Niniejsza praca licencjacka dotyczy dwóch odlewów gipsowych, Apoksjomenosa oraz Chłopca z Dzbankiem z kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. Celem pracy było przede wszystkim zebranie informacji o odlewach i ich pierwowzorach. W kolejnym rozdziale omówiona została historia kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. Następnie przybliżona została historia zaginionego oryginału Apoksjomenosa oraz rzymskiej kopii Apoksjomenosa z Muzeum Watykańskiego. W kolejnych trzech podrozdziałach opisane zostały zachowane do dzisiejszych czasów posągi przedstawiające atletów czyszczących swoje ciało za pomocą skrobaczki, bądź też czyszczących samą skrobaczkę. Rozdział czwarty został poświęcony gipsowemu odlewowi z Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego, a rozdział piąty jego porównaniu z oryginałem. Rozdział siódmy rozpoczął się przywołaniem mitów o Narcyzie, Ganimedesie i Antinousie w celu porównania przedstawienia oraz atrybucji postaci do Chłopca z Dzbankiem, ponieważ badacze wciąż nie potrafią ustalić, kogo tak naprawdę przedstawia. W następnych rozdziałach opisany został kolejno oryginał z Muzeum Watykańskiego, odlew z Muzeum Uniwersyteckiego i w podsumowaniu, tak jak w przypadku Apoksjomenosa, przedstawione zostały podobieństwa i różnice pomiędzy tymi dwiema rzeźbami. Na końcu pracy znalazło się ogólne podsumowanie zebranych wiadomości oraz wnioski.

Zainteresowanie kulturą Egiptu istotnie wpływało na sztukę europejską już od czasów starożytnych. Na terenie Polski natomiast recepcja motywów staroegipskich zaznaczyła się w ograniczonym stopniu, przede wszystkim od końca XVIII do połowy XX wieku. Praca poświęcona została prześledzeniu etapów tej recepcji i ich charakterystyce, co umożliwiła analiza poszczególnych obiektów egiptyzujących powstałych w ramach polskiej kultury artystycznej. Celem pracy jest próba wyodrębnienia zmian, jakie zachodziły w ramach tego zjawiska oraz próba kompleksowego podjęcia tematu poprzez zbadanie przyczyn, efektów i stopnia zainteresowania kulturą staroegipską w sztuce polskiej w podanym zakresie czasowym. Rozdział wprowadzający zarysowuje etapy recepcji sztuki staroegipskiej w Zachodniej Europie. Cztery główne rozdziały pracy poświęcone są sztuce egiptyzującej na terenie Polski w podziale tematycznym oraz w dalszej kolejności chronologicznym. Poszczególne obiekty, będące zarówno istniejącymi zabytkami, jak i projektami, podzielone zostały ze względu na obszar i kontekst ich występowania. W pierwszym z głównych rozdziałów omówione zostały obiekty występujące w założeniach pałacowo-ogrodowych, w dalszych kolejno: egiptyzujące obiekty w sztuce pomnikowej, funeralnej i miejskiej. We wszystkich tych przestrzeniach semantycznych kopiowano i adaptowano pojedyncze motywy staroegipskie a także łączono je w kompilacje mające wywoływać wrażenie starożytnych. Egipska ikonografia z biegiem czasu straciła swoją komunikatywność i pierwotną wieloznaczność semantyczną, będąc efektem błędnych interpretacji, nieporozumień oraz efektem inwencji wyobraźni. Jej adaptacja w sztuce polskiej stanowiła dalekie echo egiptomanii europejskiej, brak jest tu bowiem wyraźnej linii rozwojowej zjawiska, które można by nazwać nurtem egiptyzującym. Motywy inspirowane Egiptem to jedynie sporadycznie występujące akcenty, które wpisywały się w modę na orientalizmy i fascynację egzotycznymi krajami. O ich wyborze decydowały najczęściej: indywidualna inicjatywa i chęć podkreślenia kosmopolityczności fundatora, poszukiwania nowych wzorów przez architektów a także utrwalone w tradycji ikonograficznej archetypy. Obiekty inspirowane sztuką staroegipską na terenie Polski cechują się, z uwagi na małą skalę występowania zjawiska, zróżnicowanym poziomem artystycznym a wiele obiektów pozostało w fazie projektowej i nie zostało zrealizowanych. Praca zwiera omówienie kilkunastu obiektów, które do tej pory nie zostały zauważone i opracowane w tym kontekście oraz stanowi syntezę i uzupełnienie wyników istniejących do tej pory, skromnych badań na temat recepcji sztuki egipskiej w Polsce.

