Niniejsza praca poświęcona będzie ikonografii bogini Afrodyty w sztuce starożytnej Grecji. W pracy prześledzona zostanie ewolucja wizerunku bogini na przestrzeni wieków. Przedstawione zostaną dzieła sztuki wszystkich trzech epok sztuki greckiej, począwszy od okresu archaicznego, poprzez okres klasyczny, kończąc na epoce hellenistycznej. Dokonana zostanie analiza obiektów z dziedziny rzeźby, reliefu, malarstwa wazowego oraz rzemiosła artystycznego, ukazujących to starożytne żeńskie bóstwo. Porównanie występujących typów ikonograficznych pozwoli na dogłębne poznanie kultu Afrodyty i odpowiedzenie na szereg związanych z tym tematem pytań. W pracy ukazane zostanie, jak kult bogini wpłynął na jej wyobrażenie w sztuce oraz jakim modyfikacjom ten wizerunek ulegał. Punkt wyjścia tematu pracy stanowić będzie podział obiektów w obrębie czterech kategorii – aspektów, w jakich pojawia się wizerunek Afrodyty w sztuce. Każdy z rozdziałów zawierać będzie krótkie wprowadzenie do analizy ikonograficzno-stylistycznej. Chronologiczna analiza przeprowadzona zostanie w obrębie poszczególnych podrozdziałów, dotyczących konkretnych dziedzin sztuki: malarstwa wazowego, rzeźby, reliefu oraz drobnej plastyki. Drugi rozdział pracy zostanie poświęcony stanowi badań nad ikonografią Afrodyty w sztuce greckiej. Dokonana zostanie chronologiczna analiza poszczególnych publikacji naukowych dotykających powyższego zagadnienia. Przybliżone zostaną najważniejsze tematy poruszane przez badaczy w tychże publikacjach. Oceniona zostanie obszerność tych badań oraz stopień ich dokładności. W trzecim rozdziale nakreślony zostanie rys kulturowy, stanowiący niezbędne tło późniejszej analizy ikonograficzno-stylistycznej. Rozdział składać się będzie z trzech podrozdziałów. W pierwszym z nich przedstawiona zostanie postać Afrodyty w mitologii greckiej. Opisane zostaną dwie odmienne historie narodzin bogini – według Homera oraz Hezjoda. Następnie wspomniane zostaną dalsze losy bogini, ze szczególnym uwzględnieniem najważniejszych historii mitycznych, w których pojawia się Afrodyta. Drugi podrozdział dotyczyć będzie genezy kultu Afrodyty w starożytnej Grecji. Wykazane zostanie orientalne pochodzenie bogini w panteonie greckim, omówione zostaną tytuły kultowe bogini oraz najważniejsze przydomki, pod jakimi występowała. W trzecim podrozdziale przybliżone będą formy kultu, w jakich czczona była Afrodyta. Opisane zostaną pokrótce święta obchodzone ku czci bogini, a także ikonograficzne typy jej przedstawień występujące w sztuce greckiej oraz związane z nimi atrybuty. Czwarty rozdział pracy poświęcony będzie wizerunkowi Afrodyty w aspekcie Pandemos, odnoszącym się w szczególności do jej patronatu nad miłością cielesną, erotyczną. Dokonana zostanie analiza obiektów z dziedziny malarstwa wazowego, rzeźby, reliefu i drobnej plastyki. Rozdział piąty dotyczyć będzie morskiego aspektu Afrodyty, związanego z drugą genezą jej narodzin jako bogini zrodzonej z morskiej piany. Zanalizowane zostaną dzieła

Praca magisterska podzielona została na cztery zasadnicze części. Otwiera ją rozdział poświęcony biografii Frydeckiego, w którym opisano młodość i lata edukacji w rodzinnym Sosnowcu, studia na Politechnice Lwowskiej, pierwsze powojenne lata spędzone w Rzeszowie i Katowicach czy w końcu pobyt architekta we Wrocławiu. Poszczególnym okresom kariery Frydeckiego nadałam nazwy: „okres lwowski”, „okres katowicki” i „okres wrocławski”, wywodzące się od miejsca, w którym w danym czasie mieszkał architekt. Dla dalszych rozdziałów przyjęłam model opowiadania o życiu i twórczości Frydeckiego przez pryzmat projektów architekta przechowywanych w zbiorach wrocławskiego Muzeum Architektury. To ich