Praca magisterska jest poświęcona kościołowi św. Michała Archanioła w Pradze na Starem Mieście, który miał swój rozkwit za czasów serwitów. Autorka omawia historię kościóła, od jego romańskich początków aż po jego sekularyzację, oraz klasztoru, do którego należał. Następnie autorka opisuje wkrótce zakon serwitów i jego wpływ na barokową przebudowę kościoła, która jest związana z imionami Jahna Quirina Jahna, Ignáce Františka Platzera i Františka Ignáce Prée. Po sekularyzacji w ramach reform józefińskich autorka spróbuje dowiedzieć się więcej o losu poszczególnych dzieł oraz ich współczesnym umieszczeniu.

Karl Dankwart (zm. w 1704 r.) był jednym z najwybitniejszych malarzy dobry baroku na Śląsku. Artysta urodził się na Morawach, tam też odbył swoją edukację, ale swoje życie rodzinne i artystyczne związał ze Śląskiem. Karl Dankwart osiągnął niebywały sukces, dzięki swoim wybitnym realizacjom freskowym w Nysie, Otmuchowie i Kłodzku został zauważony na terenie Rzeczypospolitej. Tworzył dekoracje ścienne na Jasnej Górze, w Krakowie i w Poznaniu. Był malarzem pracującym na usługach biskupa wrocławskiego Franciszka Ludwika von der Pfalz-Neuburga, a także tytuowano go nadwornym artystą Jana III Sobieskiego. Karl Dankwart swoją karierę artystyczną na Śląsku rozpoczynał od współpracy z zakonem jezuitów. Przyjmuje się, że pierwsze śląskie realizacje wykonał on w stolicy księstwa biskupów wrocławskich, czyli w Nysie. Wykonał on w latach 1689–1692 monumentalną dekorację ścienną w typie al fresco w jezuickim kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dodatkowo w świątyni tej znajduje się pięć obrazów olejnych, które obecnie wiązane są z pracownią malarską mistrza. Nie były to jedyne prace artysty dla nyskich synów św. Ignacego Loyoli. W latach 1689–1692, a być może już od 1686 roku Karl Dankwart namalował niezwykle ciekawą pod względem ikonograficznym serię obrazów o tematyce chrystologicznej i jezuickiej z przeznaczeniem do refektarza nyskiego kolegium Societas Jesu. Współpraca z jezuitami z Nysy sprawiła, że przed Karlem Dankwartem otworzyły się możliwości tworzenia na zamówienia innych słynnych zleceniodawców, z czego skorzystał stając się jedym z niewielu śląskich artystyów, którzy osiągnęli międzynarodowy sukces.

Na mapie Dolnego Śląska bez wahania wskazać można najważniejsze w skali całej Europy założenie, którym jest dawne opactwo Cystersów w Lubiążu. Znajdziemy je w powiecie wołowskim, tuż przy prawym brzegu Odry, oddalone 54 km od Wrocławia. Niezaprzeczalnie najważniejszym obiektem dla Lubiąża jest oczywiście dawne opactwo oraz wchodzący w skład jego zabudowy kościół pw. św. Jakuba. Niegdyś, poza dwoma wieżami kościoła klasztornego, na horyzoncie wyróżniała się również sygnaturka wcześniej wspomnianego, barokowego kościoła pw. św. Jakuba, która ostatecznie nie przetrwała do naszych czasów. Ten niewielki, w porównaniu do ogromnego klasztoru kościół, przez wieki do dzisiaj – zupełnie pomijany przez badaczy, obecnie prawie zapomniany, nigdy nie doczekał się żadnej monografii charakteryzującej jego architekturę czy wyposażenie. Analiza historii, architektury czy znajdujących się w nim niegdyś dzieł malarskich i rzeźbiarskich stanowić będzie znaczącą część niniejszej pracy. Szczegółowo zapoznamy się z biografiami artystów, których dzieła wypełniały bogate wnętrza, literaturą, która jedynie wzmiankowała świątynię, która stanowi przedmiot tego opracowania. Istotny element stanowi bogaty opis aktualnego stanu badań nad zabytkiem oraz katalog ilustracji, w którym znajdziemy zbiór fotografii przedstawiających obiekt w czasach jego świetności wraz z nieistniejącym współcześnie ołtarzem i prospektem organowym. Zadaniem niniejszej pracy jest pogłębienie dotychczasowej wiedzy na temat tego zapomnianego i zaniedbanego przez lata obiektu.

