Głównym zagadnieniem poruszanym w niniejszej pracy są te przejawy kreatywności po kryzysie ekonomicznym w 2008 roku, które mają na celu krytykę systemu kapitalistycznego, jak i wytyczenie drogi do ukształtowania nowej, utopijnej rzeczywistości. Jednocześnie te nietradycyjne pomysły, głównie wynikające z działalności ruchu Occupy Wall Street, zestawione zostaną z twórczością i działalnością artystyczną Damiena Hirsta, którego twórczość wyraźnie powiązana jest z kapitalizmem. Przedmiotem badań będzie zatem sztuka osadzona w neolewicowej retoryce oceny systemu ekonomiczno-politycznego, jej język i problemy, które owa sztuka napotyka w starciu z prestiżową sztuką z przestrzeni galerii.

Praca analizuje problem wykorzystywania koloru niebieskiego w różnych kontekstach, w sztuce XX i XXI wieku. Poprzez zestawienie prac wybranych artystów, pokazano jak zmieniało się i ewoluowało, znaczenie i symbolika barwy niebieskiej. W pierwszym rozdziale omówiono prace Andrzeja Wróblewskiego oraz film Dereka Jarmana, posłużyły jako przykład analizy barwy błękitnej w kontekście śmierci. Prace Wróblewskiego z okresu końca lat 40. XX wieku, są przykładem ekspresyjnego ukazania okrucieństwa wojny. Film Jarmana oparty o jednolity kolor ultramaryny jest nie tylko filmowym eksperymentem, ale także próba przygotowania się na śmierć. Drugi rozdział poświęcony jest znaczeniu koloru niebieskiego w kontekście jego przynależności do strefy sacrum w klasycznej ikonografii i ewolucji tego znaczenia. Obrazy Wojciecha Fangor stanowiły przykłada zmiany symboliki barwy w obrębie twórczości jednego autora. Yves Klein jako wirtuoz barwy niebieskiej, widział w niej namiastkę absolutu na Ziemi. Wszystkie jego działania były powodowane chęcią przybliżenia ludziom idei wolności. Opatentowany przez niego kolor IKB, wykorzystywał tworząc dzieła w różnych mediach ze świata sztuk plastycznych. Ostatni rozdział poświęcony jest dziełom Edward Dwurnika i Jarosława Modzelewskiego, którzy w swej twórczości czerpią z dorobku historii malarstwa, z szczególnym uwzględnieniem koloru niebieskiego. Praca zakończona podsumowaniem, w którym zawarto wnioski dotyczące koloru niebieskiego w twórczości artystów XX i XXI wieku.

Wyobrażenie powstania styczniowego łączy się w polskiej świadomości zbiorowej z obrazem utrwalonym w twórczości Artura Grottgera, w której artysta wiele miejsca poświęcił także kobietom jako współuczestniczkom wypadków z lat 1861-1863. Celem badawczym pracy jest zanalizowanie, w jaki sposób w kulturze wizualnej (w latach 1861-1914) zostało przedstawione zaangażowanie Polek w powstanie i próba odpowiedzi na pytanie, na ile obraz ten odpowiadał rzeczywistości. Do omawianego materiału należy kilkadziesiąt obiektów – zarówno dzieł sztuki, jak i prac o niskiej wartości artystycznej – przedstawiających sceny związane z powstaniem styczniowym, w których występują postaci kobiece, a także samodzielne wizerunki uczestniczek.

Tematem pracy magisterskiej są ilustracje książkowe amerykańskiego artysty Edwarda Goreya opublikowane w zbiorach "Osobliwy gość i inne utwory" z 2011 roku oraz "Pamiętna wizyta i inne utwory" z 2012. Tekst zawiera dotychczasowy stan badań na temat działalności twórcy, próby zanalizowania relacji między słowem a obrazem zawartej w jego książkach, uporządkowanie możliwych źródeł inspiracji płynących ze sztuki dawnej oraz wpływu jaki Gorey wywarł na pewne aspekty kultury współczesnej.