dokładny opis i analiza stanowi rdzeń niniejszej pracy magisterskiej. Większość z nich, chociaż znajdują się w zbiorach archiwalnych od niemalże 30 lat, nie została wcześniej opisana przez badaczy. Z dużej grupy projektów Frydeckiego w literaturze znanych jest zaledwie kilka: Dom Żołnierza, kościół Misjonarzy, Teatr Polski, Wydział Mechaniczny PWr oraz projekty konkursowe nowych gmachów wrocławskiej politechniki. Reszta z nich, jak przykładowo duża grupa domów jednorodzinnych czy domów czynszowych zaprojektowanych przed wojną, powojenne projekty teatrów czy projekty wykonane w czasie pobytu Frydeckiego w Katowicach są zupełnie nieznane. Znajomość zaledwie kilku projektów buduje fałszywy obraz twórczości Frydeckiego – z jednej strony jako przedstawiciela przedwojennej awangardy, z drugiej zaś jako powojennego strażnika lwowskiego modernizmu. Dopiero analiza większej części jego twórczości projektowej pozwala stwierdzić, jak bardzo niejednoznaczna była tworzona przez niego architektura. Przedwojenna twórczość Frydeckiego podzielona została na architekturę mieszkaniową i architekturę użyteczności publicznej. Ta pierwsza, zdecydowanie większa grupa, reprezentowana jest przez domy jednorodzinne, domy czynszowe oraz wille czynszowe. W zdecydowanie mniejszej grupie budynków użyteczności publicznej znalazły się projekty Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych oraz Domu Żołnierza – najlepiej znanej przedwojennej realizacji Frydeckiego. Okres katowicki (1945-47) reprezentowany jest przez niewielką grupę projektów, które najprawdopodobniej wcześniej nie zostały przebadane. Projekt katowickiego gmachu Urzędów Niezespolonych porównany został z projektem warszawskiego Dworca Centralnego. Oba te projekty stanowią pewne odniesienie do budowli, które w czasach przedwojennych stały się ikonami, a ich zniszczenie w czasie wojny – niepowetowaną stratą. W przypadku gmachu UN mowa tu o Muzeum Śląskim, natomiast w przypadku projektu dworca – o przedwojennym nieukończonym Dworcu Centralnym. Okres katowicki reprezentują także: kolejowa wieża ciśnień zaprojektowana dla Katowic, szkoła przemysłowa w Sosnowcu oraz projekt otoczenia Pomnika Czynu Powstańczego na Górze św. Anny – jedyny zrealizowany (choć tylko częściowo) projekt Frydeckiego z tego okresu. Najlepiej znany okres kariery

Praca magisterska poświęcona jest miastu w II Rzeczypospolitej. Skupia się na międzywojennej kreacji Zamościa na miasto-zabytek oraz próbom jego repolonizacji w okresie międzywojnia. Tym, z czego wyrastał w dwudziestoleciu międzywojennym mit miasta, jako idealnego założenia z epoki renesansu, była jego historia militarna, nierozerwalnie związana z historią Rzeczypospolitej i okresem jej największych sukcesów. Zamość w dwudziestoleciu międzywojennym urósł do rangi miejsca-symbolu, stając się jednocześnie „bastionem” na granicy Kresów, na ziemi chełmskiej, gdzie swoje terytorialne interesy upatrywali Rosjanie, Ukraińcy i Polacy. Zamość w II Rzeczypospolitej przeszedł szereg zabiegów kreacyjnych - był repolonizowany, remontowany, unowocześniany, poszukiwano w nim polskości na wiele sposobów. Swoja polskość oparł m.in. o mit murów miejskich, postaci Jana Zamoyskiego i Waleriana Łukasińskiego. Najważniejszym przedsięwzięciem była przebudowa dzwonnicy kolegiaty, odnowa Rynku Wielkiego oraz remont Ratusza. Prace te miały miejsce pod koniec lat 30. XX w. i miały na celu przywrócenie ich wyglądu z XVII wieku oraz kreację całego zespołu urbanistycznego na pomnik I Rzeczypospolitej. Zamość w historycznej szacie pozostawał w łączności z modernistycznym Chełmem. Oba miasta tworzyły wyraźne polskie sygnały na niepewnej społecznie i politycznie Chełmszczyźnie.