Celem pracy jest ustalenie informacji o projektach kurtyny Łazienkowskiego Teatru w Pomarańczarni, zachowanych w zbiorach Muzeum Książąt Lubomirskich we Wrocławiu, oraz o malowanych kurtynach głównych powstałych dla teatrów na terenie Polski, a także analiza ikonograficzna omawianych przedstawień. Do tej pory nie powstało monograficzne opracowanie wspomnianych zagadnień, niniejsza praca jest pierwszą podejmującą taką próbę.

Praca traktuje o jednej z akwareli Piotra Michałowskiego z przedstawieniem Mohorta i księcia Poniatowskiego. Dzieło pochodzi ze zbiorów Muzeum Książąt Lubomirskich we Wrocławiu. Początkowe rozważąnia rozpoczynają się od przybliżenia syntetycznej biografii artysty, która wspomaga zrozumienie wydźwięku dzieła. W pracy dokonano dogłębnej analizy dzieła, w głównej mierze powołując się na tekst źródłowy autorstwa Wincentego Pola. Ponadto przybliżono postać Mohorta jako bohatera literackiego oraz dokonano przeglądu sztuki XIX wieku podejmującej jego temat. Jest to pierwsza praca skupiąca się nad problematyką ów postaci w sztuce tego okresu.

Praca stanowi opracowanie zespołu dekoracji malarskich Sali Rajców w ratuszu w Brzegu powstałych w latach 1746-1747 na zlecenie Rady Miejskiej. Początek dotyczy historii miasta Brzeg oraz politycznej sytuacji całego Śląska, który znalazł się wówczas pod władzą Królestwa Prus. Opisane są narodziny samorządu miejskiego w Brzegu oraz proces powstawania ratusza, jak i jego przebudowy. Kolejną częścią pracy jest opracowanie i odczytanie treści malowideł oraz interpretacja całego programu dekoracji. Następnie przedstawieni zostali artyści pracujący przy powstawaniu całej realizacji, w tym lokalni malarze - Johann Sebastian Neuberth oraz Karol Friedrich Eylich, a także znani śląscy twórcy - Johann Georg Ernst z Oleśnicy i Michael Steiner z Ząbkowic Śląskich. Jako przykład analogicznego dzieła przeanalizowana została Sala Rajców z ratusza w Kowarach, w której również odnaleźć można przedstawienia gloryfikujące władzę pruską. Podsumowanie wskazuje na unikalny charakter dekoracji oraz podkreśla ich wartość, nie tylko zabytkową, ale i społeczno-historyczną. Zakończenie dotyczy aktualnej rekonstrukcji Sali Rajców w Brzegu, a także stosunku do dziedzictwa pruskiego w ogólnym kontekście.

