Praca magisterska poświęcona jest miastu w II Rzeczypospolitej. Skupia się na międzywojennej kreacji Zamościa na miasto-zabytek oraz próbom jego repolonizacji w okresie międzywojnia. Tym, z czego wyrastał w dwudziestoleciu międzywojennym mit miasta, jako idealnego założenia z epoki renesansu, była jego historia militarna, nierozerwalnie związana z historią Rzeczypospolitej i okresem jej największych sukcesów. Zamość w dwudziestoleciu międzywojennym urósł do rangi miejsca-symbolu, stając się jednocześnie „bastionem” na granicy Kresów, na ziemi chełmskiej, gdzie swoje terytorialne interesy upatrywali Rosjanie, Ukraińcy i Polacy. Zamość w II Rzeczypospolitej przeszedł szereg zabiegów kreacyjnych - był repolonizowany, remontowany, unowocześniany, poszukiwano w nim polskości na wiele sposobów. Swoja polskość oparł m.in. o mit murów miejskich, postaci Jana Zamoyskiego i Waleriana Łukasińskiego. Najważniejszym przedsięwzięciem była przebudowa dzwonnicy kolegiaty, odnowa Rynku Wielkiego oraz remont Ratusza. Prace te miały miejsce pod koniec lat 30. XX w. i miały na celu przywrócenie ich wyglądu z XVII wieku oraz kreację całego zespołu urbanistycznego na pomnik I Rzeczypospolitej. Zamość w historycznej szacie pozostawał w łączności z modernistycznym Chełmem. Oba miasta tworzyły wyraźne polskie sygnały na niepewnej społecznie i politycznie Chełmszczyźnie.

Okres dwudziestolecia międzywojennego był czasem wzmożonego budownictwa w Częstochowie, zarówno architektury mieszkaniowej jak i użyteczności publicznej. Powstające wtedy gmachy użyteczności publicznej były znaczące dla rozwoju miasta i poziomu życia jego mieszkańców. Z powodu kryzysu po pierwszej wojnie światowej znaczna ich większość była wznoszona przeważnie w drugiej dekadzie II Rzeczypospolitej. Ze względu na mnogość tego typu realizacji, w pracy zostały opisane cztery zrealizowane obiekty – urząd pocztowy projektu Adolfa Szyszko-Bohusza (proj. 1926-1928; realizacja 1928-1930), Powiatowa Kasa Chorych (1927-1928), Ognisko Obrony Niepodległości im. Marszałka Piłsudskiego wzniesione jako pomnik z okazji 10. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości (1930-1934) oraz starostwo powiatowe (1933-1935) i dwa nieznane dotychczas, będące tylko wersjami projektowymi – szpital na Parkitce (1935?) oraz ośrodek zdrowia (1930). Zostały omówione ich dzieje powstania bądź projektowania, plan przestrzenny i bryła. Budownictwo międzywojenne było bardzo zróżnicowane – od form konserwatywnych do awangardowych, dlatego też każdy z opisywanych obiektów prezentuje odmienne formy stylistyczne. Wskazanie obiekty zostały także przeanalizowane pod kątem realizacji danego typu budownictwa użyteczności publicznej w innych miastach II Rzeczypospolitej. Ważny aspekt stanowiła także kwestia ich lokalizacji w przestrzeni miejskiej.

