wychowanków przypadająca na wiek trzynastu i czternastu lat począwszy od usytuowania wczesnej adolescencji w czasie, kończąc na różnych aspektach rozwoju adolescentów. Szczególna uwaga została poświęcona przemianom biologicznym dokonującym się w okresie pokwitania włączając w to przede wszystkim zmiany hormonalne, zmiany w wyglądzie oraz w funkcjonowaniu organizmu. Innym ważnym aspektem opisanym w tej części jest analiza rozwoju poznawczego przedstawiająca charakterystykę przemian, jakie zachodzą na gruncie procesów umysłowych. Kolejnymi ważnymi elementami są również analiza przemian emocjonalnych obejmująca ewolucje w sposobie przeżywania świata przez wychowanków, charakterystyka zmian przedstawiająca funkcjonowanie społeczne wychowanka, a także analiza przemian osobowości adolescentów związana przede wszystkim z kształtowaniem się samoświadomości i osiągnięciem osobistej tożsamości. Kolejna część pracy traktuje o problemie, czyli o szeroko rozumianej tolerancji. Obejmuje ona analizę zjawiska tolerancji począwszy od zdefiniowania powyższego pojęcia poprzez wyznaczenie jego granic, a kończąc na zestawieniu go z tak zwanym zachowaniem nietolerancyjnym lub pseudotolerancyjnym. Kolejnymi istotnymi elementami zawartymi w tej części jest rola, jaką pełni edukacja międzykulturowa i jakie ma ona znaczenie dla demokratycznych społeczeństw, a także analiza pojęcia samoakceptacji w ujęciu tolerancji własnej osoby, aż po proces kształtowania postaw, jako jednej z form oddziaływań pedagogicznych. W następnej części zawarta została charakterystyka warsztatu pracy wykorzystanego podczas realizacji zajęć z uczniami Gimnazjum w Pszennie. Rozdział ten pokrótce definiuje pojęcia metody dydaktycznej, wychowawczej oraz techniki wychowawczej uwzględniając ich klasyfikacje. Dokładnie opisuje on wszystkie metody i techniki wykorzystane przez osobę prowadzącą zajęcia w trakcie ich realizacji, a także prezentuje prze

Praca dyplomowa o tytule "Uczenie umiejętności reagowania wobec zagrożeń szkolnych w okresie wczesnej adolescencji zbudowana jest z pięciu rozdziałów. Pierwszy z nich opisuje okres dorastania zarówno w sensie fizycznym, jak i psychicznym. Jest to bardzo ważny okres w życiu człowieka. Zachodzą wtedy zmiany w cele człowieka, zwane dojrzewaniem płciowym. Nastolatkom zmieniają się priorytety, inne są upodobania, cele życiowe. Zniekształca się także obraz samego siebie, co powoduje obniżenie poczucia własnej wartości. To z kolei naraża nastolatków na wzrost podatności na manipulację ze strony otoczenia. Drugi rozdział mówi o skomplikowanej strukturze jaką jest środowisko szkolne uczniów. Opisuje interakcje, jakie w nim zachodzą, charakteryzuje jego funkcjonowanie, a przede wszystkim opisuje mechanizmy kierujące konfliktem. Następny rozdział to sedno pracy. Opisane są w nim cztery najczęściej spotykane w szkole zagrożenia: stres, agresja, wykluczenie i manipulacja. Stres jest negatywną reakcją na sytuacje, z którymi nie potrafimy sobie sami poradzić. Następnie poruszana agresja to celowe i świadome wyrządzanie komuś krzywdy bądź fizycznej, bądź psychicznej. Wykluczenie to niezdolność do funkcjonowania w środowisku społecznym, natomiast manipulacja to wywieranie na kogoś wpływu zgodnie z własnymi preferencjami. Następny rozdział jest metodyczny. Opisuje metody i techniki użyte w projekcie. Zawarte są w nim także konspekty zajęć warsztatowych o tytułach "Złość nie daje mi w kość", "Stres? Co to jest?", "Bezbłędnie mówię nie", "Wszyscy jesteśmy sobie bliscy". Ostatni rozdział to ewaluacja po realizacji projektu, a także refleksja pedagogiczna po przeprowadzonych warsztatach.