Przedmiotem prezentowanej pracy magisterskiej jest charakterystyka architektury pompejańskiej, w szczególności budowli powstałych w okresie od schyłku Republiki do wczesnego Cesarstwa Rzymskiego, ponieważ budowli z tego okresu zachowało się w mieście najwięcej - Wezuwiusz zniszczył miasto w początkach okresu Cesarstwa. W niniejszej pracy podjęto też próbę wyodrębnienia najważniejszych cech sztuki pompejańskiej, z naciskiem na architekturę, osadzonej w kontekście kultury starożytnych mieszkańców miasta. Szczególną uwagę zwrócono na budownictwo mieszkalne i charakterystykę typowego wyglądu pompejańskiej budowli mieszkalnej. Jako pierwsza zostanie omówiona historia wykopalisk prowadzonych na terenie Pompejów oraz Herkulanum, a także kalendarium zawierające daty najważniejszych wydarzeń. Herkulanum było pierwszym odkrytym miastem, spośród wszystkich zasypanych przez Wezuwiusza, a także pierwszym, w którym rozpoczęto prace wykopaliskowe. Jako istotny element archeologicznej historii całego terenu, Herkulanum musiało pojawić się w poniższym rozdziale. Następnie opisano historię samego miasta, w której wyszczególniono okresy zasiedlenia Pompejów przez różne ludy oraz przełomowe momenty w historii miasta. Kolejny rozdział to zasadnicza część pracy o tytule “ Architektura Pompejów jako przykład rzymskiej zabudowy miejskiej”. W jego pierwszej części zostanie omówiona struktura miasta, w tym typy zabudowań występujących w jego poszczególnych obszarach, układ ulic oraz przebieg murów obronnych. Opisana została także znamienna dla Rzymian infrastruktura wodno - kanalizacyjna oraz inne sposoby pozyskiwania i przechowywania wody. Następnie omówiono grobowce i obszary cmentarne, ich położenie względem miasta oraz wygląd. Kolejny fragment pracy został poświęconym technikom budowlanym. Pojawiają się w nim najczęściej wykorzystywane przez Rzymian wątki architektoniczne oraz obraz zmian na przestrzeni lat w stosowaniu różnego rodzaju materiałów budowlanych. Następna część jest charakterystyką budownictwa pompejańskiego, w której omówione zostaną najważniejsze części miasta, takie jak forum czy dzielnica teatralna, a także poszczególne budowle, między innymi świątynie, bazylika, hale targowe, teatry, amfiteatr i termy. Jak już wyżej wspomniano prócz budynków użyteczności publicznej szczegółowo omówione zostało budownictwo mieszkalne z wyszczególnieniem kilku wyróżniających się domów prywatnych w typie domusu, willi i insuli. Jak wcześniej wspomniano, nie można omawiać architektury pompejańskiej, bez odniesienia się do dekoracji wnętrz, dlatego tematem następnego rozdziału jest wyposażenie i dekoracja domów mieszkalnych. Opisano tam wygląd mebli używanych w Pompejach, a także omówiono kolejne style malarstwa pompejańskiego wraz z przykładami charakterystycznymi dla każdego z nich.