Budynek wrocławskiego Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej autorstwa znanej pary powojennych architektów, Anny i Jerzego Tarnawskich, wzbudzał po oficjalnym otwarciu powszechny zachwyt. Swoimi modernistycznymi rozwiązaniami architektonicznymi stał się nowoczesnym symbolem rozwoju wrocławskiego przemysłu komputerowego, wyrazem ambicji ówczesnego środowiska naukowego i architektonicznego. Pół wieku po powstaniu, jego postrzeganie jak i stan zmieniły się diametralnie. Co te zmiany mówią o mieszkańcach Wrocławia z lat 60. i współczesnych? Co badania nad jednym obiektem mogą powiedzieć nam o tożsamości całego miasta? Jaka była burzliwa historia wrocławskich komputerów? Jak zmieniła się polska architektura ostatniego półwiecza? W pracy zarysowano polityczne, społeczne i kulturalne tło Wrocławia powojennego do lat 70. oraz zmiany w architekturze i konserwacji zabytków. Przedstawiono historię Elwro i ZETO, historię i analizę twórczości architektonicznej Anny i Jerzego Tarnawskich od rekonstrukcji po Nowy Targ, analizę samego budynku wrocławskiego ZETO, porównanie do analogicznych ośrodków obliczeniowych w Katowicach i w Warszawie, czy za granicą, ze szczególnym uwzględnieniem NRD i Wielkiej Brytanii. Przedstawiono także liczne, lecz często niezrealizowane projekty innych ośrodków jak ZETO-2, a także jedną z bardziej znanych realizacji Tarnawskich - Dolmed. Na koniec zarysowano najnowsze zmiany w architekturze i tożsamości Wrocławia, wpływ postmodernizmu i neomodernizmu, rozwój inicjatyw mających na celu ochronę powojennej architektury oraz możliwe przyszłe scenariusze dla budynku ZETO. W pracy starano się wykorzystywać nowe metodologie historii sztuki przy badaniach nad architekturą.

Praca stanowi pierwsze kompleksowe omówienie ul. Powstańców Śląskich we Wrocławiu pod względem historycznym, architektoniczno-stylistycznym oraz umieszczeniu jej w kontekście planowania przedmieść w XIX-wiecznych miastach europejskich, ze szczególnym uwzględnieniem planu Hobrechta dla Berlina. W tym celu praca została podzielona na dwie części. W pierwszej z niech przedstawione zostały początki ul. Powstańców Śląskich oraz opis i analiza zabudowy jej zachodniej pierzei pomiędzy ulicami Szczęśliwą i Lwowską. Zbadana została również struktura społeczna kamienic czynszowych tworzących tę zabudowę. Druga część pracy skupia się natomiast na XIX-wiecznych koncepcjach planowanie przedmieść i analizie urbanistycznej Przedmieścia Południowego, którego trzonem była omawiana ul. Powstańców Śląskich. W tym celu plan Przedmieścia Południowego autorstwa Alexandra Kaumanna i Augusta Hoffmanna z 1882 roku zestawiony został z planem Jamesa Hobrechta dla Berlina z 1862 roku.

Celem pracy jest przybliżenie charakteru okolicy ul. Powstańców Śląskich u schyłku XIX wieku oraz przedstawienie mieszkańców przykładowych kamienic i porównanie tkanki społecznej tej części Wrocławia do miast takich jak Warszawa, Poznań czy Paryż. Praca jest pierwszym szczegółowym opracowaniem jednego z dziewiętnastowiecznych kwartałów kamienic znajdujących się przy ul. Powstańców Śląskich. Dodatkowo zawiera zarysowanie problemu warunków życia w kamienicy czynszowej.

Niniejsza praca powstała w ramach przygotowań do wystawy "Czyj sen miasto śni?" dotyczącej dziejów obszaru dzisiejszego Centrum Południowego we Wrocławiu od połowy XIX wieku po czasy dzisiejsze, tworzonej we współpracy z Muzeum Architektury we Wrocławiu oraz studentami Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej. Trzonem pracy jest analiza stylowo - formalna zabudowy dzisiejszej ul. Powstańców Śląskich we Wrocławiu, obejmującej numery od 105 do 119. Poprzedzona jest ona opisem rozwoju przedmieść wrocławskich, ze szczególnym uwzględnieniem Przedmieścia Południowego. Druga część pracy, z wykorzystaniem analizy stylowo - formalnej i porównawczej, obejmuje zaś opis wyników kwerendy przeprowadzonej w czasopismach architektonicznych z przełomu XIX i XX wieku, której celem było odnalezienie podobieństw w architekturze kamienicy przy ul. Powstańców Śląskich 119 i budownictwa Prus przełomu XIX i XX wieku. Ze względu na nikły stan badań, praca ta jest pierwszą zawierającą tak wnikliwą analizę badanego obszaru.