Celem pracy jest przedstawienie edukacyjnego potencjału seriali telewizyjnych. Omówione zostały w niej zmiany jakie zaszły w myśleniu o edukacji oraz w podejściu do kultury i edukacji kulturalnej, które doprowadziły do tego, że możemy rozpatrywać elementy kultury popularnej jako nowy, wartościowy obszar edukacyjny. Techniką badawczą przyjętą w pracy jest analiza treści, której poddane zostały cztery popularne seriale: "Bill Cosby Show", "Sześć stóp pod ziemią", "Klan" oraz "Transparent". W kontekście każdego z tytułów przedstawiono konkretne problemy społeczne (m.in. wizerunek pary homoseksualnej), które zostały rozpatrzone pod kątem możliwości edukacyjnych jakie niesie ze sobą ukazanie ich w mass mediach. Przeprowadzona analiza treści pozwoliła na wysnucie wniosków o sporym potencjale edukacyjnym seriali m.in. jako narzędzia wprowadzającego do przestrzeni publicznej zjawisk uznawanych za tematy tabu.

Tematem pracy licencjackiej jest uczenie sposobów wyrażania emocji i ich rozpoznawania u 10 -latków. Głównym założeniem projektu jest nauczenie dzieci wyrażania emocji i ich rozpoznawania. Wyrażania emocji zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Zajęcia zostały przeprowadzone na 10 -letnich dzieciach w Centrum Rozwoju i Aktywności Dzieci i Młodzieży we Wrocławiu w filii nr 3. Przeprowadziłam tam cztery zajęcia, które dotyczyły takich emocji jak: radość, zazdrość, złość i stres. Zajęcia przeprowadziłam bez większych problemów, chociaż zdarzyły się pewne sytuacje wymagające mojej interwencji. W pracy skupiłam się na kilku aspektach rozwoju dzieci w młodszym wieku szkolnym takich jak: rozwój poznawczy, rozumowanie moralne, rozwój społeczny, dojrzałość emocjonalna oraz dziecko jako podmiot własnych działań. W pracy zajęłam się również definicją oraz charakterystyką emocji podstawowych. Przedstawiłam również podstawowe funkcje emocji, narzędzia służące do pomiaru emocji, ekspresję emocji, podejście psychofizjologiczne, poznawcze, międzykulturowe w definiowaniu emocji, proces emocjonalny i jego komponenty. Zwróciłam uwagę również na zaburzenia emocjonalne u dzieci takie jak: agresja, ADHD, zaburzenia lękowe. Podałam ich definicje, objawy, przyczyny i klasyfikacje. Przy opisie wybranych zaburzeń emocjonalnych zwróciłam również uwagę na pomoc udzielaną dzieciom na terenie szkoły z wyżej wymienionymi zaburzeniami. Karanie dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi za ich niewłaściwe zachowanie nie jest dobrym rozwiązaniem. Przyczyną niewłaściwego zachowania u dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi jest brak poczucia bezpieczeństwa i własnej wartości. W toku prowadzonych zajęć korzystałam z takich metod jak: pogadanka, metoda twórczego rozwiązywania problemów, drama, metoda tworzenia i definiowania pojęć oraz z technik takich jak: mapa pojęciowa , odgrywanie ról, asocjogram, piramida priorytetów oraz ćwiczenie relaksacyjne. Jestem zadowolona z tego, że udało mi się bez większych problemów przeprowadzić zajęcia. Cieszy mnie również to, iż udało mi się nawiązać z dziećmi dobry kontakt. Dobrze czułam się w roli osoby prowadzącej.