Okres dwudziestolecia międzywojennego był czasem wzmożonego budownictwa w Częstochowie, zarówno architektury mieszkaniowej jak i użyteczności publicznej. Powstające wtedy gmachy użyteczności publicznej były znaczące dla rozwoju miasta i poziomu życia jego mieszkańców. Z powodu kryzysu po pierwszej wojnie światowej znaczna ich większość była wznoszona przeważnie w drugiej dekadzie II Rzeczypospolitej. Ze względu na mnogość tego typu realizacji, w pracy zostały opisane cztery zrealizowane obiekty – urząd pocztowy projektu Adolfa Szyszko-Bohusza (proj. 1926-1928; realizacja 1928-1930), Powiatowa Kasa Chorych (1927-1928), Ognisko Obrony Niepodległości im. Marszałka Piłsudskiego wzniesione jako pomnik z okazji 10. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości (1930-1934) oraz starostwo powiatowe (1933-1935) i dwa nieznane dotychczas, będące tylko wersjami projektowymi – szpital na Parkitce (1935?) oraz ośrodek zdrowia (1930). Zostały omówione ich dzieje powstania bądź projektowania, plan przestrzenny i bryła. Budownictwo międzywojenne było bardzo zróżnicowane – od form konserwatywnych do awangardowych, dlatego też każdy z opisywanych obiektów prezentuje odmienne formy stylistyczne. Wskazanie obiekty zostały także przeanalizowane pod kątem realizacji danego typu budownictwa użyteczności publicznej w innych miastach II Rzeczypospolitej. Ważny aspekt stanowiła także kwestia ich lokalizacji w przestrzeni miejskiej.

Praca omawia problematykę rysunku satyrycznego na terenie Polski w latach 1970-1980. Przybliża sylwetki twórców rysunku: Karola Baranieckiego, Andrzeja Czeczota, Andrzeja Dudzińskiego, Szymona Kobylińskiego, Andrzeja Krauze, Eryka Lipińskiego, Andrzeja Mleczko, Anny Gosławskiej-Lipińskiej. Każdy z wybranych przeze mnie artystów charakteryzuje się indywidualnym spojrzeniem na problematykę rysunku satyrycznego. Każdy z nich posiada inną kreskę, sposób operowania narzędziem. Postanowiłam opisać ich sylwetki, alfabetycznie zaczynając od nazwiska. Uważam że to najrozsądniejszy i najmniej krzywdzący sposób, w jaki mogłam się do tego odnieść. Nie sposób wybrać artystę, który byłby najlepszym rysownikiem w swoim fachu, każdy z nich ma tak indywidualne podejście do tematyki i techniki, że wybór ten staje się niemożliwy. Praca zwraca uwagę na przemiany zachodzące w stylu artystów, sytuację polityczną, rodzaje rysunków satyrycznych. Materiał ilustracyjny został zaczerpnięty z czasopism takich jak : Szpilki, Karuzela, Kultura.