Praca skupia się na typologii stylistycznej architektury sakralnej na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego w latach 1945-1989. W niniejszej pracy autorka zamierza przeanalizować górnośląską architekturę sakralną lat 1945 -1989 pod względem stylistycznym oraz podjąć próbę ustalenia jej stylowej typologii. Ten zakres górnośląskiej architektury nie był dotychczas analizowany z punktu widzenia tendencji stylowych. Ale podobne ujęcia badawcze pojawiły się w kilku pracach dotyczących innych regionów architektury sakralnej. Autorka niniejszej pracy podjęła się analizy górnośląskiej architektury sakralnej okresu PRL-u wychodząc z założenia, iż ta sfera budownictwa była stymulowana konkretną sytuacją historyczną , wyznaczoną zarówno przez czynnik o charakterze ogólnopaństwowym, jakimi była panująca ideologia socjalistyczna, ale także bardzo ważny kontekst regionalny, kształtowany przez górnośląską tożsamość kulturową oraz religijną. Jedno z podstawowych pytań badawczych pracy, skupiających w sobie wiele problemów, brzmi - czy na ten zakres twórczości architektonicznej silniej oddziaływała kultura regionalna, czy raczej ponadregionalna potrzeba poszukiwania nowoczesności i związana nią recepcja architektury zachodniej? Za metodę badawczą przyjęto przede wszystkim analizę stylową i formalną realizacji architektonicznych, uwzględniającą także aspekty urbanistyczne. Istotną podstawę pracy stanowi także analiza źródeł – projektów, fotografii, tekstów drukowanych. W pracy został przyjęty układ chronologiczno-problemowy. Rozdział I został podzielony na trzy podrozdziały, w których omówiono konteksty polityczne i społeczne, towarzyszące powstawaniu architektury sakralnej. Rozdział II jest on wprowadzeniem do zagadnień wpływów na architekturę sakralną czynników zewnętrznych, o charakterze kulturowym i konfesyjnym. Rozdział III stanowi zasadniczą część pracy. Zawiera on analizę górnośląskiej architektury sakralnej, przeprowadzoną w układzie stylowo-typologicznym. W ostatnim rozdziale podsumowano wcześniejsze analizy oraz podjęto próbę określenia, czym jest architektura sakralna II połowy XX wieku. Poddano refleksji również to, w jaki sposób powinno postrzegać się tę architekturę oraz jak duża jest potrzeba znajomości szerokiego kontekstu politycznego i społecznego.

Praca stanowi przygotowanie do wystawy “Czyj sen miasto śni?” opracowywanej z pomocą studentów Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej, wspólnie z Muzeum Architektury we Wrocławiu. Wystawa dotyczy dziejów dzisiejszego Centrum Południowego Wrocławia od połowy XIX wieku po współczesność. W pierwszej części pracy znajdują się opisy oraz analiza planów XIX zabudowy pierzei ulicy Powstańców Śląskich nr 45-59. Druga część pracy dotyczy procesów defortyfikacyjnych jakie ówcześnie zachodziły w miastach europejskich.

Praca skupia się na problemie stylu architektonicznego kaliskich budynków mieszkalnych odbudowanych po zniszczeniach I wojny światowej. Przeprowadzenie analizy dokumentacji archiwalnej i stanu obecnego kaliskich kamienic powstałych od czasu I wojny światowej do dziś pozwala podjąć próbę odpowiedzi na pytania dotyczące osób odpowiedzialnych za odbudowę miasta w obecnej formie i zastosowanych motywów stylistycznych.