Procesowi resocjalizacji czyli działaniom czyniącym z jednostki niedostosowanej społecznie człowieka samodzielnego i uspołecznionego sprzyja wiele czynników, które warunkują powodzenie tego procesu. Jednym z tych czynników jest udział rodziny osoby nieletniej oraz współpraca z nią podczas ponownego uspołeczniania jednostki, będące tematem niniejszej pracy licencjackiej. W początkowej części pracy czytelnik może zapoznać się z podstawowymi zagadnieniami dotyczącymi całości pracy, są nimi resocjalizacja, rodzina oraz wychowanie. W dalszej części pracy poruszono natomiast kwestię potencjału wychowawczego rodziny a więc postaw rodzicielskich oraz stylów wychowania, które mają istotny wpływ na proces resocjalizacji osoby nieletniej i sposób odbierania przez nią oddziaływań wychowawczych i resocjalizacyjnych. W kolejnym, trzecim rozdziale pracy rozpatrzono sytuacje, w jakich może znajdować się wychowanek zakładu resocjalizacyjnego, w pierwszym podrozdziale skupiono się na zagadnieniu rodziny dysfunkcjonalnej jako tej, która nie wspiera procesu resocjalizacji lub go zaburza, natomiast w kolejnym podrozdziale opisano sposoby na współpracę z rodziną, która posiada niskie kompetencje wychowawcze jednak posiada chęci i potencjał do uczestnictwa i wspieraniu dziecka w procesie resocjalizacji. Ostatni rozdział pracy dotyczy sposobów wspierania rodzin dysfunkcjonalnych a także oddziaływania na nie w celu poprawy ich funkcjonowania oraz w celach profilaktycznych.

Celem tej pracy jest opis doświadczeń przemocowych i postaw wobec przemocy uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Podmiotem badań są uczniowie Zespołu Szkół w Krzepicach. W swojej pracy za pomocą ankiety przeprowadzonej wśród licealistów i uczniów szkoły zawodowej chciałabym sprawdzić jakie postawy wśród młodzieży wpływają najczęściej na zachowania agresywne. Ważne są dla mnie także wszelkiego rodzaju doświadczenia młodych ludzi z agresją. Praca składa się z 4 rozdziałów. W poszczególnych rozdziałach omówię problematykę agresji, która występuję powszechnie wśród młodzieży. W pierwszym opiszę rodzaje zachowań agresywnych oraz wskażę ich genezę. W drugim skupię się na teoriach, przyczynach, relacjach rówieśniczych oraz zapobieganiu przemocy. W trzecim opiszę przeprowadzone przeze mnie badania. W ostatnim rozdziale dokonam analizy z przeprowadzonych badań. Pracę zakończę podsumowaniem i wnioskami, które się nasuwają po przeanalizowaniu i zbadaniu przeze mnie problemu.

Dziedzina logopedii znajduje wiele rozwiązań w trudnych przypadkach. We współczesnym świecie spotykamy wiele osób borykających się z problemami wymowy. Aby terapia była skuteczna, należy najpierw prawidłowo je zdiagnozować oraz znać ich patogenezę. W niniejszej pracy skupiam się na powszechnej wadzie wymowy, jaką jest jąkanie u dzieci w wieku szkolnym. Zostały omówione różne teorie traktujące owe zagadnienie a także procesy, które są niezbędne w pomocy takiemu dziecku. Kończąc pracę, przedstawiłam autorski warsztat skierowany do wychowawców dzieci, który poparty jest teoretyczną częścią wyjaśniającą przebieg całego procesu szkolenia.