Głównym założeniem tej pracy magisterskiej było ukazanie fenomenu obecności kobiet w kontekście możliwości zawodowych w warsztatach malarskich w dobie baroku na Śląsku. Obecne są w niej zarówno elementy klasycznego, historyczno-sztucznego podejścia metodologicznego, uwzględniającego kontekst historyczny oraz życie i twórczość malarek obecnych na Śląsku w dobie baroku, jak również części odnoszące się do feministycznego spojrzenia na analizowane zjawisko. Ten zabieg spowodował, że autorce udało się sformułować następujące wnioski. Możliwości zawodowe kobiet na polu malarstwa w dobie baroku na Śląsku należy ujmować w szerokim kontekście społeczno-obyczajowym, uwzględniającym przede wszystkim patriarchalną tradycję wykształconą na judeochrześcijańskich i antycznych wartościach oraz niezmiennym i sztywnym stanowisku Kościoła katolickiego względem kobiet. Aktywne w zawodzie malarza kobiety na Śląsku nie mogły osiągnąć zawodowego sukcesu rozumianego jako uzyskanie tytułu mistrza, ze względu na ograniczenia prawne zawarte w statutach cechowych. Zawód malarza na Śląsku w dobie baroku nigdy nie był dedykowany kobietom, a próby jego podjęcia kończyły się konfliktami z przedstawicielami cechu i władz. Obecność kobiet w pracowniach jako czynnych malarek wynikała przede wszystkim z rodzinnego charakteru śląskich warsztatów malarskich. Rola żony mistrza i opiekunki dobytku okazuje się być nadrzędną w stosunku do roli aktywnej pomocnicy przy produkcji dzieł. Jedyną możliwą alternatywą dla kobiet chcących być aktywnymi zawodowo malarkami była droga samodzielnej artystki działającej poza strukturami cechowymi. Wszystkie powyższe tezy prowadzą do głównego wniosku tej pracy, który brzmi, że to płeć artysty warunkowała sukces w zawodzie malarza na Śląsku.

Klawesyny były jednym z najpopularniejszych instrumentów muzycznych Europy doby baroku, niezastąpionym w mieszczańskich domach oraz w dworach i pałacach najwyższych warstw społecznych. Klawesyny przeznaczone dla najmożniejszych oraz na dwory książęce i królewskie były także pięknymi ozdobami wnętrz, które należało pokryć dekoracją akcentującą pozycję i majętność ich posiadaczy. Dekoracja klawesynów nie cieszy się większym zainteresowaniem historyków sztuki, choć, jak wskazują zachowane do dziś przykłady tych instrumentów, niejednokrotnie są to dzieła o wysokich walorach estetycznych i artystycznych. Z uwagi na to, że dekoratorzy klawesynów w znakomitej większości przypadków pozostają autorami anonimowymi, tym bardziej przypisywana Gérardowi Dagly’emu dekoracja dwóch instrumentów stojących dziś w pałacu Charlottenburg jest dziełem, na które warto zwrócić uwagę. Bogate zdobienia tych klawesynów nie zostały do tej pory opracowane w sposób wyczerpujący, a wśród tekstów traktujących o zagadnieniach związanych z tym tematem istnieje jedynie pojedyncza, skromna pozycja polskojęzyczna. Celem niniejszej pracy było zebranie możliwie pełnej literatury traktującej o dwóch klawesynach z Charlottenburga, jej analiza i porównanie, omówienie niezwykle ciekawej historii tych instrumentów, osadzenie ich w kontekście historyczno-kulturowym, określenie przeznaczenia i roli jaką odgrywały, próba rozstrzygnięcia autorstwa budowniczego i dekoratora, a także propozycja ich datowania. Osobnym założeniem powstania tej pracy jest próba częściowego zapełnienia luki w polskiej literaturze przedmiotu i przedstawienie klawesynów jako przedmiotów sztuki użytkowej bliskiej meblom, na których dekorację warto zwrócić uwagę ze względu na ich jakość i często idiomatyczne sposoby zdobienia. Praca została podzielona na kilka części odpowiadających poszczególnym zagadnieniom. Rozdział pierwszy poświęcono problematyce zjawiska chinoiserie, kolekcjom „chińskości” i ich wpływie na sztukę baroku, co pozwala na prześledzenie rozwoju tego rodzaju zdobnictwa i umiejscowienie dekoracji instrumentów z Charlottenburga w odpowiednim kontekście. W kolejnym rozdziale opisano historię dekoracji klawesynów niemieckich z podziałem na trzy okresy, ze szczególnym uwzględnieniem XVIII stulecia. Świadomość historii rodzajów zdobień jakimi na przestrzeni wieków pokrywano tego typu instrumenty jest niezbędna przy dalszych rozważaniach na temat klawesynów z Charlottenburga, próbie identyfikacji ich autorów i właścicieli. Ostatni, trzeci rozdział został poświęcony skomplikowanej historii interesujących nas instrumentów, ich roli, możliwymi miejscami przeznaczenia, a także opisom ich dekoracji. W części tej znalazła się również propozycja ich datowania, próba identyfikacji dekoratora i budowniczego z uwzględnieniem niepublikowanych jak dotąd materiałów, analiza dekoracji oraz porównanie tychże instrumentów z innymi przykładami podobnie zdobionych klawesynów.

