Przedmiotem zainteresowania w mojej pracy licencjackiej uczyniłem aktywność artystyczna ludzi starych. Wybrałem tą tematykę, ponieważ wiąże się ona z moimi zainteresowaniami. Jako uczeń Liceum Ogólnokształcącego byłem członkiem teatru w Nyskim Domu Kultury i tam grałem trzy lata. To doświadczenie zainspirowało mnie to tego, aby zacząć interesować się działaniami związanymi ze sztuką. Z racji tych zainteresowań chciałbym dowiedzieć się jak wygląda taka aktywność artystyczna w ostatnim okresie życia człowieka jakim jest starość. W tym celu zdecydowałem się na przeprowadzenia badań diagnostycznych w Szkole Tańca ,,Leodance” w Nysie.Moja praca składa się z trzech rozdziałów: teoretycznego, diagnostycznego oraz empirycznego. W rozdziale pierwszym znajdują się informacje dotyczące twórczości w teoriach sensu życia oraz skupiam się nad wyjaśnieniem terminu aktywności artystycznej i jej miejsca w sztuce. Rozdział ten kończą informacje dotyczące działań seniorów oraz wykaz placówek wraz z omówieniem gdzie osoby stare mogą spełniać się artystycznie. W drugim rozdziale zaprezentuję informacje dotyczące moich badań diagnostycznych oraz opis metody badawczej jaką wybrałem w celu zdobycia materiału empirycznego. Ponadto przedstawię informację na temat miejscowości, w której przeprowadzę badania oraz opis osób badanych. W trzecim rozdziale natomiast pokażę uzyskany materiał badawczy, a w ostatniej cząstce zaprezentuję interpretację oraz własną refleksję na temat przeprowadzonych badań. Moją pracę zakończy bibliografia oraz aneks. Kończąc swoją pracę licencjacką mogę z całą stanowczością stwierdzić, że było to dla mnie inspirujące doświadczenie. Pytania badawcze jakie postawiłem sobie w pracy mogę uznać za zrealizowane. Jest to wynikiem dokładnego zebrania materiału badawczego oraz jego analizy i interpretacji. Pragnę podkreślić, że wypowiedzi Narratorów częściowo różnią się one od zebranego materiału, który przedstawiłem w rozdziale pierwszym. Moi rozmówcy kładli nacisk przede wszystkim na formę spędzania wolnego czasu na emeryturze oraz możliwość integracji z innymi uczestnikami kursu tańca. Natomiast analiza literatury przedstawiona przeze mnie każe dostrzec, że aktywność artystyczna dotyczy również wyrażania emocji i pokazywania swoich talentów. Zdaniem moich rozmówców czas spędzony w kole tanecznym jest przede wszystkim formą aktywności. W mojej opinii temat jakiego się podjąłem powinien spotkać się z zainteresowaniem młodych osób po to, by zobaczyli jak istotnym okresem życia może być starość oraz w jaki sposób można ją barwnie przeżyć.

Tematem swojej pracy uczyniłam rejestrowanie na fotografiach postaci w okresie późnej dorosłości przez fotografów profesjonalistów i fotografów amatorów. Zagadnienie to według mnie jest aktualne, ponieważ w dzisiejszych czasach bardzo często spotykamy się ze stereotypizacją wizerunku starego człowieka. Wydaje mi się, że w obliczu dzisiejszej, prężnie rozwijającej się technologii i czasach, w których każdy może fotografować problematyka ukazywania starości jest szczególnie ważna. Teoretycy w sposób bardzo wnikliwy przedstawiają zarówno dzieje powstawania aparatu fotograficznego, ale także wskazują na ewolucję jaka dokonała się wśród obiektów fotografowanych czy samego podejścia odbiorców, z różnych środowisk społecznych, do refleksji nad zdjęciami. Istotna jest również zmiana, jaka dokonała się, na przestrzeni lat, w myśleniu o fotografii jako o obrazie, z którego odbiorca jest w stanie odczytywać informacje. Postać człowieka od początku fotografowania była najczęściej ukazywanym obiektem na zdjęciach. Jednak starzy ludzie pokazywani byli najczęściej podczas codziennych czynności. Obraz człowieka starego na zdjęciach powstających w dzisiejszych czasach uległ transformacji. Wizerunek starych ludzi na fotografiach nie jest najbardziej popularnym obiektem fotografów. Starość jest tematem często kontrowersyjnym i przede wszystkim skłaniającym do refleksji. Zaczęłam się zastanawiać w jaki sposób fotografowie przedstawiają starych ludzi. Czy przez to, że są artystami mają zupełnie odmienne podejście do szokowania przez starych ludzi. Czy pokazują starość, tak jak większość społeczeństw o niej myśli, czyli o starości pełnej zmarszczek, nieszczęśliwej i często samotnej. Ze