Praca poświęcona jest analizie przekształceń historycznej zabudowy wiejskiej na Dolnym Śląsku, jako czynnika, który w znaczący sposób wpływa na wygląd krajobrazu architektonicznego w regionie. Stan owego krajobrazu w wielu przypadkach jest zły, a u podłoża tego zjawiska złożona gama czynników – kulturowych, społecznych, ekonomicznych czy ustawodawczych. Przekształcenia budynków przyjmują różnorodne postaci – mogą dostosowywać obiekty do dzisiejszych potrzeb użytkowych w sposób umiejętny (zachowując ich historyczny charakter) lub niszczący (zacierający ich regionalną specyfikę i zabytkowe walory). Potrzeba kompleksowego ujęcia zjawiska obserwowanego na Dolnym Śląsku poskutkowała w niestandardowym jak na dziedzinę historii sztuki charakterze pracy, leżącym na pograniczu tematyki konserwatorskiej, architektonicznej oraz etnograficznej. Postawa badawcza autorki, wynikająca z jej wykształcenia (inżynier architekt) oparta jest na doświadczeniu architektoniczno-konserwatorskim oraz antropologiczno-kulturowym podejściu do omawianego zagadnienia. W podobnym ujęciu tematyka ta nie była jeszcze ujmowana, jednak niektóre z omawianych w pracy zagadnień były już przedmiotem opracowań. Są to zagadnienia związane z omówieniem zabytkowego budownictwa dolnośląskiej wsi, jakie powstawało na jej terenie przed 1945 rokiem, ogólne opracowania na temat stanu zachowania historycznej zabudowy wiejskiej czy postaw społecznych względem niej. Na początku pracy, aby możliwe było odnoszenie współczesnych form architektonicznych do ich historycznych odpowiedników, omówiono formy zabytkowej architektury sprzed 1945 roku na tle wydarzeń historycznych. Przekształcenia budownictwa przeanalizowano na przykładzie dwóch dolnośląskich gmin - Wleń (powiat lwówecki) oraz gminy Leśna (powiat lubański), w pracy ukazano zatem również charakterystykę obu obszarów. Następnie, za pomocą szerokiego wyboru fotografii, ukazano stan zabytkowego budownictwa. Podjęto też próbę odpowiedzi na pytanie - dlaczego na Dolnym Śląsku odnaleźć możemy tak wiele przykładów działań negatywnie wpływających na stan, w jakim znajduje się tradycyjna zabudowa wiejska? Z tego powodu przeanalizowano także działanie służb konserwatorskich, społeczne postawy względem konserwatorskich ograniczeń, dostępność odpowiednich źródeł wiedzy dla mieszkańców obiektów, usług oraz rozwiązań budowlanych. Ze względu na fakt, że za przekształcenia obiektów wiejskich najczęściej odpowiadają ich użytkownicy i to od nich w największej mierze zależny jest stan budynków, w pracy skupiono się również na wyszczególnieniu odmiennych postaw społecznych względem regionalnego budownictwa. Opisano je na przykładach poszczególnych realizacji. Pod koniec, po ukazaniu szerokiej gamy różnorodnych podejść do tematu dokonywania zmian na wiejskich obiektach, podjęto próbę odpowiedzi na pytanie o to, jak powinniśmy wartościować przekształcenia jako specjaliści z zakresu historii architektury czy konserwatorstwa. Omówiono obecnie obowiązującą praktykę

W pracy skupiono się przede wszystkim na analizie architektury pawilonu ogrodowego, starano się zrekonstruować pierwotny wygląd budowli i określić jej miejsce w ogrodzie. Informacje te są punktem wyjścia do analizy historii, datowania obiektu oraz próby przypisania jego autorstwa. Ważnym aspektem poruszanym w pracy jest wskazanie właściwej funkcji budowli w oparciu o jej formę, zachowane fragmenty wystroju i wyposażenia, a także dostępne materiały ikonograficzne. Ponadto w opracowaniu zawarto charakterystykę ogrodu barokowego, ale także próbę wskazania konkretnych wzorców i impulsów artystycznych, które mogły mieć wpływ nie tylko na powstanie pawilonu, ale też całego założenia ogrodowego. Na końcu pracy ujęte zostały główne wytyczne do rewitalizacji pawilonu ogrodowego.