Temat odnosi się do instalacji dźwiękowych, które były lub nadal są prezentowane głównie w przestrzeni publicznej Wrocławia, czy też w wybranych wrocławskich instytucjach kultury lub galeriach sztuki. W pracy zostały ujęte dzieła artystów polskich, w różny sposób związanych z Wrocławiem. Wybrane przeze mnie dzieła powstały na przestrzeni ostatnich kilku lat. Głównym celem pracy jest dokonanie przeglądu realizacji aktualnie powstających instalacji dźwiękowych we Wrocławiu, stworzonych przez polskich artystów, zarysowanie ich historii, źródeł oraz przeanalizowanie wybranych prac pod kątem formalnym – wizualnym oraz dźwiękowym, z porównaniem wybranych dzieł. Wskazuję cechy wspólne poszczególnych instalacji, czy też widoczne pomiędzy nimi różnice oraz podejmuję próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób instalacje dźwiękowe oddziałują na samego odbiorcę i jego percepcję oraz na przestrzeń miejską Wrocławia, w której powstają, a także jakie w związku z tym można wskazać konkluzje. Poruszam zagadnienie instalacji artystycznej oraz dźwięku w sztukach wizualnych - opisuję te zjawiska, przedstawiam definicję, genezę i charakterystykę. Na tej podstawie definiuję instalację dźwiękową, podaję pierwsze przykłady powstałych instalacji dźwiękowych.

Niniejsza praca magisterska stanowi obszerną analizę zagadnienia twórczości Aleksandry Waliszewskiej w kontekście pojawiających się w jej dziełach motywów apokaliptycznych. Artystka odwołuje się w swoich obrazach do najistotniejszych ich źródeł, którymi są biblijny tekst Objawienia świętego Jana oraz przedstawienia obrazowe, na stałe wpisane w tradycję wyobrażania tematyki apokaliptycznej. Jednocześnie uzupełniając je elementami współczesnej popkultury. Waliszewska stworzyła niezwykle sugestywną wizję końca świata, której złożoność staje się pretekstem do rozważań nad niezmieniającą się na przestrzeni czasu ludzką mentalnością, szczególnie w kontekście lęków, którymi od wieków karmi się człowiek. Praca składa się z pięciu części. Pierwsza z nich stanowi wnikliwe studium zagadnienia lęku w kontekście jego kulturowo-społecznego znaczenia na przestrzeni wieków. Jej kontynuacją jest cześć druga, poświęcona problematyce apokalipsy w kulturze. Ten obszerny rozdział pozwala uświadomić sobie, jak ważnym dla rozwoju sztuki zjawiskiem było powracające przeczucie nadchodzącego końca oraz wynikające z tego stale odradzające się prądy milenarystyczne. Trzeci rozdział zawiera również opracowanie problematyki ewolucji apokaliptycznych motywów ikonograficznych. Odwołując się do nich, przy okazji analizy konkretnych przedstawień w pracach Aleksandry Waliszewskiej, chciałbym zwrócić uwagę na ikonograficzne zapożyczenia oraz ciągłość tradycji przedstawień apokaliptycznych obecnej w twórczości artystki. W jednym z podrozdziałów tej części zajmuję się również opracowaniem zagadnienia publikacji poświęconych tematyce apokaliptycznej, których bogactwo potwierdza niezwykle szerokie spektrum tematów i inspiracji motywami apokaliptycznymi, wykorzystywanych przez różnych autorów. Czwarty i piąty rozdział stanowią część główną pracy i w całości poświęcone zostały twórczości Aleksandry Waliszewskiej. Pierwszy z wyżej wymienionych zawiera charakterystykę sylwetki artystki oraz jej twórczości, ze szczególnym uwzględnieniem osadzenia jej w tradycji średniowiecznej i wczesnorenesansowej. Podkreślenie intertekstualności sztuki artystki staje się zapowiedzią oraz wyjaśnieniem wieloaspektowej analizy wybranych przykładów jej prac, znajdujących się w części głównej. Apokaliptyczny charakter prac Waliszewskiej budują trzy najważniejsze dla jej twórczości grupy przedstawień: prace ukazujące motyw Sądu Ostatecznego, przedstawienia katastrofizmu natury oraz sceny ukazujące rolę kobiety w akcie zniszczenia. Choć trudno jest te prace dosłownie odnosić do scen opisanych w Apokalipsie Świętego Jana, nie ma wątpliwości, iż motywy, jakimi artystka operuje, budują pośrednią narrację apokaliptyczną, powszechnie rozpoznawaną i identyfikowaną przez internetowych odbiorców jej sztuki. Podsumowanie całości pracy magisterskiej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na stale powracający aspekt lęku w apokaliptycznych odwołanych Aleksandry Waliszewskiej, poprzedza próba usystematyzowania jej twórczo