względu na wyżej wymienione argumenty celem mojej pracy uczyniłam starość rejestrowaną na fotografiach, czyli rozpoznanie sposobu zapisywania starości na zdjęciach przez profesjonalistów i amatorów. Poza przyjrzeniem się rejestrowaniu starości przez wybranych przeze mnie autorów zdjęć profesjonalnych i amatorskich, skupiłam się także na rozpoznaniu różnic w sposobach ukazywania starych ludzi na zdjęciach. Moją pracę licencjacką podzieliłam na trzy części. Pierwszy rozdział stanowi rozważania teoretyczne, w których posłużyłam się tekstami między innymi Marii Potockiej. Omówiłam ewolucję pojęcia fotografii, jej przeobrażenie z fotografii rzemieślniczej do fotografii-sztuki. Przeanalizowałam również wizerunek człowieka starego w literaturze psychologicznej. W rozdziale drugim rozpatrzyłam tematykę niezbędną do podjęcia własnych działań badawczych. Omówiłam pojęcie analizy dokumentów a także pojęcie analizy samej fotografii. Opisałam etapy przeprowadzenia analizy dokumentów i odniosłam je do własnych działań badawczych. W rozdziale drugim rozpatrzyłam również cel, który przyświecał mi podczas podjętych przeze działań badawczych. Rozróżniłam również zagadnienie związane z określaniem fotografa profesjonalisty i fotografa amatora. Natomiast rozdział trzeci jest analizą i interpretac

Problematyka podjęta w mojej pracy licencjackiej dotyczy dużej grupy młodych dorosłych – ludzi, którzy według definicji naukowych oraz prawnych mogą zawierać związki małżeńskie. Pomimo takiej dyspozycji, w świetle wyników badań naukowych i statystyk, młodzi dorośli nie są skłonni do zakładania rodziny. W 2013 r. zawarto 180,4 tys. małżeństw – to o ponad 20 tys. mniej niż rok wcześniej. Wraz ze spadkiem liczby zawieranych związków małżeńskich wzrósł z kolei wiek osób, które decydują się na małżeństwo. Powody, dla których młodzi dorośli rezygnują z tej funkcji bądź odkładają ją w czasie, mają złożony charakter. Z jednej strony odstąpienie od realizacji jednego z zadań wczesnej dorosłości, jakim jest wstąpienie w związek małżeński, wynika z niestabilnej sytuacji na polskim rynku pracy, co przekłada się równocześnie na brak równowagi finansowej niezbędnej do podjęcia autonomii. Z drugiej zaś strony młodzi dorośli nie wykazują emocjonalnej gotowości do zawarcia małżeństwa. W literaturze przedmiotu problematyka dotycząca zakładania rodziny jest bogata i różnorodna, choć na przestrzeni lat zmieniły się definicje tak samej instytucji małżeństwa, jak i rodziny. W niniejszej pracy licencjackiej oprę się na założeniach teoretycznych wielu familiologów i gemologów, którzy w różny sposób interpretują związki małżeńsko-rodzinne. Różnice te widoczne są w odniesieniu do ponowoczesnego świata, opartego na zasadach pluralizmu i wolności samostanowienia, a zwłaszcza przemian ostatniego dziesięciolecia, które zaznaczyły się globalizacją, wzrostem nowych technologii, konsumeryzmem i pragmatyzacją życia oraz maksymalizacją postaw hedonistycznych. Zmiany te oddziałują bezpośrednio na postrzeganie życia, w tym życia w nowej, własnej rodzinie, prawnie zalegalizowanej przez młodych dorosłych. Cele podjętych działań diagnostycznych skupiłam wokół rozpoznania poglądów młodych dorosłych na instytucję małżeństwa oraz ich motywacji do zawarcia związku małżeńskiego. Interesowała mnie również konfrontacja wyników diagnozy z rzeczywistością społeczną. Tematykę, którą podjęłam w pracy licencjackiej, uważam za ważną i potrzebną. Koreluje ona z coraz bardziej powszechnym zjawiskiem odraczania dorosłości, co niewątpliwie ma wpływ na postrzeganie instytucji małżeństwa w grupie osób zaliczających się do grona tzw. gniazdowników. Ale nie tylko – oprócz gniazdowników do ludzi nieposiadających środków pozwalających na niezależność finansową można zaliczyć również tzw. prekariuszy. Jeszcze inną przyczyną niechęci do sformalizowania związku partnerskiego jest wśród młodych dorosłych przekonanie na temat bezużyteczności funkcji małżeństwa. Inaczej mówiąc – kohabitacja daje w ich przekonaniu niemal takie same możliwości, jak prawnie sformalizowana relacja. W poglądy te wpisują się także opinie społeczne, bowiem rośnie liczba osób, które jako rodzinę definiują parę kohabitującą i wychowującą wspólne dzieci oraz ludzi niemających potomstwa i żyjących w konkubinacie.

