Streszczenie Praca poświęcona jest Annie Güntner (ur. 1933), artystce tworzącej w latach 1959–1983, związanej z krakowskim środowiskiem artystycznym, której twórczość łączyła w sobie motywy późnego gotyku, renesansu włoskiego i niderlandzkiego, malarstwa surrealizmu i metafory. Celem pracy jest przedstawienie sylwetki malarki, której popularność wygasła po okresie aktywności twórczej. Jej prace nadal znajdują się w muzeach całej Polski, a także w zbiorach prywatnych poza granicami kraju. Pierwszy rozdział stanowi prezentację kierunków w sztuce odnośnego okresu. Zestawiono w nim najważniejsze wystawy oraz sylwetki artystów, konfrontowanych w literaturze ze stylem artystki, m.in. Kazimierza Mikulskiego. Drugi rozdział poświęcony jest wyjaśnieniu kwestii terminologicznych, poczynając od analogii związanych z malarstwem renesansu i jego „neorenesansową” recepcją. Kolejno rozpatrywany jest kontekst recepcji surrealizmu w powojennej Polsce. Güntner posługiwała się ogólnymi założeniami treściowymi nadrealizmu, oscylując wokół problemów charakterystycznej przestrzeni i wykorzystywanych celowo rekwizytów. Trzecim kluczowym terminem jest „malarstwo metafory”, kojarzone z nurtem romantyzmu, symbolizmu oraz fantastycznymi przedstawieniami. Na gruncie krajowym najistotniejsza była wystawa pt. „Metafory” z 1962 roku, na której znalazły się dzieła Güntner. Trzeci rozdział pracy to uszczegółowiona biografia artystki. Zawiera także omówienie kluczowych dla jej twórczości wystaw. Poprzedza on zawarty w rozdziale czwartym stan badań wskazujący na brak opracowań monograficznych oraz luki w rozpoznaniu osoby artystki. Podstawę badań w tym zakresie stanowią artykuły prasowe z lat 1962–1965. Istotny jest tekst Bożeny Kowalskiej w „Przeglądzie artystycznym” z 1967 roku. Do najważniejszych źródeł pisanych należą też teksty zamieszczane w katalogach wystaw. Centralną część pracy zajmuje analiza prac Güntner, na podstawie wybranych obrazów. Charakterystyczne są kompozycje figuralne o charakterze onirycznym, oscylujące wokół motywów astronomicznych, geograficznych, botanicznych i muzycznych. Rozpoznawalne są dwa typu ujęć: akty i maszyny wpisane w rozległą przestrzeń krajobrazową. Analizowane są obrazy takie jak: Maturzyści (1962), Weekend z Arnolfinim, 1967), czy Nieśmiały narzeczony (1963). Sumą analiz jest stwierdzenie, że artystka wypracowała swój kanon ujęcia postaci. Uwagę zwracają dzieła oparte na wątkach muzycznych, jak Uwertura (1963), a zwłaszcza dzieła reinterpretujące dawne malarstwo – np. Weekend z Arnolfinim przywołujące dawne kompozycje, figury czy ujęcia pejzaży. W podsumowaniu malarstwo Anny Güntner jawi się jako enigmatyczne, podobnie jak osoba artystki. Wyjątkowość jej prac jest związana ze szczególną estetyką dzieł oraz dekoracyjnością. Swoją niegdysiejszą popularność zawdzięczała twórczej kompilacji malarstwa renesansu, surrealizmu i metafory. Tekst główny uzupełniony jest o cztery an

W pracy pt.: „Wieczorami słychać gwizd odjeżdżających pociągów (1948). Figury surrealistyczne w malarstwie Kazimierza Mikulskiego” autorka dowodzi występowania figur surrealistycznych w obrazach Kazimierza Mikulskiego na podstawie wybranych dzieł. Tekst przedstawia też ewolucję stylu w jego pracach na przestrzeni lat. Zasadniczą część poprzedza rozdział poświęcony życiorysowi artysty. Następnie w rozdziale odnoszącym się do stylu przedstawiono podstawowe środki malarskie, jakie artysta stosował oraz porównano jego twórczość do innych artystów, takich jak: René Magritte, Paul Delvaux czy Joan Miró. Następnie zawarto w pracy opis dzieła głównego, oraz jego analizę. W rozdziale na temat ewolucji postawy artysty autorka wybrała przykłady prac z różnych okresów. Zawarte w nim opisy i analizy ukazują zmiany zachodzące w sposobie tworzenia artysty. Prace zamykają: spis ilustracji, bibliografia oraz ilustracje.