Kolekcja odlewów gipsowych, znajdująca się w zbiorach Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego powstawała od początku XIX wieku. Gromadzona przez lata, na początku XX wieku liczyła ponad 500 sztuk, jednak obecnie zachowało się ich jedynie 39. Celem pracy "Odlewy gipsowe rzeźb antycznych z kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego - posągi Ateny i Eirene z Plutosem" było omówienie dwóch odlewów gipsowych, znajdujących się w zbiorach Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego oraz ustalenie ich pierwowzorów antycznych. Odlew Eirene z Plutosem powstał, najprawdopodobniej w Monachium, w latach siedemdziesiątych XIX wieku i jest niemal idealną kopią greckiej rzeźby Eirene z Plutosem wykonanej przez Kefizodotosa. Atena, wykonana prawdopodobnie w Berlinie, pojawiła się we wrocławskiej kolekcji między 1877 a 1891 rokiem i wzorowana była na dwóch rzeźbach - Atenie Lemni Fidiasza i Atenie Giustiniani. Pierwowzory wrocławskich odlewów można umieścić w ramach czasowych okresu klasycznego w rzeźbie greckiej (około 480 - 323 p.n.e.). Kolekcja odlewów gipsowych, chociaż nie jest już jedną z największych, nadal jest ważną częścią zbiorów Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego.

Tematem pracy jest rzymska architektura triumfalna okresu Cesarstwa. W omawianym czasie, w związku ze zmianą ustroju politycznego, sztuka zaczęła służyć władcom jako narzędzie propagandowe, co doprowadziło do wykształcenia się nowych typów budowli. W pracy zostały przeanalizowane pomniki zwycięstwa: łuki triumfalne, kolumny oraz trofea. Znalazły się tam informacje dotyczące genezy, wyglądu oraz zastosowanej ornamentyki. Budowle należące do architektury triumfalnej nie były dotąd omawiane jako osobny problem badawczy.

Tematem niniejszej pracy jest rzymski portret oficjalny okresu panowania dynastii Julijsko - Klaudyjskiej. W pracy przedstawione zostaną wizerunki cesarzy rzymskich oraz wybranych członków ich rodzin, bezpośrednio z nimi związanych. Uwaga skupiona zostanie tutaj przede wszystkim na reliefie i rzeźbie, ponieważ to właśnie te przykłady pokazują największe zmiany jakie przeszedł w tym czasie portret władcy czy portret kobiecy.

Tematem niniejszej pracy jest analiza przedstawień Artemidy w sztuce greckiej. Wizerunek bogini był obecnym w każdym z okresów sztuki greckiej, zarówno w rzeźbie, jak i malarstwie wazowym. Praca obejmuje szeroki zakres starożytnej rzeźby greckiej – od okresu archaicznego do hellenistycznego, natomiast w przypadku malarstwa wazowego – od okresu geometrycznego do czarnofigurowego. Niniejsza praca składa się z wstępu, trzech rozdziałów, spisu ilustracji oraz spisu wykorzystanej literatury. Głównym celem pracy jest uporządkowanie wiedzy i dotychczasowego stanu badań na temat wizerunku Artemidy w sztuce greckiej. Ewolucja motywu bogini należy do jednego z najbardziej interesujących. Najstarsze wizerunki Artemidy pochodzą z już VII wieku p.n.e., dlatego niezwykle ciekawa jest zmiana sposobu przedstawienia postaci w przeciągu kilkuset lat. Bogini czczona była w wielu ośrodkach, często od siebie odległych i różnych, przez co pełniła różnorodne, czasami przeciwstawne funkcje, co również uwzględniane było w sztuce. Wizerunek Artemidy w sztuce greckiej nie został gruntownie przebadany i nie posiada bogatej literatury. Wiele zagadnień pozostaje nierozstrzygniętych, przez co wymaga dalszych, szczegółowych badań. Niniejsza praca ma na celu zaprezentowanie zmian w sposobie prezentowania bogini oraz wskazanie zależności z miejscem kultu Artemidy oraz z rozwojem sztuki greckiej. W pierwszym rozdziale zostaje opisany obszerny stan badań dotyczący przedstawień Artemidy w starożytnej rzeźbie greckiej i malarstwie wazowym. Stan badań zawiera zarówno publikacje dotyczące tylko rzeźby greckiej lub malarstwa wazowego, jak i opracowania ogólne, dotyczące szeroko rozumianej sztuki greckiej. Wykorzystano również literaturę dotyczącą kultu Artemidy oraz mitologii greckiej. Część zasadnicza pracy składa się z dwóch rozdziałów. W jednym z nich zaprezentowane i opisane zostają liczne przykłady przedstawień Artemidy w starożytnej rzeźbie greckiej. Przeanalizowane zostały posągi (powyżej 150 cm), statuetki (poniżej 150 cm) i reliefy pochodzące z okresu archaicznego, klasycznego oraz hellenistycznego. W kolejnym rozdziale opracowano przedstawienia bogini, znajdujące się na greckich wazach. W badaniu wykorzystano naczynia pochodzące z okresu geometrycznego, czarnofigurowego oraz czerwonofigurowego. Wszystkie przykłady poddano analizie stylistycznej oraz porównawczej. Rozdział czwarty stanowi podsumowanie całości pracy. Zawiera informacje dotyczące obecnego stanu wiedzy, dotyczącego wskazanego tematu, oraz wskazuje wciąż niepewne kwestie. Ostatnie rozdziały stanowią spis ilustracji oraz wykorzystanej literatury.