Tematem pracy jest funkcjonowanie sztuki zaangażowanej politycznie i społecznie w Polsce na przykładzie programu artystycznego CSW Kronika w Bytomiu. Praca została podzielona na trzy części: teoretyczną, gdzie przedstawiona została metodologia, praktyczną, w której omówiono kontekst miejsca i gdzie została przeprowadzona analiza programu instytucji pod kątem jego polityczności, oraz część, w której przebadano program pod kątem demokratyczności relacji i postawiono pytanie o pole odbioru. Omówiona w pierwszej części pracy metodologia obejmuje: tezę Pierre’a Bourdieu o klasowym charakterze odbioru sztuki, rozróżnienie między polityką i politycznością, a także pojęcie konstytutywnego zewnętrza w ujęciu Chantal Mouffe, oraz teza Jacquesa Rancière’a o wyłanianiu się podmiotu politycznego. Powyższa metodologia została skonfrontowana z polskim stanowiskiem o klasach w ujęciu m.in. Macieja Gduli, Jana Sowy i Henryka Domańskiego. W tej części rozróżniono także pojęcia sztuki politycznej jako kierunku i polityczności sztuki, która ujawnia się przede wszystkim w polu odbioru. W drugiej części pracy zostały poddane analizie wystawy prezentowane w CSW Kronika w Bytomiu, których tematy oscylowały wokół problemów lokalnej społeczności. Są to: bezrobocie, prawa pracownicze, bezdomność, problemy mniejszości romskiej, tożsamość lokalna. Wnikliwie przyjrzano się wystawie Bad News (2006), której odbiór autorka przeanalizowała w oparciu o teorie Mouffe. Wystawę oraz jej odbiór społeczny autorka uznała za decydujące o tożsamości politycznej galerii. W trzeciej części przytoczono stanowiska na temat sprawczości sztuki i wymagań, jakie stawiane są sztuce zaangażowanej. Następnie autorka przebadała demokratyczność analizowanych w poprzedniej części wystaw w oparciu o „drabinę partycypacji” w ujęciu Sherry R. Arnstein. Następnie odwołując się do Arnstein i Bourdieu autorka podjęła próbę odpowiedzi na pytanie, do kogo kierowana jest sztuka prezentowana w CSW Kronika. Ostateczne wnioski prowadzą do uznania, że polityczność sztuki tkwi przede wszystkim w polu jej odbioru, a nie deklaracji gatunkowej czy formalnej. Dzięki metodologiom Bourdieu i Arnstein rozróżniono prezentowane w Kronice wystawy na problemowo-badawcze, których odbiór raczej wymaga wykształcenia (a więc jest kierowany do klasy wyższej średniej) i projekty partycypacyjne skupione na problemach danej grupy wykluczonych, które cechują się często dużym stopniem demokratyczności i horyzontalnych relacji między współtwórcami. W obydwu przypadkach autorka dostrzegła wyjątki, jak np. mało demokratyczny projekt Bezrobotny Rafała Jakubowicza, czy atrakcyjne dla szerokiego spektrum klasowego wystawy dotyczące śląskiej tożsamości, tj. Message from Charlotte i Przaja mōimu hajmatowi. Sukces wystaw o charakterze lokalno-patriotycznym prowadzi autorkę również do uznania za Mouffe roli, jaką pełnią tożsamości zbiorowe w życiu współczesnego obywatela.