Tekst ma na celu scharakteryzowanie prac malarza oraz całościowe spojrzenie na dorobek twórczy artysty ze skupieniem uwagi na wybranym, głównym dziele analizy – „Muzyka rzeczy początkiem” z 1975 roku. Obraz ten zawiera pełnię środków stosowanych przez Makowskiego i stanowi apogeum wyrazu i myśli w oeuvre twórcy. Zakres pracy obejmuje przeglądowe spojrzenie na działalność Makowskiego z uwzględnieniem głównych założeń i myśli filozoficznych. Ponadto w pracy wskazane są porównania do innych artystów związanych ze stylem i pojęciem surrealizmu, do którego odwoływał się polski malarz. Opracowywanie tekstów literatury, ich analizy pozwala na próbę rekonstrukcji drogi artystycznej malarza. Badania opierały się głównie na porównaniu tekstów historycznych i krytycznych, a także ustaleniu na ich podstawie spójnych wniosków, które rozpoznają drogę Makowskiego jako twórcy. Na początku pracy znajduje się zarys biografii artysty. Następująca kolejno analiza dzieła głównego przybliża do cech kreacji Makowskiego, lecz daje także możliwość całych serii malarskich i graficznych. W kolejnej autor stara się poznać proces kształtowania odrębnego stylu artysty.Poszukiwanie korelacji pomiędzy tym, co zewnętrzne, a tym co wewnętrzne, uwidacznia zależności Makowskiego od wpływu surrealizmu i osób z jego otoczenia. Potwierdzają to odniesienia artysty do polskiej sceny artystycznej, co pozwala sformułować ostateczne wnioski.

Tematem pracy jest obraz Jacka Malczewskiego pt. Widzenie (1897) i jego analiza uwzględniająca trzy kluczowe pojęcia odnoszące się do sposobu działania artysty. Powodem skłaniającym autorkę do wyboru tego dzieła była jego ikonograficzna i symboliczna wielopłaszczyznowość, a także istotne miejsce pomiędzy tak znaczącymi płótnami jak Melancholia, Błędne koło czy W tumanie. Chęć uporządkowania spostrzeżeń formalnych i wiedzy na temat dzieła, a także przytoczenie różnych stanowisk odnoszących się do problematyki tego obrazu są podstawą tekstu. W pracy poruszone zostały związane z nim najważniejsze aspekty tj. obecności artysty, określenie źródeł natchnienia oraz prefiguracji wizji. Każdy z nich został opisany, poddany analizie ikonograficznej, a także zestawiony z obrazami innych artystów ze wskazaniem na analogie lub różnice między nimi (analiza porównawcza). Zastosowaną metodą pracy było przede wszystkim poznanie źródeł pisanych dotyczących życia i twórczości Jacka Malczewskiego. Istotne było też poznanie korespondencji artysty z przyjaciółmi i rodziną, które pomogły w kreowaniu sylwetki malarza. Autorka zestawiła również katalogi wystaw, na których zaprezentowano obraz Widzenie. Pracę dopełnia bogaty materiał ikonograficzny. Obraz ze względu na swoją złożoną problematykę i bogactwo symboli doskonale reprezentuje dojrzałą twórczość artysty. Mnogość przedstawionych motywów pozwala uznać go także za pozostającego w łączności z innymi niezwykłymi pracami Malczewskiego oraz sztuką końca XIX wieku.