Tematem niniejszej pracy jest analiza architektoniczna świątyni Amona w Karnaku. Główny rozdział poświęcony został przybliżeniu najbardziej spektakularnych zmian w architekturze świątyni Amona, dokonanych przez poszczególnych władców od początków jej budowy w okresie Średniego Państwa aż po schyłek Nowego Państwa. Omówiona została także sytuacjia religijno-kulturowa podczas początku budowy obiektu oraz wyjaśnienie zainteresowaniem kultem boga Amona. Praca została napisana w oparciu o literaturę oraz plany architektoniczne o czym mówi zawarty w niej stan badań. Dołączone zostały także plany rysunkowe poszczególnych obiektów oraz przebudów, a także zdjęcia obecnego wyglądu świątyni.

Celem niniejszej pracy magisterskiej, której tytuł brzmi Prekolumbijski kompleks sakralno-rezydencjonalny w Chichen Itza, jest kompleksowe omówienie architektury i sztuki tego ośrodka oraz analiza ikonograficzna i stylistyczna poszczególnych budowli i ich zespołów znajdujących się na terenie miasta. W stanie badań przytoczono najważniejsze publikacje dotyczące, zarówno samej cywilizacji Majów, jak i stanowiska archeologicznego w Chichen Itza. Zawarto tam również istotne informacje na temat historii wykopalisk w omawianym mieście. Rozdział trzeci zatytułowany jest Majowie. Omówione w nim zostały takie kwestie jak podział chronologiczny i terytorialny ziem zamieszkiwanych przez Majów, a także poszczególne okresy w dziejach cywilizacji, czyli okres preklasyczny, klasyczny i postklasyczny. Opisano podstawowe elementy kultury Majów, a wśród nich kalendarz, pismo, kodeksy, rytualną grę w piłkę, a także wierzenia i niektóre rytuały, odprawiane przez starożytnych mieszkańców Mezoameryki. Rozdział czwarty zatytułowany Chichen Itza opowiada między innymi o historii samego miasta, jego organizacji politycznej oraz związkach między Chichen Itza a mitycznym Tollan i Tulą, stolicą państwa Tolteków. Główna część tego rozdziału, zatytułowana Kompleks sakralno-rezydencjonalny, poświęcona jest omówieniu i analizie poszczególnych grup architektonicznych tego kompleksu. Pierwsza z nich to Wielka Platforma Północna, w skład której wchodzą takie budowle jak El Castillo, Świątynia Wojowników wraz z przylegającą do niej Grupą Tysiąca Kolumn, Platforma Wenus, Platforma Orłów i Jaguarów, a także Wielkie Boisko wraz z jego strukturami dodatkowymi. Druga duża grupa architektoniczna omówiona w tym rozdziale to Grupa Osario przypominająca w układzie Wielką Platformę Północną. Trzecią z nich jest Grupa Południowa, zawierająca takie budowle jak El Caracol, Akab Dzib czy Las Monjas. Ostatnią opisaną w tym rozdziale grupą jest tak zwane Chichen Viejo. Znalazły się tam również informacje dotyczące upadku miasta oraz krótka charakterystyka Mayapan, który wówczas przejął hegemonię na Jukatanie. Rozdział piąty opowiada o przybyciu Hiszpanów do Ameryki Środkowej i podboju Jukatanu. Wspomina również o sytuacji ziem Majów w dobie kolonialnej, a także współczesnych Majów, wciąż zamieszkujących swoje dawne terytoria. Pracę kończy zbiór ilustracji, przedstawiających najważniejsze zespoły architektoniczne Chichen Itza, a także nieliczne rzeźby wolnostojące oraz malowidła ścienne.