Praca ta zawiera przede wszystkim opis i analizę dekoracji sztukatorskiej pałacu w Bojadłach, a także historię obiektu. Podejmuje również próbę ukazania różnorodnych zabiegów formalnych, wykorzystanych przy komponowaniu dzieła.

Celem pracy jest próba stworzenia pierwszego monograficznego opracowania architektury tego obiektu, prześledzenie jego dziejów oraz umiejscowienia jego architektonicznych form w na tle sztuki Czech i Śląska doby baroku. Praca została podzielona na pięć rozdziałów. W pierwszym z nich przedstawiony został stan badań dotyczący omawianego kościoła. Następnie opisano i przeanalizowano jego architekturę. W dalszej części opracowania podjęty został temat dziejów świątyni oraz związanego z nią zgromadzenia zakonnego. W osobnym rozdziale przybliżone zostało dyskusyjne zagadnienie dotyczące datowania obiektu. Prześledzono w nim także, w porządku chronologicznym, informacje dotyczące czasu powstania świątyni zawarte w dostępnych źródłach. Ostatnia część poświęcona została prototypom i analogiom związanym z architekturą kłodzkiego kościoła.

Kościół Jerozolimski Świętego Krzyża w Nysie – architektura i jej kontekst ideowy

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie fotografii inspirowanych dziełami sztuki. Inspiracje autorów fotografii miały różne podłoże i ujawniały się w mniej lub bardziej oczywisty sposób. Ponadto proceder ten dokonywał się na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, z dorobku historii fotografii można wydobyć prace jedynie nawiązujące swą konwencją, specyficzną tematyką, eksponowaną barwą, czy sposobem kadrowania do malarstwa konkretnego okresu, obszaru powstawania, z którym kojarzony jest odpowiedni styl lub artysta. Po drugie, powstało wiele fotografii, do wykonania których sceneria i postacie zostały specjalnie zaaranżowane, aby dosłownie odtworzyć przedstawienie z konkretnego dzieła malarskiego. Cel, jaki przyświecał fotografom lub ich zleceniodawcom przy realizacji takich przedsięwzięć bywał odmienny i o różnym zasięgu. Powstawały pojedyncze fotografie inspirowane wybranym obrazem lub całe serie odtwarzające większą liczbę dzieł jednego artysty. W niektórych przypadkach chodziło o zwykłą fascynację artysty innym twórcą i jego działalnością, w innych o zorganizowaną akcję mającą na celu w ciekawy, niekonwencjonalny sposób, spopularyzować sztukę i przybliżyć tę część kultury szerszemu gronu odbiorców. Temat pracy jest ciekawy nie tylko ze względu na interesujące wyniki tego typu prób oraz niekiedy wysokie walory artystyczne i estetyczne powstałych w takich okolicznościach fotografii. Interesująca jest także sama historia fotografii na tle innych gałęzi sztuki. Na przestrzeni około 170 lat fotografia i sztuka, a zwłaszcza malarstwo, nieustannie się przenikały, na przemian tolerowały, sympatyzowały i darzyły niechęcią, a co dla niniejszej pracy najistotniejsze – wzajemnie inspirowały. Na początku pracy przedstawiono rys historyczny tej stosunkowo młodej dyscypliny, jaką jest fotografia, co jest nieodzowne aby lepiej zrozumieć pewne procesy jakie zachodziły na polu fotografia – sztuka. Następny rozdział poświęcony jest wspomnianym zależnościom rysującym się na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci. Jest to tym samym próba analizy tego, w których okresach fotografia inspirowała się sztuką, a w których odwrotnie i dlaczego. W tym samym rozdziale znajduje się omówienie słuszności nadania fotografii miana sztuki, co również na przestrzeni lat budziło wiele wątpliwości i kontrowersji. Kolejne części pracy dotykają stricte jej tematu. Przedstawiona w nich została twórczość tych artystów, u których zauważono inspiracje innymi dziełami sztuki. Dla lepszej przejrzystości część ta została speriodyzowana. W odniesieniu do minionego pierwszego wieku od momentu narodzin fotografii, omówiono ogólne trendy w inspiracjach fotografów sztuką, jakie po ich prześledzeniu wybijają się na plan pierwszy. Osobne miejsce w pracy poświęcono szerokiemu zagadnieniu fotografii piktorialnej, która narodziła się na początku XX wieku, a która jest typowym przykładem inspiracji głęboko zakorzenionej w sztukach plastycznych, w tym przypadku malarstwem impresjonistycznym. Pojedync