Przełom wieków XIX i XX był czasem gdy w polskiej sztuce tworzyło wielu utalentowanych malarzy. Jednym z nich był Wlastimil Hofman, który kontynuował w malarstwie założenia artystyczne Jacka Malczewskiego. Niniejsza praca podejmuje problem twórczości Wlastimila Hofmana na przykładzie obrazu Dziewczyna w pejzażu ze św. Sebastianem z 1914 r, a także określa nawiązania do twórczości Jacka Malczewskiego. Praca składa się z czterech rozdziałów. Pierwszy z nich przybliża życie i rozwój artystyczny Wlastimila Hofmana. W oparciu o literaturę ukazano podział twórczości malarza na dwa etapy. Drugi rozdział zawiera opis i analizę tytułowego obrazu. W trzecim rozdziale można znaleźć porównania i różnice analogicznych dziel Hofmana i Malczewskiego. Czwarty rozdział prezentuje przykłady odniesień do motywów religijnych i ludowych w obrazach europejskich. W wyniku przeprowadzonych badań porównawczych wynika, iż Hofman i Malczewski indywidualnie podchodzili do realizacji pokrewnych kontekstów symbolicznych. Łączyło ich zainteresowanie naturą, tworzyli dzieła o podobnym nastroju. Dużą role w twórczości Hofmana odgrywała ludowość połączona z głęboką religijnością. Ludowe, chłopskie stroje, wiejskie pejzaże z subtelnie wplecionymi symbolami religijnymi wyróżniały twórczość artysty. W XIX/XX wieku folklor, poszukiwanie wymiaru duchowego w prostym, ziemskim życiu nurtowało także malarzy europejskich.

Praca ma na celu rozpoznanie elementów stylistyki prerafaelickiej oraz tematów religijnych w obrazie Musica Sacra (1915) Edwarda Okunia. Główna metoda pracy to wielopłaszczyznowa (formalna, stylistyczna i znaczeniowa) analiza porównawcza. Tekst rozpoczyna się od stanu badań, referującego historię obrazu. Następnie, zaprezentowana została osoba artysty poprzez zestawienie danych biograficznych z elementami jego biografii artystycznej. W części kolejnej tekst zawiera opis obrazu. Kolejny krok to przedstawienie ikonografii świętej Cecylii od czasów wczesnochrześcijańskich aż do XX wieku. Po omówieniu odnośnych przykładów, następuje próba zdefiniowania motywu i typu „kobiety prerafaelickiej” poprzez odwołanie się do dzieł Prerafaelitów oraz samego Edwarda Okunia. W kolejnej części zaprezentowane zostały korzenie sztuki Bractwa Prerafaelickiego ze zwróceniem uwagi na cechy przewodnie ich stylu, metody pracy i postawy. Ważne jest także ukazanie wpływów ich stylistyki na teren Europy Zachodniej oraz Polski. Tekst kończy podsumowanie wiedzy o wybranym dziele, oraz wskazanie na elementy twórczości angielskich artystów znaczące dla sztuki Edwarda Okunia. Pracę zamyka bibliografia, spis ilustracji oraz aneks ilustracyjny.

Praca licencjacka pt. ALEKSANDER GIERYMSKI, PIASKARZE (1887). O PROBLEMACH MODERNIZACJI ŚWIATŁA, MATERII I PRZEDSTAWIENIA, rozpoczyna się od omówienia stanu badań dotyczących zarówno artysty jak i dzieła. Kolejno zawarty został w niej biogram artysty oraz definicje pojęcia „realizmu” i „naturalizmu” będących odniesieniem do okresów malarskich i sztandarowych dzieł artysty. Tekst zawiera opis obrazu z uwzględnieniem analizy dzieła pod kątem porównawczym, ikonograficznym oraz ikonologicznym. Uwzględnione zostały również opinie krytyków dotyczące opisywanego dzieła i jego zależność względem całej twórczości Gierymskiego. Szczególną uwagę autorka zwraca na takie środki artystyczne jak: światło, materia i kolor. Rozdział kończący pracę zawiera przykłady dotyczące motywu pracy w sztuce polskiej i europejskiej.