W mojej pracy omawiam związek środowiska rodzinnego z zachowaniami problemowymi młodzieży. Najpierw opisuję podstawy teoretyczne i pojęcia (funkcje rodziny, postawy rodzicielskie, resilience rodziny i zachowania problemowe). Później zajmuję się metodologią badań. Moje badania zaprojektowałam jako sondaż z wykorzystaniem ankiety i testów psychologicznych. Hipotezy weryfikowałam za pomocą analizy wariancji. Badania wykonałam na próbie 101 uczniów szkoły średniej. Pozwoliły one ustalić, że zachowania problemowe wiążą z niską resiliencją rodziny, antycypowaniem braku reakcji rodziców na zachowania problemowe oraz z większością analizowanych postaw rodzicielskich (wg koncepcji Plopy). Rodzice osób o niskim poziomie zachowań problemowych przejawiają postawę autonomii oraz akceptacji, natomiast rodzice osób o wysokim poziomie zachowań problemowych postawę niekonsekwentną i wymagającą.

Celem mojej pracy jest przedstawienie koncepcji work-life balance oraz jej możliwości wykorzystania w przeciwdziałaniu pracoholizmowi. Dokonuję w niej analizy problemu, jakim jest pracoholizm oraz próbuję opracować projekt działań adresowanych do młodych dorosłych (studentów i absolwentów uczelni wyższych), mający nauczyć ich, jak efektywnie zarządzać czasem. Moja praca zawiera III rozdziały. Rozdział I zatytułowany „Pracoholizm jako pozytywne uzależnienie?” wprowadza w tematykę pracy, jej znaczenie w życiu człowieka. Piszę o zmianach ekonomicznych, kulturowych i społecznych, globalizacji i ich wpływie na pracę. Następnie podejmuję problematykę pracoholizmu – definiuję go, opisuję przyczyny, skutki, prezentuję sylwetkę pracoholika oraz możliwe sposoby zapobiegania pracoholizmowi i miejsce poradnictwa w tych działaniach. Rozdział II „Work-life balance jako koncepcja wspomagająca profilaktykę pracoholizmu” wyjaśnia czym jest równowaga życiowa, oraz przedstawia definicje koncepcji work-life balance. Zawiera również rozwiązania, programy wsparcia oraz korzyści jakie mogą pojawić się, gdy pracodawcy wprowadzą tę koncepcję do swoich firm. Ponadto w rozdziale opisałem zarządzanie czasem. Rozdział III to „Warsztat zarządzania czasem”. Przedstawiam w nim metodykę prowadzenia szkoleń, a więc omówione są różne definicje i rodzaje szkoleń, rozróżnienie pomiędzy szkoleniem, warsztatem i treningiem, rola trenera, cykl Kolba, na którym bazuje mój warsztat, a poza tym różne klasyfikacje metod szkoleniowych oraz szczegółowo opisane te, których użyłem przy projektowanym warsztacie. Druga część tego rozdziału to prezentacja autorskiego projektu działań doradczych.

W niniejszej pracy została poruszona problematyka rodzin osób przebywających w zakładach karnych. Na podstawie literatury wyróżniono pewne czynniki rodzinne, które determinują powrotność do przestępstwa jak i te, które chronią przed ponownym osadzeniem w zakładzie karnym. Czynniki te wyróżniono w rodzinach skazanych jeszcze przed osadzeniem, następnie w trakcie osadzenia i na koniec, już po odbyciu swojej kary. Do sytuacji chroniącej można zaliczyć między innymi wychowywanie się w rodzinie pełnej, biologicznej, gdzie w sytuacji osadzenia członka tej rodziny panuje silna więź pomiędzy nimi, utrzymywane są kontakty, a po wyjściu na wolność byli skazani mogą otrzymać od tej rodziny pomoc. Natomiast do czynników kryminogennych zalicza się wychowywanie się w rodzinach pełnych zrekonstruowanych, bądź niepełnych, a także patologie występujące w rodzinie jak, np. alkoholizm, ale także ubóstwo, czy niezaspokajanie podstawowych potrzeb emocjonalnych. Analogicznie wpływa na to także brak kontaktu rodziny z osadzonym i słaba więź, lub brak jej, a także brak wsparcia po odbyciu kary, czy powrót do rodziny, która nie dostarczała jeszcze na etapie przed osadzeniem prawidłowych wzorców. Celem tej pracy było ukazanie, jak ważny wpływ ma rodzina skazanego na każdym z tych trzech etapów.