Opracowanie dotyczy rond rozumianych jako element przestrzeni miasta, dla którego charakterystyczny jest ruch okrężny wokół tzw. wyspy. Ronda pojawiły się w wyniku zmian postrzegania miasta, które miały miejsce między XIX a XX wiekiem. Kwestia ta wiąże się z procesem przekształcania percepcji flȃneura w mobilną wersję doświadczenia praktykowanego przez współczesnych nomadów. Wiek XIX i XX, a także obecne czasy stały punktem wyjścia dla poszukiwań rozwiązań urbanistycznych, które wykorzystują matrycę ronda. Prezentuję wybrane przykłady jako różne formy identyfikacji przestrzennej. Niniejszy tekst dotyczy również zagadnień takich jak percepcja z drogi oraz rola ronda we współczesnej, zdecentralizowanej, strukturze miast. Dzisiejsze miasta nie tylko odwracają się od swojej historycznej formy, ale także kierują się ku drodze, co potwierdza pojawienie się ronda jako formy miejskiego witacza. Ponadto ronda są wykorzystywane do działań reklamowych. Ten aspekt świetnie reprezentuje stopień komercjalizacji przestrzeni publicznej. Proces ten polega na poszerzaniu oferty atrakcji oraz propagowaniu niezauważalnej cenzury ekonomicznej, czego skutkiem jest zanik sztuki krytycznej i subwersywnej w miastach. Badam ronda za pomocą wielu narzędzi, a także z różnych perspektyw, po to by przedstawić pewien zarys obecnego stanu przestrzeni publicznej. Nasuwają się tu pytania dotyczące tego jak powinna ona wyglądać, kto jest jej właścicielem i do jakich celów możemy ją wykorzystywać. Szczególnie ważna jest dla mnie przestrzeń, w której funkcjonuję, stąd przykłady z obszaru Polski oraz pomysł na studium przypadku mojego rodzinnego miasta, Rybnika, w ostatnim rozdziale.

Niniejsza praca magisterska opisuje design naczyń emaliowanych pochodzących z Huty Silesia w Rybniku. Są to przedmioty wyjątkowe, gdyż tworzył je przez lata artysta, który ukończył warszawską akademię sztuk pięknych, Krystian Burda. W zakładzie był odpowiedzialny za promocję, plakaty, wygląd stoisk, na których prezentowano towary huty oraz przede wszystkim za projektowanie naczyń. We wzorach starał się wprowadzać elementy geometryzujące. Na prace składa się pięć rozdziałów. Pierwszy z nich dotyczy historii Huty Silesia. Opisuję w nim powstanie zakładu oraz życie i twórczość głównego projektanta zakładu Krystiana Burdy. Rozdział drugi to zasadnicza część pracy, w której opisuję design naczyń emaliowanych. W pracy umieszczam opisy siedemnastu naczyń pochodzących z Huty Silesia. Wydawały mi się najciekawszymi obiektami powstałymi w zakładzie. Badając design naczyń emaliowanych dochodzę do wniosku, iż większość wzorów bazuje na motywach kwiatowych. Trzeci rozdział to poszukiwanie odpowiedzi dlaczego Huta Silesia została zamknięta. W tym rozdziale piszę o zmianach, które zaszły w Polsce w latach 80. i 90. XX w. Zwracam szczególną uwagę na zmiany kulturowe. Czwarty rozdział to historia naczyń emaliowanych oraz technika ich wytwarzania. Ostatnia część pracy to próba znalezienia nowego miejsca dla produktów Silesii. Zamieszczam w niej wywiady z artystami, którzy opowiadają jak naczynia emaliowane poprawiły ich umiejętności malarskie. Dochodzę do wniosku, że obecnie modne są przedmioty w stylu vintage oraz że ich miejsce znajduje się na akademiach sztuk pięknych i szkół rysunku gdzie służą do doskonalenia rzemiosła młodych artystów.