Tematem pracy jest obraz Zadumana dziewczynka z 1889 roku, autorstwa Olgi Boznańskiej. Pracę rozpoczyna wstęp, w którym wymienione są zastosowane metody badawcze. Biogram przedstawia życie i etapy edukacji tej artystki. Tło historyczne szkicuje warunki życia artystów w tamtym czasie, szczególnie artystek. Stan badań obrazu przedstawia zestawienie publikacji, w których dzieło zostało wspomniane. Następnie praca zawiera opis formalny dzieła, który poprzedza analizę stylistyczną. Obszernie jest omówiona także kwestia portretów Boznańskiej, a zwłaszcza wizerunków dziecięcych. Wskazane zostały również przemiany w sposobie malowania tych dzieł. Kolejno podniesione są referencje dzieł Boznańskiej wobec sztuki Diego Velazqueza oraz Eugène’a Carrière’a. Najważniejszym artystą, którego inspiracje odnaleźć można u Boznańskiej jest jednak James Whistler. Wymienione zostały podobieństwa w ich dziełach i wspólna fascynacja japonizmem. Pracę zamyka bibliografia, spis przywołanych ilustracji oraz ich reprodukcje.

Sztuka późnego gotyku na Śląsku zachowała do dzisiejszych czasów wiele cennych obiektów artystycznych, które w wyniku różnych czynników zewnętrznych, straciły swoją dotychczasową strukturę, a tym samym nadany im pierwotnie przekaz ideowy. Jednymi z takich prac są cztery gotyckie rzeźby tronujących świętych z kościoła Bożego Ciała we Wrocławiu. Dzieła te o bardzo interesującym i rzadkim typie przedstawienia są jednocześnie przykładami dwubiegunowości stylowej. Poza tym także ich do końca nie znana historia, potwierdzona źródłami od końca XIX w. po II Wojnie Światowej zaczyna być pisana na nowo w układzie dwóch kolekcje sztuki średniowiecznej w Polsce w Muzeum Narodowym we Wrocławiu oraz Muzeum UJ "Collegium Maius" w Krakowie. Przedstawiona praca jest pierwszą próbą scalenia gotyckiego układu kompozycyjnego w ujęciu historyczno-sztucznym, dokonaniem pełnej analizy stylistyczno-formalnej oraz ikonograficznej obiektów, z próbą identyfikacji jednej z postaci świętych, której struktura materiałowa została najbardziej zniszczona. Jest także próbą wskazania związku opisywanych zabytków z innymi stylowo powiązanymi obiektami, niegdyś będącymi jednym dziełem artystycznym o tych samych cechach i będącym jednym późnogotyckim retabulum ołtarzowym.