Tematem niniejszej pracy licencjackiej są dwa odlewy gipsowe antycznych popiersi znajdujących się w kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego: Popiersia Menelaosa oraz Popiersia Apolla Belwederskiego. Na podstawie bazy bibliograficznej opisanej w stanie badań zostały sformułowane pozostałe rozdziały. W tej części pracy zostały poruszone także problemy badawcze związane nie tylko z uzyskiwaniem informacji, ale także dotyczące treści zawartych w poszczególnych publikacjach. Kolejny rozdział został poświęcony opisowi historii kolekcji Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego, w którym zostały zawarte informacje dotyczące zmieniającej się formie instytucji, kolejnych dyrektorów oraz katalogów zawierających informacje o rozrastających się na przestrzeni lat zbiorach. Następna część pracy została poświęcona gipsowemu odlewowi popiersia Menelaosa oraz analizie zgodności z oryginałem, którym jest kopia rzymska znajdująca się w Loggia dei Lanzi we Florencji. Następnie, zachowując spójność treściową, znajduje się rozdział poświęcony rzeźbie hellenistycznej po czym następuje wyjaśnienie zagadnień związanych z kopią rzymską Grupy Pasquino. Część ta zawiera również podrozdział poświęcony ikonologii i ikonografii owej kopii, w którym został poruszony problem identyfikacji postaci do tej pory określanej jako Menelaos. Analogicznie została skonstruowana kolejna część pracy dotycząca odlewu popiersia Apolla Belwederskiego oraz okresu późnoklasycznego rzeźby greckiej. Następnie, w zakończeniu, zostały zawarte wnioski oraz postulaty badawcze, które podsumowują treść pracy. Na końcu został umieszczony spis bibliograficzny oraz ilustracje.

Tematem pracy jest analiza steli z domowej kapliczki, z reliefem przedstawiającym, Amenhotepa IV i Nefertiti z Muzeum Egipskiego w Berlinie, jako przykładu tak zwanej maniery amarneńskiej. Stela stanowi bardzo dobry przykład zmian religijno-obyczajowych w ówczesnym Egipcie, czego wyrazem jest wprowadzenie nowej maniery artystycznej. Zakres pracy obejmuje okres panowania Amenhotepa IV z XVIII dynastii, przypadający na drugą połowę wieku XIV p.n.e. Celem pracy jest uporządkowanie wiedzy i dotychczasowego stanu badań na temat okresu amarneńskiego. Twórczość artystyczna tego charakterystycznego okresu w dziejach starożytnego Egiptu, jest jednym z najbardziej interesujących, nieco kontrowersyjnych zagadnień badawczych w obrębie sztuki starożytnego Egiptu. Historia badań naukowych nad tym okresem rozpoczyna się w połowie XIX wieku, kiedy teren dawnej stolicy Amenhotepa IV, położonej w pobliżu obecnej wioski Tell el-Amarna stał się celem badań ekspedycji archeologicznych. Uczeni poznawali badany okres przede wszystkim przez liczne i różnorodne dzieła sztuki, ale także też przez zachowane dokumenty pisane, teksty religijne, administracyjne czy dyplomatyczne.