Lwówek Śląski jest jednym z pierwszych miast lokacyjnych (przed 1233 rokiem) na Dolnym Śląsku. Nie został on ulokowany na "surowym korzeniu" - w jego planie widać relikty wcześniejszej zabudowy. Wczesne, przedlokacyjne założenie potwierdza również nieoczywiste usytuowanie kościoła Wniebowzięcia NMP względem murów miejskich. Z pierwotnego założenia ufundowanego przez Henryka Brodatego do naszych czasów przetrwała jedynie fasada zachodnia, a raczej jej północna i środkowa część, wieża południowa została bowiem odbudowana ze zniszczeń w XVII wieku. Dzisiejszy korpus kościoła powstał w początkach XVI wieku. Nowo powstała świątynia wykazuje wiele związków z sakralnym budownictwem Saksonii, zwłaszcza kościołów parafialnych w Zgorzelcu, Pirnie oraz Annabergu. Budynek posiadał niegdyś sklepienie sieciowe, zastąpione stropem podczas przebudowy w połowie XIX wieku.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie rozwoju miast górniczych na Dolnym Śląsku z uwzględnieniem wpływów europejskich. Ukazanie zależności oraz cech wspólnych w kształtowaniu się owych ośrodku. Eksploatacja szlachetnych kruszców na danym obszarze przyciągała zgromadzenia duchownych, ludności o różnych narodowościach i wyznaniach, zarówno tych najmożniejszych jak i najuboższe warstwy społeczne. Moim zadaniem jest ukazanie specyfiki owych miast, zarówno pod względem urbanistycznym jaki i gospodarczym. Jest to całkiem nowe podejście w badaniu miast górniczych. Miasta przez wspólną gałąź gospodarczą zaczęły tworzyć sieć wzajemnie prosperujących ośrodków. W niniejszej pracy zostaną przedstawione miasta górnicze na Dolnym Śląsku na tle europejskim. We wstępie umieszczono historię od starożytności europejskiej eksploatacji złóż. Wymienione zostaną pierwsze okręgi górnicze jak np. Las Medulas w Hiszpani czy Alba Iulia w Rumunii. Początki europejskiego górnictwa to także ogromne pokłady wiedzy teoretycznej o technikach wydobywania szlachetnego kruszcu wykorzystywanych później w średniowieczu. W Kolejnym podrozdziale zostaną nakreślone początki średniowiecznego górnictwa na Dolnym Śląsku. Historia Dolnego Śląska podzielona została na dwa etapy: etap własności dóbr książęcych i etap właścicieli prywatnych. Pierwszy rozdział zaraz po wstępie będzie mówił o wpływie górnictwa na rozwój miast średniowiecznych w Europie Środkowej. Przedstawiona zostanie historia europejskiego górnictwa od momentu odnalezienia pierwszych archiwalnych wzmianek. Analiza dokonana zostanie na przykładach ośrodków górniczych, które usytuowane są najbliżej Dolnego Śląska. Przedstawiona zostanie ogólna historia kształtowania się pierwszych średniowiecznych osad i regionów górniczych, które stały się wzorem dla miast dolnośląskich. Pierwszym przykładem będzie obszar Gór Harzu w Niemczech z najważniejszym miastem górniczym Goslar powstałym w XI w. Kolejnym okręgiem jest Górna i Dolna Saksonia z miastem Annaberg i Freiberg. Przedstawione zostaną także okręgi z terenów Słowacji i Czech (Kutna Hora, Jihlava). Na końcu tego rozdziału znajduje się Śląsk. Historia Śląska szczegółowo została opracowana pod względem eksploatacji złóż, zmian prawnych oraz własnościowych dóbr. Zmiany owe wzorowane były początkowo na prawach miast sąsiednich jak Kutna Hora, Jihlawa czy Annaberg. Ordynacje górnicze miały ogromny wpływ na rozwój miast. Dzięki uzyskanym prawom z ordynacji do miast dolnośląskich przybywali tłumnie górnicy z innych części Europy Środkowej. Drugą część pracy stanowi szczegółowa analiza urbanistyki pierwszych miast górniczych na dolnym Śląsku takich jak Lwówek Śląski i Złotoryja, które wraz z pomniejszymi ośrodkami tworzyły region górniczy na zachodnim Dolnym Śląsku. Ostatnim rozdziałem będzie analiza urbanistyczna Złotego Stoku. Miasto to było w okresie średniowiecza największym ośrodkiem eksploatującym złoto na Dolnym Śląsku jak i w całym kraju.