Celem niniejszej pracy jest stworzenie pełnej monografii dwóch gotyckich figur, przedstawiających Matkę Boską z Dzieciątkiem oraz Chrystusa jako Vir Dolorum. Rzeźby te pierwotne pochodziły z kościoła pw. św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiu, obecnie zaś znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Figury te stanowiły dotychczas temat kilku jedynie artykułów, które nie wyjaśniły jednak wszystkich związanych z nimi problemów. Obie wrocławskie rzeźby datuje się najczęściej na ok. 1430 rok i uznaje za dzieło jednego artysty. Pełnoplastyczne figury Madonny i Chrystusa wykonano z piaskowca, a następnie polichromowano i złocono. Rzeźby aż do 1937 roku stały w niszach filarów kościoła św. Doroty. Około 1940 roku zostały zabrane z kościoła, najpewniej wskutek działań mających na celu uchronienie ich przed zniszczeniem w czasie II wojny światowej. W 1946 roku obie rzeźby, w wyniku tzw. akcji rewindykacyjnej, zostały przywiezione do Muzeum Narodowego w Warszawie. Figury do czasów obecnych przetrwały w dobrym stanie. Potwierdzone są ich konserwacje w XIX wieku (miała ona na celu usunięcie wcześniejszej barokizacji) oraz w 1937 roku. Figura Chrystusa konserwowana była również w 2014 roku. Zarówno figura Madonny jak i Chrystusa jest bardzo interesująca pod względem ikonografii. Atrybut Matki Boskiej ma formę krzewu–drzewka, mięsistej łodygi o wydłużonej koronie. Najczęściej uznawany jest on za przedstawienie Drzewa Życia pod postacią pędu winnej latorośli, rzadziej zaś za Drzewo Jessego lub Drzewo Krzyża Świętego. Niekiedy na podstawie analogii z dziełami grupy tzw. Madonn Winnego Krzewu uznaje się, iż na atrybucie Madonny umieszczony był krucyfiks. Brak jednak dowodów, które ostatecznie potwierdziłyby lub zaprzeczyły tej teorii. Równie interesującym symbolem są bestie znajdujące się zarówno pod stopami Madonny jak i Jezusa. Chrystus z tej pary figur przedstawiony został jako Vir Dolorum, który to typ ikonograficzny wywieść można z XII wiecznej sztuki wschodniej. Motyw ten szybko spopularyzował się w sztuce zachodu, a sam wizerunek Jezusa często łączony był z przedstawieniem Matki Boskiej. Świadczyć o tym mogą m.in. liczne zachowane na Śląsku rewersy skrzydeł ołtarzowych. Na figury Madonny i Chrystusa z kościoła św. Doroty oddziaływały wpływy sztuki niemieckiej, austriackiej i czeskiej. Doskonale widoczne jest to w postaci Vir Dolorum, bardzo często porównywanej do Chrystusa z katedry z Ulm, autorstwa Hana Multschera. Przedstawienie Matki Boskiej natomiast, niejednokrotnie łączone z grupą nadreńskich Madonn Winnego Krzewu, bez wątpienia nosi w sobie również echo przedstawień czeskich Pięknych Madonn. Obie figury związane są też z tradycją rzeźby dewocyjnej, której celem było bezpośrednie zwrócenie się ku wiernemu oraz wezwanie do współodczuwania w modlitwie. Uwidacznia się to nie tylko w pasyjnej symbolice obu dzieł, lecz również w czysto formalnym zwróceniu się figur w kierunku wiernego. Badania nad rzeźbami Chrystusa i Mad

Praca licencjacka jest poświęcona greckim świątyniom w porządku jońskim, powstającym pomiędzy VI a IV wiekiem p.n.e. Autorka omawia budowle w porządku jońskim, zlokalizowane na wyspach jońskich oraz w koloniach greckich w Azji Mniejszej, gdzie ich koncentracja jest największa, a także opisuje wymiary architektoniczne poszczególnych świątyń oraz ich dekorację rzeźbiarską. Świątynie w porządku jońskim są ważne nie tylko ze względu na matematyczną dokładność proporcji oraz bogatą figuralną i ornamentalną dekorację, ale również przez nowe oryginalne tendencje w architekturze.

Celem pracy jest analiza porównawcza roślin z zielników z lat 1440-1613 w zestawieniu gatunkowym. Praca ta jest próbą wykazania zmian i ewolucji, jakie następowały w tym okresie w obrębie materiału ilustracyjnego w ręcznie pisanych i drukowanych zielnikach. W jej ramach zawarte są podstawowe informacje dotyczące każdego z omawianych zielników, krótki opis początków powstawania pierwszych opracowań dotyczących roślin leczniczych oraz najistotniejszych elementów zawartości zielników.

Obramienia architektoniczne, jak okna, arkady, balkony były wykorzystywane w sztuce średniowiecznej jako kontekst przestrzenny dla przedstawień figuralnych, zarówno w rzeźbie, jak i w malarstwie. W części tego typu kompozycji można dopatrywać się przejawów iluzji zacierającej granice między przedstawieniem a rzeczywistością. Rzeźbione popiersia mogły być wkomponowane w rzeczywiste okna lub balustrady balkonów, empor. Rzeźby umieszczano również we wnękach, które swoim kształtem naśladowały otwory okienne. Motyw okna, parapetu występował także w piętnastowiecznym malarstwie portretowym oraz religijnym, przybliżając odbiorcę do świata przedstawionego, zarazem jednak tworząc między nimi barierę. Podobną funkcję pełniły w malowanych retabulach arkady, które przede wszystkimi stanowiły ramę otwierającą widok na ukazaną w głębi scenę. Wspólnym mianownikiem analizowanych przedstawień jest to, że ich iluzjonistyczność opiera się w znacznej mierze na realistycznie przedstawionej architekturze oraz relacji pomiędzy nią a ukazywanymi postaciami.