Podejmowanie aktywności artystycznej, w tym tanecznej ma ogromne znaczenie dla wspomagania prawidłowego rozwoju fizycznego, jak i psychicznego człowieka dorosłego. Ludzie w tańcu mają możliwość wyrażenia siebie i oddalenia negatywnych emocji lub problemów dnia codziennego. Moja praca ma charakter teoretyczny i składa się z trzech rozdziałów poprzedzonych spisem treści i zakończonych bibliografią i netografią. W rozdziale pierwszym podjęłam temat aktywności fizycznej, która w sposób pozytywny oddziałuje na kondycję i samopoczucie. Dodatkowego przetoczyłam kilka definicji aktywności ruchowej i aktywności fizycznej, gdyż występują między nimi różnice. Pierwsza z nich rozumiana jest jako czynność automatyczna. Druga zaś ma charakter ukierunkowany. Następnie przeszłam do do analizy roli aktywności artystycznej i wyróżniłam pojęcia takie jak: arteterapia i arteedukacja. Rozdział drugi rozpoczęłam zagadnieniem dotyczącym historii tańca. Wyszczególniłam w nim różne formy tańca, a także szeroko opisałam funkcje tańca z naciskiem na jego terapeutyczne oddziaływanie. W ostatnim rozdziale podjęłam temat roli tańca w życiu człowieka dorosłego, z uwzględnieniem podziału na trzy okresy wiekowe: wczesną dorosłość, średnią dorosłość i późną dorosłość. Za każdą z tych grup wiekowych przemawiają różne bodźce skłaniające do podejmowania jakiejkolwiek aktywności artystycznej, w tym tanecznej. Motywy podejmowania aktywności tanecznej przeplatają się ze sobą i nie można dokonać ich sztywnego podziału. Taniec jest propozycją zarówno dla młodych ludzi jak również dla ludzi starych.

Starość i starzenie się są trudnym tematem. Z jednej strony mówi się o całożyciowym rozwoju człowieka – zainteresowanie zyskują takie dziedziny nauki jak andragogika, czy gerontologia. O starości zaczyna się mówić i zaczyna się dostrzegać potencjał jaki niesie ze sobą ten wiek. Z drugiej strony dzisiejsze media kreują wizerunek człowieka wiecznie młodego, zadbanego, pełnego energii i chęci do życia. Wydaje się, że w medialnym świecie brak jest miejsca dla ludzi starych, którzy nie wpisują się w ideę wiecznej młodości i atrakcyjności fizycznej. Starość nie jest tematem medialnym i ciekawym dla publiczności, bowiem kojarzona jest jedynie z brzydotą i cierpieniem. Stąd zainteresowałam się wizerunkiem osób starych kreowanym w serialach telewizyjnych, emitowanych w popularnych stacjach telewizyjnych. Interesowało mnie jak twórcy seriali widzą starość i w jaki sposób prezentują ją widowni. W pracy poruszam tematykę społecznej roli mediów - ich znaczącego udziału we współczesnym świecie i pełnionych przez nie funkcji oraz telewizji jako jednego z najpowszechniejszych środków przekazu. Wyjaśniam jej rosnące znaczenie na świecie i siłę, którą posiada w kreowaniu poglądów ludzi oraz wpływaniu na ich postawy. Po telewizji opisuję serial jako jeden z programów telewizyjnych, który cieszy się największą popularnością wśród widzów. Poruszam kwestie znaczenia serialu dla człowieka - jego struktury, funkcji, które pełni oraz tego, że dla tak wielu odbiorców pełni rolę „poradnika życia”, z którego czerpią przykłady i poszukują w nim odpowiedzi na ważne dla nich problemy. W pracy poruszam także wątek starości jako okresu życia, który stawia przed jednostką nowe wyzwania. Pokazuję szanse i pozytywne aspekty życia w okresie późnej dorosłości, ale wskazuję również na przyczyny, które powodują, że większość ludzi boi się starości i traktuje ten czas jako koniec, a nie początek nowego etapu w życiu. Opisuję także różne postawy starzejących się osób, do których porównuję życie prowadzone przez bohaterów seriali. W mojej pracy podjęłam się postępowania diagnostycznego, które umożliwiło mi szersze poznanie interesującego mnie zagadnienia. Dokonując analizy czterech seriali emitowanych na antenie Telewizji Polskiej, opisałam wizerunek osoby starej, który przedstawiany jest w polskich serialach telewizyjnych. Praca ta stanowi próbę odpowiedzenia na pytania, czy w mediach znajduje się miejsce dla osób starych oraz w jaki sposób starość ta jest pokazywana. Telewizja jako medium popularne ma ogromny wpływ na postawy odbiorców. Staram się zwrócić uwagę na problem, jakim jest strach przed starością, który może być wywołany kształtowaniem postaw konsumpcyjnych i hedonistycznych we współczesnych mediach.