Praca dotyczy niemieckiego artysty surrealistycznego – Maxa Ernsta (1891-1976), który poprzez skomplikowanie sytuacji politycznej przez II wojną światową był zmuszony do opuszczenia Europy i wyjazdu do Stanów Zjednoczonych. Artysta od dzieciństwa interesował się rdzennymi ludami Ameryki Północnej, lecz gdy zamieszkał w stanie Arizona, mógł z bliska obserwować sąsiadujących Indian. Celem pracy jest przybliżenie realiów życia Ernsta w Ameryce, odnalezienie wpływów nowego otoczenia na sztukę uprawianą przez artystę oraz wskazanie paraleli w stosunku do twórczości i wierzeń Indian Ameryki Północnej.

Niniejsza praca poświęcona jest twórczości Marka Idziaszka – artysty związanego ze środowiskiem śląskich twórców nieprofesjonalnych i tworzącego na Śląsku, który to region ten uczynił swoim głównym źródłem inspiracji Badania nad twórczością artysty w pierwszej kolejności wymagały przybliżenia zjawiska sztuki samorodnej w ogóle – przede wszystkim jej genezy, relacji ze sztuką „edukowaną” oraz problemu wartościowania. Kwestie te stały się natomiast punktem wyjścia do pochylenia się nad zagadnieniem śląskiej sztuki nieprofesjonalnej, wraz jej korzeniami, głównymi źródłami inspiracji oraz czynnikami politycznymi (zwłaszcza powojennymi), które wpłynęły na jej obecny stan i charakter. Omawiając zagadnienie śląskiej sztuki nieprofesjonalnej niejednokrotnie odwołuję się także do dorobku innych lokalnych artystów nieprofesjonalnych i na podstawie ich twórczości wskazuję na cechy wyróżniające to środowisko. W rozdziale poświeconym artystycznej działalności Marka Idziaszka w pierwszej kolejności przytaczam kontekst twórczości oraz aspekty formalne jego dzieł, przede wszystkim jednak koncentruję się na pewnych powtarzalnych motywach, które razem budują specyficzny wizerunek regionu oraz stanowią obraz swoistej lokalnej tożsamości jego mieszkańców.

Praca omawia wybrane dzieła francuskiego artysty Yves Kleina (1928-1962), tworzącego na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Punktem wyjścia w analizach jest przyjęcie tezy o generacyjnym sprzeciwie grupy Nouveau Réalisme (do której należał artysta) wobec modernistycznych rozwiązań artystycznych i – w związku z tym – o przedsięwzięciu poszukiwań nowego wyrazu. Skutkowało to zerwaniem z okulocentryzmem i jednym medium przekazu (malarstwem), a także zwróceniem się ku procesom i performatywności w działaniach artystycznych. Ze względu na kontekst powstawania dzieł Kleina – kapitalistyczną masową produkcję i wszechogarniającą regułę spektaklu rządzącą zachowaniami społecznymi, pomocne w analizach stały się koncepcje Guy Deborda. Nowe poszukiwania Kleina w sztuce doprowadziły do wycofania się z dominacji oka i do prób oddziaływania na zmysły dotąd pomijane, takie jak słuch i dotyk. Artysta rozwinął koncepcję wielozmysłowości i pozaracjonalnego oddziaływania na ciało. Ten typ percepcji dzieła zinterpretowany zostanie w perspektywie rozwijających się w humanistyce od lat 90. teorii afektu. Yves Klein deklarował nową wrażliwość przez emanujące energią monochromy, głównie o kolorystyce Yves Klein Blue, rzeźby dotykowe, symfonię jednego tonu i ciszy oraz pustą przestrzeń sali wystawowej. Ta część jego twórczości skategoryzowana została jako wycofywanie się z wizualizmu. Kontrastująca z tym spektakularyzacja powołuje się na wagę wzroku w takich cyklach jak "Antropometrie", "Kosmogonie" i "Obrazy ogniowe" oraz w projekcie "Gazeta Jednego Dnia" i zamieszczonych w niej zdjęciach (w tym znanego fotomontażu "Skok w Pustkę"). Pozorna sprzeczność wycofywania się z wizualizmu przy jednoczesnej spektakularyzacji staje się zrozumiała po dostrzeżeniu w tych działaniach synergii, zmierzającej do odbioru dzieła całym ciałem i emocjami, wykraczającym poza dające się werbalnie i racjonalnie ująć znaczenie.