Praca przedstawia przegląd oraz porównanie opracowań na temat typologii architektury kościołów chrześcijańskich średniowiecznej Nubii (VI - XIV w.). Przeprowadzona analiza ewolucji form architektonicznych budowli sakralnych pochodzących z terenów trzech państw chrześcijańskich - Nobadii, Makurii oraz Alodii opisuje poszczególne etapy rozwoju form architektonicznych nubijskich obiektów sakralnych. Klasyfikacja oraz systematyzacja odkrytych obiektów jest ściśle związana z czasem powstania kościołów oraz uwzględnia kolejne przebudowy. Opracowanie opiera się na analizie komparatystycznej podstawowych prac typologicznych autorstwa Wiliama Adamsa oraz Przemysława Gartkiewicza, uwzględniając różne poglądy badaczy na znaczenie budowli sakralnych na planie podłużnym i centralnym w historii kościołów nubijskich. Geneza wpływów obecnych w architekturze kościołów nubijskich wskazuje na zapożyczenia przeniesione z ówczesnych centrów życia chrześcijańskiego. Formy niektórych elementów architektonicznych zostały zaczerpnięte z architektury bizantyjskiej. Rozwiązanie wschodniej partii kościoła w postaci zablokowanej absydy wyciągniętej do środka budowli pochodzi z terenów palestyńsko-syryjskich. Osobną kwestią poruszoną w pracy pozostaje rola wpływów lokalnych. Kształtowanie układu przestrzennego klasycznego rozwiązania kościoła nubijskiego polegało na połączeniu planu budowli podłużnej z centralną z charakterystycznym ukształtowaniem przestrzeni liturgicznej w części wschodniej. Późne wpływy architektury arabskiej oraz bliskowschodniej, w szczególności martyriów, przejawiały się w planach kościołów pielgrzymkowych. Praca również zawiera analizę typologiczną rozplanowania kościołów według funkcji, którą pełniły (na przykład, kościoły królewskie, klasztorne, katedry, pielgrzymkowe, kommemoratywne). Krótki rys historyczny regionu zawarty w pracy przedstawia dzieje Nubii od wczesnych okresów po upadek królestw średniowiecznych.

W niniejszej pracy omawiam genezę, formę i treść nimbu oraz analizuję motyw na wybranych przykładach sztuki śląskiej. Odwołuję się głównie do opracowań Jerzego Miziołka, Webera Waltera, Halla Edwina i Uhra Horsta. Naświetlam, jak bardzo ważnym elementem przy przeprowadzeniu dogłębnej analizy warstwy ikonograficznej świętych jest nimb. A też jak mało temat był badany szczególnie na terenie Polski. W drugim rozdziale zostały omówione terminy bliskie za znaczeniem, w brzmieniu lub wizualności, takie jak nimb, aureola, aurea, halo, gloria. Sprecyzowano definicje oraz udokumentowano ewolucję znaczeniową i interpretacyjną odwołując się do słowników, leksykonów, encyklopedii i innych opracowań. Na potrzebę pracy stworzyłam tabelę "Interpretacja formy graficznej oraz znaczenia", w której graficznie przedstawiłam typy nimbu oraz aureoli za opracowaniami umieszczonymi w rozdziale 5. W rozdziale trzecim omówiony został motyw w kontekście historyczno-sztucznym, zaczynając od początków wizualizacji motywu, jako sublimacja postaci świętych. Kult solarny oraz walka kościoła z kultem miała ogromne znaczenie w kształtowaniu się nimbu w sztuce chrześcijańskiej. W tym rozdziale omówiłam typy nimbu. W czwartym rozdziale omówione zostały formy nimbu na wybranych przykładach sztuki śląskiej: fragment obrazu Tronu Łaski, Fragment nastawy ołtarzowej z przedstawieniami świętych i scenami z Ewangelii ukazujący św. Elżbietę, dwa fragmenty obrazu z ołtarza św. Barbary ukazujące świętą, fragment obrazu ołtarzowego ukazującego Madonnę w komnacie, fragment obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem, fragment kwatery skrzydła poliptyku (rewers) przedstawiający Zaśnięcie Marii, fragment malowanej kwatery skrzydła poliptyku Marii Boskiej, św. Augustyna i Jadwigi ze sceną Biczowania, fragment poliptyku Zaśnięcia Marii ukazujący Jana Ewangelistę, fragment obrazu ołtarzowego Madonna w komnacie ukazujący Dzieciątko, fragment epitafium Johannesa Pretwitcza z przedstawienie Przeniesienia Pańskiego, fragment obrazu z epitafium Baltazara Bregela z przedstawieniem wskrzeszenia Łazarza ukazujący Jezusa i fragment skrzydła poliptyku z przedstawieniami świętych ukazujący św. Sebastiana oraz Andrzeja.