Praca dotyczy wolontariatu, który jest tematem społecznie ważnym i aktualnym. Jest to rodzaj aktywności, która sprzyja rozwojowi zarówno osób w nią zaangażowanych, jak i tych, którzy są jej odbiorcami. Dla młodych ludzi jest okazją do tego, aby realizować swoje ambicje, a także zdobyć doświadczenie potrzebne na rynku pracy. W swojej pracy podejmuję temat wolontariatu młodych dorosłych pokazując, że jest zjawiskiem ogólnoświatowym, które funkcjonując dzięki woli ludzi do działania i poprawy losu innych, ma potencjał do wywołania rzeczywistej zmiany społecznej. Jest coraz bardziej rozwijającą się oraz znaczącą formą działań społecznych. Różnego rodzaju instytucje coraz częściej decydują się na angażowanie wolontariuszy, spodziewając się, że ich praca przyniesie pozytywne efekty. Popularność tego typu aktywności w ostatnich latach zdecydowanie wzrosła, co świadczy o zwiększającej się świadomości o pozytywnym wpływie, jaki ochotnicza praca wywiera na kształtowanie i rozwijanie się społeczeństwa obywatelskiego. Temat wolontariatu jest dla mnie szczególnie istotny z racji tego, że sama od wielu lat jestem wolontariuszką. Interesujące i warte opisania jest dla mnie oddziaływanie wolontariatu na społeczeństwo oraz znaczenie, jakie udział w tego rodzaju działalności społecznej ma dla ochotników. Powodem, dla którego zdecydowałam się na podjęcie tej tematyki, była chęć pogłębienia wiedzy o wolontariacie w Polsce. Moim celem jest teoretyczne rozpoznanie zagadnienia wolontariatu oraz opisanie doświadczeń wolontariuszy. Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy z nich jest teoretycznym wprowadzeniem do tematu wolontariatu. Przybliżam w nim krótko historię tego rodzaju działalności, przedstawiam istotę i zakres pojęcia wolontariat oraz charakterystykę ludzi zaangażowanych w działania ochotnicze. Opisuję również okres wczesnej dorosłości oraz rolę, jaką wolontariat pełni w nabywaniu przez młodych dorosłych doświadczeń. Drugi rozdział zawiera teoretyczny opis diagnozy oraz analizę wybranej przeze mnie metody diagnostycznej. Przedstawiam w nim charakterystykę misji „Generacja-T” i przybliżam sylwetki wolontariuszy, w którymi miałam okazję rozmawiać. Rozdział trzeci zawiera analizę zebranego podczas rozmów materiału. Dokonuję w nim podsumowania swoich działań i prezentuję wnioski postawione na ich podstawie. Do pracy dołączony jest aneks, który zawiera transkrypcje trzech, z czterech przeprowadzonych przeze mnie rozmów. Dzięki pisaniu pracy na temat wolontariatu młodych dorosłych, upewniłam się w przekonaniu, że jest to działalność niezwykle potrzebna. Wywiera pozytywny wpływ nie tylko na ludzi, którzy są jej odbiorcami, ale także na ochotników, którzy decydują się na dobrowolną pracę dla innych osób. Wolontariat stwarza znakomitą okazję do rozwoju jednostek oraz całych społeczeństw. Uważam, że warto propagować ten typ działalności wskazując na korzyści, jakie ze sobą niesie. Wierzę, że pisząc tą prace przyczyniłam się do popularyzacji wolon

Organizacje pozarządowe są jednym z filarów społeczeństwa obywatelskiego. W Polsce liczba podmiotów trzeciego sektora na rok 2012 wynosiła 83,5 tys. Z roku na rok ich liczebność ciągle wzrasta, co nie byłoby możliwe bez zaangażowania obywateli w działania na rzecz sektora non-profit. Aktywni obywatele wpływają na rozwój społeczeństwa obywatelskiego, co więcej – są jego podmiotem. Edukacja obywatelska ma na celu przygotowanie obywatela do świadomego, czynnego udziału w życiu państwa. Miejscem, gdzie szczególnie znajduje ona przestrzeń do działania są organizacje pozarządowe. Podmioty trzeciego sektora realizują cele edukacji obywatelskiej na wiele sposobów, m.in. angażując obywateli do udziału w projektach dotyczących kształtowania świadomych postaw obywatelskich, a także umożliwiając podjęcie działań jako wolontariusze. W przypadku organizacji takich jak np.: Fundacja Edukacja dla Demokracji, Stowarzyszenie „Obywatele Obywatelom”, Centrum Edukacji Obywatelskiej można mówić o intencjonalnym działaniu na rzecz edukacji obywatelskiej. Realizują one szereg projektów z myślą o kształtowaniu w obywatelach postawy gotowości do działania na rzecz społeczności lokalnej i całego kraju. Jednak nieintencjonalne działania na rzecz edukacji obywatelskiej również