Celem tej pracy jest próba znalezienia odpowiedzi na szereg pytań związanych z funkcjonowaniem zawodowym osób zróżnicowanych poziomem narcyzmu. Badania typu sondażowego przeprowadziłam na populacji osób dorosłych z różnych grup zawodowych. Zbadałam 100 osób. Weryfikację hipotez przeprowadziłam za pomocą analizy wariancji. Zmienną niezależną w moich badaniach był poziom narcyzmu. Zmiennymi zależnymi uczyniłam poziom stresu zawodowego, satysfakcję z wykonywanej pracy, obciążenie zawodowe oraz wsparcie od współpracowników, przełożonych, bliskich i znajomych. Badania pozwoliły ustalić, że istotne różnice między grupami wydzielonymi według narcyzmu występują w zakresie satysfakcji, obciążenia i wsparcia od bliskich. Osoby narcystyczne charakteryzowały się wyższym niż osoby nienarcystyczne poziomem tych zmiennych.

Intensywnie rozwijająca się dziedzina tatuażu spowodowała coraz większe zainteresowanie tym tematem. Tatuaż towarzyszy nam w życiu codziennym i nie jest już obcym zjawiskiem . Ponieważ istnieje wiele rodzajów , technik i funkcji tatuażu dla każdego z nas przybiera on inną formę. Praca przedstawia jakie znaczenie i funkcje nadają tatuażom osoby dorosłe. Bardzo ważnym elementem pracy jest również przedstawienie krótkiej historii tatuażu, która pozwala nam poznać ewolucje tatuażu . Pierwszy rozdział dotyczy fascynacji ciałem. Ma on za zadanie przybliżyć tematykę pojmowania piękna, aby uwypuklić fakt, iż tatuaż jest indywidualną formą upiększania ciała. Drugi rozdział został poświęcony dokładnemu opisaniu zjawiska tatuażu. Dodatkowo w trzecim rozdziale znajdziemy informacje dotyczące innych form modyfikacji ciała, aby zaprezentować różnorodność wyboru metod upiększania ciała.

Jako główny cel mojej pracy licencjackiej, przyjęłam wsparcie rozwoju kompetencji poznawczych dzieci w świetlicy szkolnej przy wykorzystaniu Metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Zainteresowanie tematem oddziaływania ruchem na rozwój poznawczy, pojawiło się u mnie po odbyciu praktyki w świetlicy szkolnej, gdzie poznałam program „Ruch dla uczenia się”. W swojej pracy przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku edukacji wczesnoszkolnej, dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu sfery poznawczej, wskazując zarówno proces kształtowania się kompetencji poznawczych, jak i czynniki zaburzające ich prawidłowy rozwój. Następnie wskazałam możliwości wykorzystania Metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne we wspieraniu rozwoju kompetencji poznawczych oraz opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy szkolnej, szczególnie wnikliwie analizując działalność świetlicy Szkoły Podstawowej nr 90 im. prof. Stanisława Tołpy we Wrocławiu. Uwzględniając deficyty wychowanków tejże świetlicy, w zakresie rozwoju poznawczego i ruchowego, zaplanowałam cykl zajęć, ukierunkowany na ich rozwój w wymienionych sferach, w tym w szczególności na rozwój świadomości ciała i przestrzeni, zdolność koncentrowania uwagi, umiejętność nadawania komunikatów i ich rozumienie, uczenie się nowych zadań oraz zdolność przyjmowania postawy twórczej. Opierając się na Metodzie Ruchu Rozwijającego, zrealizowałam projekt w maju roku 2017, w ramach zajęć świetlicowych. Po przeprowadzeniu cyklu zajęć, mogę stwierdzić, że u podopiecznych wzrosła umiejętność rozumienia komunikatów oraz zdolność koncentracji i skupienia na zadaniu, a także poziom świadomości ciała. Umiejętność przyjmowania postawy twórczej była u wychowanków od początku na wysokim poziomie. Problemy sprawiły ćwiczenia, wymagające wyczucia przestrzeni oraz jasnego werbalizowania swoich odczuć. Reasumując, cele zostały zrealizowane w znacznym stopniu, a proponowany przeze mnie cykl zajęć może się sprawdzić również w innych placówkach.