Praca licencjacka dotyczy założenia pałacowo – parkowego w Goszczu i porusza dwa aspekty związane z tym obiektem. Pierwsza część koncentruje się na architekturze rezydencjonalnej, dawnych ogrodach i parku w Goszczu. W pracy zaprezentowano źródła piśmiennicze i ikonograficzne oraz opracowania dotyczące wsi i rezydencji. Zreferowano historię Goszcza i założenia pałacowo – parkowego. Osobnym zagadnieniem byli właściciele pałacu, czyli rodzina von Reichenbach. W niniejszej pracy licencjackiej wykorzystano też rysunki F. B. Wernera do rekonstrukcji pierwszego założenia pałacowo – ogrodowego w Goszczu. Jeden z rozdział dotyczył samych terenów ogrodowych i parkowych w Goszczu. Opisano i zanalizowano architekturę obecnego założenia Reichenbachów. Sporo miejsca poświęcono prawdopodobnemu architektowi Karlowi Martinowi Frantzowi oraz rokokowym sztukateriom w pałacu. W pierwszej partii pracy zastosowano głównie analizę stylistyczno – porównawczą. Drugą część pracy poświęcono rewitalizacji zespołu pałacowo – parkowego w Goszczu. Opisano wcześniejsze i obecne działania mające na celu zagospodarowanie dawnej siedziby Reichenbachów. Podano też definicje związane z rewitalizacją takie jak np. rewaloryzacja i rewitalizacja. W tej pracy licencjackiej opisano i zanalizowano nie tylko unikatowe założenie pałacowo - parkowe na Dolnym Śląsku, ale zwrócono przy części rewitalizacyjnej uwagę na trudny współczesny los dawnych rezydencji śląskiej szlachty.

Praca ma na celu przedstawienie wytycznych do rewitalizacji zamku w Siedlisku. W pracy przybliżone zostały dzieje obiektu na tle historii całego regionu. Ponadto przeprowadzono analizę architektoniczną założenia wraz z jego rozwarstwieniem. Na podstawie zachowanych źródeł ikonograficznych dokonana została również rekonstrukcja zamku z roku 1944, w celu przedstawienia stanu całego kompleksu w jego ostatecznej formie. Następnie zobrazowano obecny stan obiektu, który w zestawieniu z poprzednim pokazał ogrom strat jak i posuwającą się dewastację. Głównym celem niniejszej pracy, jest zaprezentowanie autorskiego planu rewitalizacji założenia zamkowego w Siedlisku, który zakłada częściową obudowę obiektu z nadaniem nowych funkcji jego poszczególnym częściom. Omówiono przy tym trzy możliwe warianty rewitalizacji zamku oraz istniejące już plany obiektu. Nowa koncepcja rewitalizacji uwzględnia wytyczne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odnoszące się do założenia, oraz obecną sytuację powoli rozwijającej się turystyki regionu.

Praca powstała w celu zebrania istniejących źródeł, opisania i stworzenia wytycznych do koncepcji rewitalizacji barokowego pałacu w Piszkowicach. Podczas tworzenia publikacji wykorzystano metody badawcze formalno-porównawcze, kwerendę źródeł ikonograficznych i pracę w terenie.

Praca dotyczy przedstawienia wytycznych do rewitalizacji założenia pałacowo-ogrodowego w Kamionnej (woj. dolnośląskie). Celem pracy jest opisanie istniejących planów zagospodarowania pałacu w Kamionnej oraz opisanie własnych koncepcji rewitalizacyjnych. Ponadto zostaje omówiona historia miejscowości wraz z budową założenia pałacowego. W pracy zawarta została także analiza architektoniczna z wyszczególnieniem fazy barokowej. Wysnute też zostały propozycje atrybucyjne, co do architekta - Christopha Hacknera.