występują, najczęściej ma to miejsce w organizacjach nie zawierających w swych statutach punktów określających działania na rzecz edukacji. Jednak przez sam fakt angażowania wolontariuszy dają możliwość bycia aktywnym, nastawionym do działania. Wolontariusze są grupą zróżnicowaną m.in. ze względu na motywy, którymi kierują się podejmując aktywność wolontariacką; wiek; miejsce zamieszkania; wykształcenie. Dane statystyczne pokazują pewne dominujące w tej grupie tendencje, jednak bardziej znaczące jest to co wspólne dla wszystkich - bycie wolontariuszem. Pomimo, że w potocznym rozumieniu słowo „edukacja” oznacza głównie naukę w szkolnych murach, to z andragogicznego punktu widzenia nie można nie zanegować takiego twierdzenia. Wraz ze wzrostem znaczenia całożyciowego uczenia się, wzrasta także ranga edukacji obywatelskiej.

W dzisiejszych czasach nie istnieje uniwersalny wzorzec wchodzenia w okres dorosłości. Skutkiem takiej sytuacji jest to, iż nie ma kryteriów wyznaczających przynależność jednostki do świata dorosłych. Wobec tego dorosłość jest dziś pojmowana subiektywnie, jednostka sama decyduje o kolejności wypełniania ról rozwojowych tego etapu. W autonomiczny sposób określa moment wkroczenia w dorosłość. Wskaźniki obiektywne tracą więc na znaczeniu. Wydłużanie czasu edukacji jawi się jako czynnik opóźniający wchodzenie w świat osób dorosłych. Odsuwanie na dalszy plan zadań rozwojowych może być świadomym i celowym zabiegiem wynikającym z potrzeby przygotowania się do procesu wkroczenia w dorosłość, bądź może stanowić próbę ucieczki od wyzwań przypisanych temu etapowi w życiu człowieka. Celem niniejszej pracy było rozpoznanie pojmowania dorosłości przez współczesnych, młodych dorosłych. Zebrany materiał ilustruje, że w przypadku osób biorących udział w procedurze diagnostycznej, zegar społeczny nie wyznacza czasu realizacji zadań rozwojowych przypisanych okresowi wczesnej dorosłości. Można również wysnuć przypuszczenie, że wiek nie jest najważniejszym kryterium zgodnie, z którym należy rozpatrywać przynależność jednostki do świata osób dorosłych. Współcześnie nie należy zatem mówić, o punktualności realizacji tychże zadań, bowiem to jednostka sama kreuje swoją drogę rozwoju i jest w pełni jej samodzielnym twórcą. Z pewnością doświadcza nacisków społecznych, akcentujących ważność wypełniania nowych ról, jednak z drugiej strony odczuwa akceptację na coraz to dłuższy proces dojrzewania, eksperymentowania z wielością piętrzących się przed nią możliwości.

Od pewnego czasu widoczny jest spadek liczby uczestników w organizacjach zrzeszających studentów, co przekłada się na zmniejszenie aktywności społecznej wśród młodych dorosłych. Jako studentka pedagogiki, na specjalności: edukacja dorosłych i marketing społeczny stworzyłam projekt, mający na celu zmotywowanie i zaangażowanie studentów do włączenia się w działania społeczne. Uważam bowiem, że aktywność społeczna młodego dorosłego jest bardzo istotnym czynnikiem kształtującym osobowość, umożliwia również poznanie swoich mocnych stron i ukierunkowanie na dalsze etapy życia. W pierwszym rozdziale omówiłam problematykę społeczeństwa obywatelskiego i aktywności społecznej, wyjaśniając ich definicje, opisując przejawy, funkcje oraz motywy i miejsca podejmowania działań. Poruszyłam również tematykę zadań rozwojowych okresu wczesnej dorosłości. Rozdział drugi skupia się wokół prezentacji projektu „Aplikujemy – Działamy – Tworzymy”. Przedstawiłam w nim sytuację problemową, opisałam swoje zamierzenia i cele oraz podjęłam się analizy środowiska Samorządu Studenckiego Uniwersytetu Wrocławskiego. Ostatni rozdział zawiera opis realizacji i ewaluacji całego projektu. Znajdują się w nim plany spotkań, proces ewaluacji całej pracy oraz wnioski i refleksje związane z pełnieniem przeze mnie funkcji organizatora projektu. Uzyskałam odpowiedź na sformułowane pytanie badawcze związane z realizacją projektu, tym samym zrealizowałam cele poniższego przedsięwzięcia. W moim przekonaniu mój projekt jest dobrym sposobem na z/motywowanie studentów do podejmowania szeroko pojmowanej aktywności. Mam nadzieję, że zaangażowanie i trud, jaki włożyłam w tę pracę, będą dalej owocować i pozwolą na motywowanie do działań coraz większej liczby studentów Uniwersytetu Wrocławskiego.