Zasadniczym celem niniejszej pracy było zebranie dotychczas funkcjonujących teorii na temat pochodzenia motywów antropomorficznych w złotnictwie wielkomorawskim, ich przeanalizowanie oraz uzupełnienie o nowe poglądy. Ze względu na czas powstawania wybranych ozdób, w którym nowa wiara chrześcijańska ścierała się z wierzeniami ludów zamieszkałych na terenach Europy Środkowej, istotne było uzupełnienie pracy o rozważania na temat granic pomiędzy symboliką chrześcijańską a pogańską, co nie zawsze było możliwe. Zakres terytorialny wybranych obiektów obejmuje głównie trzon dawnego państwa wielkomorawskiego (Mikulčice i Staré Město-Uherské Hradiště). Dodatkowym kryterium było ograniczenie wyboru do obiektów znajdujących się w kolekcji Muzeum Ziemi Morawskiej w Brnie. Praca dotyczy przede wszystkim ozdób męskich, jakimi były okucia pasów, akcesoria stroju/końskiego rzędu z motywem ludzkich masek, a ponadto - krzyżyków i pektorałów oraz ozdób unikatowych, których nie sposób przypisać do konkretnej kategorii. W pracy znalazły się także rozdziały dotyczące historii państwa wielkomorawskiego, przemian w sztuce złotniczej na tym obszarze, najczęściej stosowanych technik złotniczych, najważniejszych odkryć archeologicznych oraz teorii, jakie im towarzyszyły. Analiza ww. motywów ikonograficznych doprowadziła autorkę do wniosków mówiących o wielokulturowości w sztuce złotniczej Wielkich Moraw, jako państwa wielu plemion słowiańskich i ludów przybyłych spoza jego granic. Prócz pierwiastka lokalnego, w zebranym zbiorze dało się zauważyć wpływy bizantyjskie, longobardzkie, karolińskie, koptyjskie, anglosaskie i skandynawskie, z czego te ostatnie wymagają zweryfikowania w dalszych badaniach.

Charakterystyka instrumentów muzycznych oraz ich odpowiedników na kamiennych rzeźbach średniowiecznych zlokalizowanych we Wrocławiu na Ratuszu oraz Kościele św. Elżbiety.

Tematem pracy jest Tryptyk Świętych Dziewic, przypisywany warsztatowi Jakoba Beinharta, tak zwany z Nysy, z Muzeum Narodowego w Warszawie. Kolejne części dotyczą historii (nielicznych pewnych wiadomości o tryptyku, który pojawił się w Nysie na początku XIX wieku i wszelakich domysłów), autorstwa (postacie Mistrza Ołtarza Świętego Łukasza i Jakoba Beinharta oraz inne propozycje), ikonografii (identyfikacja przedstawionych świętych i tematów - Virgo inter virgines, ewentualne Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny Aleksandryjskiej), mody (przedstawienia wczesnorenesansowych strojów z tryptyku na tle innych dzieł sztuki) oraz nowatorskich i tradycyjnych aspektów dzieła.