Tematem pracy jest rola dziadków w wychowaniu wnuków. W tekście została zawarta definicja rodziny oraz jakie ma ona funkcję. Została opisana rola współczesnej rodziny oraz jak się zmieniała z biegiem lat, a także jakie typy rodzin można wyróżnić. Kolejnym ważnym zagadnieniem jest starość, jej definicja oraz wymiary starzenia się i role tych osób w tym właśnie wieku. Poruszone zostały aspekty pozytywnego starzenia się, ale także i bariery z jakimi senior zmierza się w procesie starzenia oraz jak może sobie z nimi radzić. W ostatnim rozdziale zawarta jest rola dziadków w wychowaniu wnuków. Została opisana rola starszych osób oraz ich miejsce w rodzinie. Moim zdaniem wiele osób nie jest świadomych ile jest pozytywnych aspektów, które zostały opisane w ostatnim rozdziale. Ważnym tematem poruszanym w pracy są wzorce oraz wartości przekazywane przez dziadków wnukom. To oni są nośnikiem tradycji rodzinnej, co jest bardzo ważną rolą seniorów. Ostatnim z aspektów omawianych w pracy jest jakie znaczenie mają dziadkowie na wypoczynek z wnukami, jak korzystają ze wspólnego czasu oraz że obie strony mogą czerpać z tego dużo pożytku, a także i nauki. Praca kończy się podsumowaniem, iż rola dziadków jest bardzo ważna w życiu wnuków, ponieważ mogą im poświęcić dużo czasu i mają wiele cierpliwości, co nie zawsze wykazują rodzice tych dzieci. Dziadkowie pełnią funkcję przekazywania wartości i tradycji młodszym pokoleniom.

Celem niniejszej pracy pt. „Szanse i zagrożenia przedwczesnego posiadania potomstwa. Warsztat uświadamiający w zakresie szans nastoletniego macierzyństwa i zminimalizowania konsekwencji związanych z przedwczesnym posiadaniem potomstwa dla młodych kobiet  matek”, jest przedstawienie złożoności zjawiska nastoletniego macierzyństwa i wyzwań, stojących przed młodymi matkami oraz rozważenie możliwości pomocy im. Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy rozdział przedstawia ujęcia definicyjne macierzyństwa, jego rodzaje oraz ewolucje. Rozdział ten skupia się przede wszystkim na pojęciach instynktu i miłości macierzyńskiej oraz roli kobiety jako matki. Pierwszy rozdział jest swego rodzaju wprowadzeniem w niełatwą tematykę zjawiska nastoletniego macierzyństwa. Drugi rozdział zawiera różne stanowiska, dotyczące definicji nastoletniej matki. Przybliża profil nastoletniej matki, jej wiek, oraz sytuację życiową i edukacyjną. Dane statystyczne podkreślają skalę problemu nastoletniego macierzyństwa w Polsce i na świecie. W rozdziale tym nie brakuje opisu najczęstszych przyczyn zachodzenia przez nastoletnie dziewczyny w przedwczesną ciążę oraz pozytywnych i negatywnych stron tej sytuacji. Praca przedstawia także możliwości pomocy młodocianym matkom. Trzeci rozdział zawiera opis metodyki szkolenia. Wyjaśnia takie pojęcia jak szkolenie, warsztat, grupa wraz z opisem umiejętności i cech trenera grupy szkoleniowej. Dalsza część tego rozdziału poświęcona jest opisowi zaproponowanego przeze mnie autorskiego projektu warsztatu dla nastoletnich matek pt. „Warsztat uświadamiający w zakresie szans nastoletniego macierzyństwa i zminimalizowania konsekwencji związanych z przedwczesnym posiadaniem potomstwa dla młodych kobiet  matek”.