We współczesnym świecie permanentnych i burzliwych przeobrażeń cywilizacyjno-technologicznych oraz gospodarczo-społecznych, przy wzrastającej ilości problemów egzystencjalnych i społecznych ludzi żyjących w XXI wieku, koniecznością stało się podejmowanie aktywności edukacyjnej w trakcie całego życia jednostki. Potrzeba nieustannego wzbogacania oraz aktualizowania wiedzy jest obecnie jedną z kluczowych strategii Unii Europejskiej oraz głównym składnikiem polityki inkluzyjnej państw członkowskich Wspólnoty. Już dwadzieścia lat temu Stanisław Kaczor przekonywał, że „zaprzestanie uczenia się grozi wegetacją i regresem” . Pogląd ten jest jak najbardziej adekwatny odnośnie współczesnego świata. Obecny świata jest miejscem, w którym jeżeli jednostka pragnie mieć, ale i być musi konsekwentnie przez całe życie rozwijać się, jest miejscem, które oferuje człowiekowi wiele wcześniej niespotykanych możliwości, ale i wymaga od niego podjęcia wyzwania całożyciowego uczenia się. W pracy omówione zostało zagadnienie edukacji osób dorosłych, że szczególnym uwzględnieniem niezwykle nośnej współcześnie koncepcji całożyciowego uczenia się, jako idei kształtującej obecny obraz edukacji dorosłych. Koncepcja całożyciowego uczenia się od lat dziewięćdziesiątych XX wieku zdobywała coraz więcej zwolenników, a obecnie jest traktowana jako remedium na zagrożenia współczesnego świata. Celem pracy było przybliżenie roli, jaką obecnie pełni edukacja w życiu człowieka dorosłego, przedstawienie szerokiego obrazu uwarunkowań, w jakich realizowana jest idea całożyciowego uczenia się, jak i również omówienie przyczyn wpływających na to, iż współcześnie systematycznemu kształceniu przypisuje się tak istotną rolę. W części pierwszej pracy zarysowany został rys historyczny kształcenia się osób dorosłych od czasów starożytnych do czasów współczesnych. Zgłębiając pracę czytelnik przekona się, iż poglądy głoszące konieczność kształcenia się ludzi dorosłych nie zrodziły się w ostatnich dziesięcioleciach, lecz sięgają początkom narodzin człowieka rozumnego. Następnie w pracy przedstawiono przyczyny, dlaczego ową konieczność, czy wręcz wymógł ciągłego nabywania nowych kompetencji obecnie tak bardzo się podkreśla. Omówiono znaczenie i rolę jaką pełni edukacja w życiu człowieka XXI wieku oraz przybliżono uwarunkowania współczesnego świata. Wskazano założenia koncepcji całożyciowego uczenia się głoszone przez przedstawicieli tejże idei, oraz przybliżono problemy z jakimi zmaga się obecnie edukacja dorosłych. W trzeciej części pracy omówiono trzy wymiary kształcenia się osób dorosłych, czyli kształcenie formalne, pozaformalne oraz nieformalne. Szczegółowo przedstawiono różnorodne formy edukacji, w ramach których człowiek dorosły może obecnie podjąć aktywność edukacyjną. Przytoczono również badania Głównego Urzędu Statystycznego oraz badania przeprowadzone w ramach projektu Bilans Kapitału Ludzkiego diagnozujące uczestnictwo dorosłych Polaków w edukacji. Ostatnim punktem w tej części pra

Praca poświęcona jest problematyce bezrobocia wśród młodych dorosłych. Jest to temat ważny i bardzo aktualny, zarówno dla realiów naszego kraju, jak i także całej Unii Europejskiej. Młodzi kończąc kształcenie formalne, stają się częścią rynku, walcząc o zdobycie zatrudnienia. Z powodu, iż nie posiadają doświadczenia, są grupą, której najtrudniej znaleźć etat. Praca Licencjacka podzielona jest na trzy rozdziały. W rozdziale pierwszym ukazano teoretyczne rozważania o bezrobociu. Przedstawiono dwie próby zdefiniowania tego zjawiska, wskazując różnorakie spojrzenie na kwestię bezrobocia z perspektywy wszelakich dziedzin nauki. Psychologia, pedagogika i socjologia rozpatrują tę problematykę, kładąc środek ciężkości na podmiotowym charakterze tego zjawiska. Inaczej jest w przypadku nauk prawnych i ekonomicznych, gdzie rozpatruje się bezrobocie w ujęciu przedmiotowym. W niniejszym rozdziale ukazano także próby podziału bezrobocia w oparciu o przeróżne kryteria. Każdy z jego rodzaj jest destruktywny zarówno dla jednostki nim dotkniętej , jak i także gospodarki kraju. Zaznaczyć należy, iż można dopatrywać się wielu przyczyn powstawania tego zjawiska. Dla Polski przełomową datą był rok 1990. Zapoczątkowane wówczas zmiany ustrojowe i gospodarcze ukazały panujące w tym czasie bezrobocie ukryte. W literaturze przedmiotu wskazywane są także takie przyczyny, jak m.in. mała