Przedmiotem pracy jest zagadnienie tematu ikonograficznego Divisio Apostolorum w sztuce europejskiej okresu późnego średniowiecza. Podstawowym celem było dokonanie syntetycznego opracowania wskazanego zagadnienia - w tym przedstawienie zakresu treściowego i genezy tematu ikonograficznego oraz sformułowanie typologii przedstawień tematu Divisio Apostolorum. Ponadto celem opracowania było przedstawienie zagadnienia w szerszym kontekście społecznym i religijnym - ze szczególnym uwzględnieniem późnośredniowiecznego ruchu pielgrzymkowego. Praca składa się z wprowadzenia, czterech rozdziałów i podsumowania. W pierwszym rozdziale zostały przedstawione podstawowe ustalenia terminologiczne i podjęta została próba delimitacji pojęć stosowanych w literaturze przedmiotu. Drugi rozdział został poświęcony genezie tematu ikonograficznego Divisio Apostolorum. Uwzględniono źródła literackie tematu ikonograficznego, w tym księgi kanoniczne Nowego Testamentu, apokryfy chrześcijańskie oraz teksty hagiograficzne i historiograficzne, a także jego kontekst liturgiczny - przede wszystkim święto Divisio Apostolorum. Ponadto przedstawiono zarys przemian w obrazowaniu Kolegium Apostolskiego w sztuce wczesnochrześcijańskiej i średniowiecznej. W trzecim rozdziale została przedstawiona proponowana typologia przedstawień tematu Divisio Apostolorum. Wyróżniono trzy typy ikonograficzne - Rozesłanie Apostołów, Pożegnanie Apostołów oraz Pożegnanie Apostołów z Marią. Czwarty rozdział opracowania został poświęcony motywom ikonograficznym związanym z wędrowaniem i pielgrzymowaniem. Ponadto przedstawiono hipotezę dotyczącą przypuszczalnych związków pomiędzy średniowiecznym ruchem pielgrzymkowym i późnośredniowiecznym modelem religijności a specyficznym schematem kompozycyjnym przedstawień w typie Pożegnania Apostołów i Pożegnania Apostołów z Marią. Skrócone wnioski przedstawiono w podsumowaniu, które zamyka pracę magisterską. Opracowanie zawiera wykaz analizowanych przedstawień tematu Divisio Apostolorum z XV i XVI wieku, które zostały wyróżnione w ramach przeprowadzonej kwerendy. Tabele zawierają przeszło pięćdziesiąt przykładów realizacji omawianego tematu ikonograficznego - dzieł malarstwa ściennego i tablicowego, snycerki, iluminatorstwa i grafiki, które pochodzą głównie z obszaru Frankonii, Nadrenii, Szwabii i Bawarii. Część graficzna opracowania zawiera materiał ilustracyjny dotyczący przede wszystkim późnośredniowiecznych przedstawień tematu ikonograficznego Divisio Apostolorum, a także wczesnochrześcijańskich i średniowiecznych przedstawień Kolegium Apostolskiego oraz wizerunków pielgrzymów z przełomu XV i XVI wieku.

Niniejsza praca obejmuje problematykę XIX-wiecznecznych wrocławskich domów czynszowych na przykładzie kamienicy znajdującej się przy ulicy Podwale 66, powstałej około 1855 roku. Podjęłam w niej próbę scharakteryzowania jednego z wczesnych przykładów domów czynszowych, w odniesieniu do historii rozwoju XIX-wiecznego Wrocławia, lokalizacji będącej niezwykle istotną ze względów socjotopograficznych, a przede wszystkim – próby zrozumienia znaczenie form stylowych i ornamentalnych. Motywy dekoracyjne przejawiające się na elewacjach oraz wewnątrz budynku analizowałam w odniesieniu do niezwykle ważnego zagadnienia, jakim była architektura historyzmu, neostyle oraz eklektyzm.