Temat niniejszej pracy to "Zaangażowanie i bezsilność. Fotografki wojenne a obrazy okrucieństwa." i jej głównym celem było przedstawienie czterech sposobów widzenia II wojny światowej przez fotografki - kobiety. Najważniejszym zagadnieniem było opisanie relacji fotografka - wojna, a tym samym przedstawienie reakcji na niewyobrażalną przemoc, której owocem są obrazy fotograficzne. Autorka wybrała dwie amerykańskie fotografki: Lee Miller i Margaret Bourke - White oraz dwie europejskie artystki żydowskiego pochodzenia: Julię Pirotte i Gerdę Taro. To zestawienie pozwoliło na przedstawienie dwóch sposobów widzenia, które w dużej mierze zależne są od pochodzenia danej artystki, dlatego też niezwykle ważne było przedstawienie życiorysu danej fotografki oraz prześledzenie rozwoju artystycznego. Na początku autorka prezentuje sylwetki dwóch amerykańskich fotografek i porównuje je ze sobą, najwięcej uwagi poświęcając relacji z wyzwolenia obozów koncentracyjnych. Następnie przedstawia dwie żydowskie artystki, również porównując je ze sobą, tym razem skupiając się na kadrach, na których uwiecznione zostało cierpienie najbardziej bezbronnych: matek, dzieci i starców. Ten podział pozwolił na opisanie nowego spojrzenia na wojenne kadry, które związane jest z tytułowym zaangażowaniem i bezsilnością. Autorka zwraca uwagę, że reakcje opisane w niniejszej pracy mają wymiar uniwersalny i mimo obecnego przesycenia obrazami przemocy, również, jako odbiorcy jesteśmy wobec nich bezsilni. Próba przedstawienia niniejszego spojrzenia została zrealizowana za pomocą dostępnej literatury, w tym biografii i osobistych dzienników oraz wojennych wspomnień artystek. Ponadto autorka korzystała ze zdigitalizowanych archiwów zdjęć oraz katalogów wystaw.

Niniejsza praca jest studium porównawczym prac współczesnych artystów z twórczością Zofii Rydet. Poprzez dogłębną analizę projektów artystów podjęto próbę znalezienia inspiracji Zapisem socjologicznym. Ponadto rozpatrzono dzieła artystów na podstawie popularnych dyskursów fotograficznych wobec prawdy w fotografii, jej autentyczności, mitów i przekonań, jakie wokół niej powstały, walorów artystycznych, wernakularności, czyli kwestii istotnych także dla Zapisu socjologicznego

Przegląd sztuki lesbijskiej w Polsce. Autorka omawia sztukę związaną z kobiecymi mniejszościami seksualnymi i stara się prześledzić w jaki sposób nieheteronormatywne kobiety budują swoją tożsamość.

Głównym tematem niniejszej pracy magisterskiej jest działalność rosyjskich kobiet artystek po Rewolucji Październikowej. Badania historyczno-artystyczne poprzedza wstęp z zakresu socjologii przybliżający realia, z którymi przyszło zmagać się kobietom na granicy wydarzeń z 1917 roku. Na przykładzie działalności teatralnej, plakatu propagandowego, porcelany propagandowej, a także projektowania przemysłowego przeanalizowano stopień upolitycznienia rosyjskiej sztuki autorstwa kobiet. Praca oferuje spojrzenie na rosyjską awangardę, konstruktywizm oraz produktywizm z perspektywy feministycznej.