ruchliwość przestrzenna ludzi, wygórowane postulaty płacowe osób nieposiadających zatrudnienie, wysoki poziom zasiłków dla bezrobotnych, a także postęp technologiczny. Zwrócić uwagę trzeba także na fakt, iż zawody, w których kształcą się młodzi, nie są dostosowane do zapotrzebowań obecnego rynku pracy. Skutki, jakie niesie za sobą bezrobocie, można rozpatrywać na płaszczyźnie ekonomicznej, społecznej, politycznej. Aspekt finansowy jest najbardziej dotkliwy dla jednostki. Wiąże się on bowiem z ograniczeniem możliwości korzystania z dóbr konsumpcyjnych. Wpływa to niejednokrotnie na złe samopoczucie bezrobotnego, przyczyniając się do odczuwania przygnębienia, upokorzenia, niekiedy depresji, a nawet samobójstwa. Autorzy analizowanej literatury wskazują także, iż osoba bez zatrudnienia ma większe skłonności do uzależnień od alkoholu, narkotyków. Częściej wchodzą w konflikt z prawem oraz wchodzą w skład różnych gangów i destruktywnych subkultur. Takie zachowanie powoduje całkowite przewartościowanie życia osoby bezrobotnej. Rozdział drugi ukazuje teoretyczne podstawy postępowania diagnostycznego w badaniach pedagogicznych. Postawy te następnie zostały przełożone na opis własnych działań diagnostycznych. Metoda dialogowa jest tą metodą, z pomocą której zostały zebrane wszelkie dane, niezbędne do zrealizowanego w tym rozdziale przez badacza celu. Znajduje się tu także charakterystyka osób poddanych diagnozie. Ostatni, trzeci rozdział pracy, ukazuje zebrany materiał badawczy. Następnie poddany on został analizie i interpretacji, odwołując się do treści znajdujących się w rozdziale pier

Niniejsza praca stanowi próbę odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób muzyka rockowa staje się przestrzenią kreowania świata? Przedstawione zostały w niej również podstawowe pojęcia związane z muzyką popularną oraz kulturą masową, a także funkcje, które pełni muzyka popularna we współczesnym świecie. Ponadto praca została wzbogacona o badania dotyczące oddziaływania muzyki rockowej na jej odbiorców. W pierwszym rozdziale poruszony został problem niestabilności definicyjnej muzyki popularnej, spowodowanej jej przeobrażeniami zaistniałymi na przestrzeni wieków. Dalej znajdują się rozważania teoretyków takich jak Pierre Bourdieu, William Chappel, czy Thedor Adorno, na temat wartościowania muzyki, a także specyfiki samej muzyki uznawanej za popularną. Muzyka popularna zostaje przedstawiona jako zjawisko, które wyrosło na tle kultury masowej, uznawanej za kulturę niską, pozbawioną kontekstów historycznych, czy społecznych. Stąd też sama muzyka popularna, która jest jej wytworem uważana jest za wystandaryzowaną, wykorzystującą modę i tematykę kontrowersyjną, aby przyciągnąć słuchaczy. Jednak pomimo tego, iż muzyka popularna staje się współcześnie obiektem ostrej krytyki, w szczególności wśród środowisk naukowych, pełni ona wiele funkcji. W rozdziale pierwszym opisana została jej funkcja komunikacyjna, integracyjna, ekskluzywna, perswazyjna, estetyczna, a także fatyczna. Drugi rozdział koncentruje się wokół konkretnego stylu wpisującego się w muzykę popularną, a mianowicie na muzyce rokowej. Pokazuje on w jaki sposób muzyka rockowa powstała oraz przeobraziła się w symbol buntu i obyczajowej rewolucji. W dalszej części znalazły się interpretacje tekstów muzyki rockowej oraz ich analiza pod względem przekazywanych wartości. Część tekstów powstała w czasach burzliwego komunizmu i odzwierciedlają one piekło tamtych czasów, ale też pokazują w jaki sposób rockowi artyści starali się wspierać ludność w walce o wolny kraj. Drugi rozdział prezentuje również teorię społecznego uczenia się jednego z najwybitniejszych polskich psychologów – Alberta Bandury. Stanowi refleksję nad tym, czy muzyka rockowa jest na tyle silnym zjawiskiem, aby mogła wpływać na zachowania i działania człowieka. W rozdziale trzecim przedstawiono teoretyczne podstawy własnych działań diagnostycznych. Pojawiły się w nim kluczowe pojęcia związane z diagnozą oraz samymi metodami i technikami diagnostycznymi. Przede wszystkim jednak w trzecim rozdziale wyjaśniony został cel napisania niniejszej pracy oraz postawiono pytania badawcze, które były motywem przeprowadzonych badań. Czwarty rozdział zawiera opisy przeprowadzonych przeze mnie wywiadów oraz ich analizę i interpretację. Jest również refleksją nad całym postępowaniem badawczym oraz moją rolą badacza.