W pracy omawiam agresję i przemoc uczniów względem nauczycieli w placówkach edukacyjnych i wybrane ich uwarunkowania. W pierwszym rozdziale zostały opisane podstawy teoretycznie z uwzględnieniem wpływu środowiska rodzinnego, szkolnego, mass mediów a także cech osobowości. Rozdział II zawiera podstawy metodologiczne badań własnych, w tym pomiar zmiennych i charakterystyka próby. Rozdział III zawiera prezentację rezultatów badań. Omawiam badane zjawiska w kontekście więzi z rodzicami i nauczycielami oraz cech osobowości psychopatycznej. Wszystkie te zmienne ujawniały powiązania ze skłonnością do przemocy wobec nauczycieli w mniejszym lub większym stopniu. Najsilniej oddziaływała więź z nauczycielami. Budowanie dobrej relacji nauczyciel-uczeń jest więc kluczowym czynnikiem chroniącym w omawianej kwestii

Celem mojej pracy jest wsparcie dzieci z świetlicy środowiskowej w kwestii rozwijania umiejętności interpersonalnych. Zainteresowałam się tym problemem ze względu na zaobserwowane podczas praktyk niewłaściwe zachowania dzieci. W związku z powyższym przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku 6-12 lat, dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu umiejętności interpersonalnych wskazując zarówno na deficyty jak i możliwości kompensacji. Opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy środowiskowej. Szczególnie wnikliwie przeanalizowałam działalność świetlicy środowiskowej „Bratnia dłoń” w Oleśnicy. Ponieważ wychowankowie wykazywali deficyty w zakresie umiejętności interpersonalnych, zaplanowałam projekt działań ukierunkowany na ich rozwój. Opierając się głównie na metodzie listu, zadaniowej, rozmowie, inscenizacji oraz mapie pojęciowej. Zajęcia zrealizowałam w maju roku 2016 na zajęciach dodatkowych, w przeciągu pięciu dni roboczych, na przestrzeni dwóch tygodni. Po przeprowadzeniu zajęć mogę stwierdzić, że u wychowanków wzrósł poziom kompetencji społecznych. Problemy sprawiły zajęcia dotyczące rozwiązywania konfliktów oraz asertywności. Jednakże generalnie założone cele zostały zrealizowane. Mogę polecić taki cykl zajęć do realizacji w świetlicach środowiskowych oraz szkołach podstawowych z grupą dzieci w wyżej wymienionej kategorii wiekowej. Ze względu na trudność niektórych ćwiczeń mogą się one sprawdzić w pracy ze starszymi dziećmi.

W pierwszym rozdziale pracy przedstawiam znaczenie pojęć oaz tło teoretyczne analizowanego zagadnienia. W rozdziale drugim formułowanie założenia metodologiczne własnych badań. Przedstawiam problemy jako pytania o zależności między zmiennymi. Opisuję też metodologię badawczą, czyli sondaż diagnostyczny. Do weryfikacji hipotez badawczych zastosowałam analizę korelacji między zmiennymi, oraz analizę wariancji. Z pośród dużej liczby hipotez na temat zależności między zmiennymi nielicznie z nich uzyskały potwierdzenia w materiale badawczym. Okazało się, że poziom empatii ma wpływ na postrzeganie zjawiska wykorzystywanie seksualnego dzieci. Z pośród cech osobowości zawartych w teorii Wielkiej Piątki tylko jedna wykazała związek reakcją spowodowaną historią przedstawiającą molestowanie seksualne dziecka. Badania dowiodły również, że studenci dysponują adekwatną wiedzą na temat skutków wykorzystywania seksualnego dzieci. Treści wskazane przez studentów w znacznym stopniu są zbieżne z wiedzą zawarte w literaturze przedmiotu.