Pierwszy rozdział poświęcony jest celom pracy, metodom badawczym, materiałowi badawczemu i stanowi badań. W rozdziale drugim opisane są wybrane definicje semantyki i pól semantycznych ujętych w kontekście badań z zakresu historii sztuki. Trzeci rozdział odnosi się do przekładu, kategoryzacji i hierarchii terminów. Są w nim opisane takie aspekty przekładoznawstwa jak teoria przekładu, kategoryzacja terminów polsko i anglojęzycznych oraz wybrane techniki przekładu. Czwarty rozdział poświęcony jest szczegółowej analizie takich terminów jak zabytek, konserwacja, rewitalizacja, restauracja, rewaloryzacja, integracja oraz ich anglojęzycznych ekwiwalentów.

Praca skupia się na wskazaniu najcenniejszych części założenia pałacowo-ogrodowego w Krzyżowicach, aby stworzyć najlepszy plan jego rewitalizacji. Starano się odpowiedzieć na pytanie o historię miejsca, w jakim znajduje się pałac, jego rangę artystyczną i architektoniczną, wskazać ramy czasowe, w jakich dokonywano przebudów. Opisuje całość założenia pałacowo-ogrodowego, wskazując największe problemy związane z jego dotychczasowym użytkowaniem. Podejmuje też problem atrybucji pałacu, wskazując budowle analogiczne budowane w podobnym czasie. Program rewitalizacyjny został opracowany w sposób pozwalający na etapową realizację zadań. Nowy podział funkcji w założeniu ma zapobiec jego niszczeniu i podkreślić walory artystyczne pałacu.

Ochrona zabytków jest niezwykle trudnym zagadnieniem w ramach którego konieczne jest wykorzystanie wiedzy z wielu dziedzin, takich jak historia sztuki, umiejętności konserwatorskie oraz przepisy prawa. Jest to również temat bardzo obszerny, ze zróżnicowaną specyfiką dla różnych typów zabytków, na przykład zabytków architektury. Praca ma na celu porównanie sytemu ochrony zabytków architektury w Polsce i Anglii na podstawie ustawodawstwa. Poprzez analizę aktów prawnych wskazuje podobieństwa i różnice w obu systemach i stara się wskazać elementy których wzajemna implementacja mogłaby przyczynić się do polepszenia procedur ochrony zabytków zarówno w Polsce, jak i w Anglii.

Celem niniejszej pracy jest analiza architektoniczna założenia pałacowo-parkowego w Czachowie (woj. dolnośląskie, gmina Zawonia) i sporządzenie na jej podstawie wytycznych do rewitalizacji. Dokonano pierwszej analizy architektonicznej założenia w Czachowie, m.in. W oparciu o samodzielnie sporządzony rzut pałacu oraz własną retrospekcję budynku. Starano się znaleźć w okolicy budowle wykazujące pokrewieństwo formalne, znajdujące się w Zaprężynie, Boleścinie i Wiśniowej. Przedstawiono w niej historię wsi i powstania całego założenia. Ponadto praca zawiera także wytyczne do rewitalizacji obiektu.

Praca przedstawia stan badań, historię obiektu oraz wytyczne do rewitalizcjii ruin zamku w Miliczu. Autor skupił się na przedstawieniu, współczesnych metod konserwowania zabytków odnosząc się tym samym do obiektów które mogą stać się dobrym przykładem dla Milicza. Ponadto, poruszone zostały tematy stałej ruiny i ochrony zabytków w Polsce.

Praca dotyczy rewitalizacji kościoła św. Małgorzaty w Šonovie (pod Broumovem w Czechach) oraz jego najbliższego otoczenia. Celem pracy jest przedstawienie wytycznych dotyczących ponownego zagospodarowania obiektu wraz z wytycznymi konserwatorskimi, podpierając się przykładami innych zrewitalizowanych obiektów. Ponadto nakreślając historię całego regionu broumovskiego umieszczono kościół w Šonovie w określonym kontekście kulturowym i historycznym. Dokonano również analizy architektury kościoła oraz umiejscowienia go w twórczości architekta Kiliana Ignaza Dientzenhofera.