Temat mojej pracy dotyczy wolontariatu młodych dorosłych. Zagadnienie to jest bardzo ważne i aktualne w dzisiejszych czasach, ponieważ obecnie wiele instytucji i organizacji korzysta z pomocy wolontariuszy, w rozwiązywaniu różnych problemów społecznych. Stanowi on jedną z form aktywności społecznej, przyczyniając się jednocześnie do budowania świadomego i odpowiedzialnego społeczeństwa obywatelskiego. Wolontariat wyzwala siły społeczne, pobudzając różne grupy do działania na rzecz własnych społeczności lokalnych. Aktywność w wolontariacie bardzo dużą rolę odgrywa również dla samych wolontariuszy. Staje się niepowtarzalną okazją do rozwoju szczególnie młodych dorosłych, którzy dzięki pracy na rzecz innych mogą zdobyć cenne doświadczenie, poszerzyć swoje umiejętności i kompetencję oraz nawiązać nowe kontakty. Aktywność w wolontariacie kształtuje prospołeczne postawy, przyczyniając się do poprawy życia społecznego. Celem głównym mojej pracy było poznanie opinii młodych dorosłych zaangażowanych w działalność Centrum Edukacji Społecznej we Wrocławiu, na temat pełnionego przez nich wolontariatu. Biorąc pod uwagę moje pozytywne doświadczenia z pracy w wolontariacie, chciałam poznać opnie innych młodych osób, spełniających się w tej roli. Pytanie główne jakie sobie postawiłam brzmiało: Jak młodzi dorośli postrzegają swoją aktywność wolontariacką w Centrum Edukacji Społecznej we Wrocławiu? W uzyskaniu odpowiedzi na to pytanie, pomogły mi wyznaczone przeze mnie cztery pytania szczegółowe: Co motywuje młodych dorosłych do zaangażowania się w działalność wolontariacką? Jaka atmosfera panuje w Centrum? Czym charakteryzuje się praca wolontariuszy? Jakie znaczenie dla rozwoju młodych osób, odgrywa realizowany przez nich wolontariat? Aby uzyskać odpowiedzi na postawione przeze mnie pytania, zdecydowałam się na procedurę diagnostyczną. Realizację założonego przeze mnie celu umożliwiło mi wykorzystanie techniki wywiadu swobodnego ukierunkowanego, przyjętej za K. Koneckim. W wywiadzie tym badacz dysponuje ogólnie określoną listą potrzebnych mu informacji. Wykorzystywane są pytania otwarte, które dotyczą najczęściej tematów szczegółowych. Badacz natomiast może swobodnie zmieniać ich formę i kolejność. Prowadzący wywiad może również przygotować sobie wzory pytań do ewentualnego wykorzystania, których treść i język musi dostosować do respondenta. Zapis wywiadu dokonany przez badacza może być rejestrujący lub relacjonujący. W mojej diagnozie przeprowadziłam cztery wywiady z wolontariuszkami działającymi na rzecz Centrum Edukacji Społecznej. W oparciu o przygotowane wcześniej pytania szczegółowe opracowałam listę pytań do moich rozmówczyń. Podczas prowadzenia własnych wywiadów wykorzystałam zapis przy pomocy dyktafonu. Dane z rozpoznania diagnostycznego pozwoliły mi zrealizować cel, który sobie postawiłam w mojej pracy. W świetle uzyskanych danych mogę stwierdzić, że badane w bardzo pozytywny sposób wypowiadały się na temat pełnionego przez nie wolontariatu, pos