Architektura modernizmu rozwijała się w Polsce w latach 20. XX wieku i trwała aż do lat 80. XX wieku. Była ona odpowiedzią na napływ ludności oraz jej zapotrzebowania. Jego podstawowymi założeniami było zapewnienie ludziom przestrzeni, światła oraz dostęp do zieleni. Przez wpływ regionu oraz ciągły rozwój miast na Dolnym Śląsku w latach 30. XX wieku powstał nowy odłam modernizmu zwany Neues Bauen, który wyraźnie podkreślił znaczący wpływ regionu. Do podstawowych cech modernizmu zostały dołączone dodatkowe postulaty takie jak: dobre połączenie z centrum miasta, czy też niski koszt wykupu lub najmu. Problematyka pracy polega na wykazaniu różnic między modernizmem, a Neues Bauen. Są one subtelne, ale maja znaczący wpływ na rozwój architektury na Dolnym Śląsku. Tematem niniejszej pracy jest budynek Elfmannbau w Legnicy (1930-1931). Który jest odpowiedzią na niniejsze postulaty. Zapewniał dużą przestrzeń mieszkalną, dzięki dość sporych rozmiarów oknom - dostęp do światła dziennego itd. Wiele wątków zostało zaczerpniętych z wystaw takich jak WUWA oraz GUGALA, dwóch najbardziej znanych i znaczących wystaw dotyczących architektury modernistycznej lat 30. XX wieku. W niniejszej pracy została również poruszona tematyka ówczesnej sytuacji politycznej oraz terytorialnej Legnicy, która w latach 1720-1945 znajdowała się poza polskimi granicami. Ciągłość polityczna na stanowisku burmistrza Legnicy(Ottomar Oertel – sprawował urząd burmistrza, a następnie nadburmistrza przez 40 lat, a następnie Hans Arno Charbonnier przez kolejne 22 lata) zapewniła również stabilność w dziale architektury miasta. Dzięki ówczesnemu architektowi miejskiemu Paulowi Oehlmanowi miasto po I wojnie światowej zaczęło rozkwitać. Powstało wiele nowych budynków użyteczności publicznej i nie tylko. Miasto zaczęło się rozrastać i przyciągać uwagę. Dokładny opis kamienicy dochodowej Elfmannbau, pozwolił wykazać podstawowe cechy modernizmu oraz Neues Bauen. Niestety nie udało mi się dostać do wnętrza klatki schodowej przy ul. Dziennikarskiej 9 co znacznie utrudniło jeszcze dokładniejszy opis budynku. Niestety autor projektu jest nieznany przez co nie można sprecyzować dokładnie, która ówczesna szkoła architektury ukształtowała jego poglądy oraz styl. Jednak dzięki przytoczonym wrocławskim oraz legnickim przykładom modernistycznej architektury lat 1925-1931 dostrzegamy jak mocno budynek był inspirowany ówczesnymi projektami znanych niemieckich architektów.