Celem mojej pracy jest rozwój sprawności manualnych u dzieci uczęszczających do świetlicy środowiskowej. Zainteresowałam się tym problemem, ze względu na częste trudności dzieci w wieku wczesnoszkolnym związane z czynnościami samoobsługowymi i szkolnymi angażującymi motorykę małą. W związku z powyższym przeanalizowałam rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym, dokonałam analizy podstawowych pojęć z zakresu sprawności manualnych, zaburzeń i dysharmonii rozwoju ruchowego oraz ich przyczyn, wskazując zarówno na deficyty jak i możliwości kompensacji w tym zakresie. Opisałam najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem świetlicy środowiskowej. Szczególnie wnikliwie przeanalizowałam działalność świetlicy środowiskowej Centrum Rozwoju i Aktywności Dzieci i Młodzieży Nowy Dwór we Wrocławiu. Ponieważ wychowankowie wykazywali deficyty w zakresie grafomotoryki i posługiwania się nożyczkami zaplanowałam projekt składający się z pięciu zajęć, ukierunkowany na ich kompensację. Oparłam się głównie na technikach plastycznych rozwijających precyzyjne ruchy rąk: poprawianie po śladzie, mozaika, wycinanka, malunek. Zajęcia zrealizowałam kwietniu i maju w ramach dodatkowych zajęć świetlicowych. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu. Po przeprowadzeniu zajęć mogę stwierdzić, że u podopiecznych nastąpiła poprawa w umiejętnościach takich jak: manipulowanie narzędziem pracy, klejenie oraz odrysowywanie. Problemy sprawiły zajęcia trzecie, podczas których dzieci miały za zadanie wycinanie małych elementów, ze względu na deficyt dzieci w tym zakresie oraz niespodziewany udział w zajęciach jednego z byłych wychowanków świetlicy. Jednakże generalnie założone cele projektu zostały zrealizowane. Mogę polecić taki cykl zajęć do realizacji w świetlicach środowiskowych, świetlicach szkolnych oraz klubach młodzieżowych. Myślę, że projekt znalazłby swoje zastosowanie nie tylko w małych grupach (tak jak było to w przypadku mojego projektu), ale także w grupach większych.

Moja praca licencjacka składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym rozdziale opisałam różne definicje przemocy, podałam objawy występujące u osób doświadczających każdego rodzaju nadużyć. Wyjaśniłam także, z jakich faz składa się przemoc domowa oraz jakie są odległe konsekwencje doznania traumy w dzieciństwie. Dodatkowo, wytłumaczyłam jakie są prawdopodobne źródła agresji w rodzinie. Pod koniec pierwszej części podałam wyniki badań na temat zjawiska przemocy. Drugi rozdział dotyczy wiadomości teoretycznych na temat terapii ofiar przemocy, instytucji działających na rzecz ludzi pokrzywdzonych. Podałam sposoby przeciwdziałania zjawisku nadużyć. W tej części przedstawiłam również kwestie związane prawami osób poszkodowanych. Trzeci rozdział to opis przeprowadzonego przeze mnie warsztatu ukazany w kontekście szerzej omówionych zagadnień metodycznych dotyczących wykonywania ćwiczeń oraz warunków prowadzenia dobrych szkoleń. Zawarłam w tej części opinię uczestników na temat przeprowadzonego przeze mnie warsztatu. Praca zawiera krótkie zakończenie z podziękowaniami, dodatkowo bibliografię, z której korzystałam podczas tworzenia tekstu. Ostatnim elementem jest aneks, gdzie znajduje się scenariusz szkolenia.