Budynek wrocławskiego Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej autorstwa znanej pary powojennych architektów, Anny i Jerzego Tarnawskich, wzbudzał po oficjalnym otwarciu powszechny zachwyt. Swoimi modernistycznymi rozwiązaniami architektonicznymi stał się nowoczesnym symbolem rozwoju wrocławskiego przemysłu komputerowego, wyrazem ambicji ówczesnego środowiska naukowego i architektonicznego. Pół wieku po powstaniu, jego postrzeganie jak i stan zmieniły się diametralnie. Co te zmiany mówią o mieszkańcach Wrocławia z lat 60. i współczesnych? Co badania nad jednym obiektem mogą powiedzieć nam o tożsamości całego miasta? Jaka była burzliwa historia wrocławskich komputerów? Jak zmieniła się polska architektura ostatniego półwiecza? W pracy zarysowano polityczne, społeczne i kulturalne tło Wrocławia powojennego do lat 70. oraz zmiany w architekturze i konserwacji zabytków. Przedstawiono historię Elwro i ZETO, historię i analizę twórczości architektonicznej Anny i Jerzego Tarnawskich od rekonstrukcji po Nowy Targ, analizę samego budynku wrocławskiego ZETO, porównanie do analogicznych ośrodków obliczeniowych w Katowicach i w Warszawie, czy za granicą, ze szczególnym uwzględnieniem NRD i Wielkiej Brytanii. Przedstawiono także liczne, lecz często niezrealizowane projekty innych ośrodków jak ZETO-2, a także jedną z bardziej znanych realizacji Tarnawskich - Dolmed. Na koniec zarysowano najnowsze zmiany w architekturze i tożsamości Wrocławia, wpływ postmodernizmu i neomodernizmu, rozwój inicjatyw mających na celu ochronę powojennej architektury oraz możliwe przyszłe scenariusze dla budynku ZETO. W pracy starano się wykorzystywać nowe metodologie historii sztuki przy badaniach nad architekturą.

Niniejsza praca stanowi pierwsze monograficzne opracowanie dotyczące protestanckich adaptacji średniowiecznych ołtarzy na Dolnym Śląsku, w większości przeprowadzonych na przestrzeni XVI i XVII wieku. We wprowadzeniu znajduje się krótkie omówienie zagadnienia nowożytnego historyzmu, jako tematu bezpośrednio związanego z fenomenem nowożytnych adaptacji, a także stan badań oraz przyjęta metodologia, dla której główną inspiracją były Beltignowskie rozumienie obrazu kultowego, stojącego w opozycji do obrazu-dzieła sztuki, a przede wszystkim jego pojęcie krytyki obrazów, które zdaniem autorki można zastosować także wobec praktyki adaptacji średniowiecznych sprzętów liturgicznych. Jednym z założeń pracy było zaprezentowanie możliwie pełnego teologicznego kontekstu, w jakim zaistniały protestanckie adaptacje retabulów, czemu służą pierwsze dwa rozdziały, skupiające się na stosunku reformacji do tradycji średniowiecznej w aspekcie teoretycznym - teologii mszy oraz eucharystii - oraz praktycznym - czyli sposobów funkcjonowania średniowiecznych ołtarzy i innych elementów wyposażenia liturgicznego w świątyniach nowego wyznania. W kolejnym rozdziale zarysowana jest specyfika produkcji ołtarzy na Śląsku w okresie późnego gotyku oraz w nowożytności, kiedy pojawiły się nowe tendencje stylowe. Dwa ostatnie rozdziały dotyczą już ściśle głównego problemu badawczego pracy - czwarty prezentuje analizę formalną protestanckich adaptacji średniowiecznych retabulów na Śląsku, piąty - analizę ikonograficzną, z wyszczególnieniem występujących w adaptacjach wątków konfesyjnych oraz fundatorskich. Badania te potwierdziły przewagę tendencji tradycjonalistycznych i zachowawczych nad polemicznymi, innowacyjnymi - przejawiają się one zarówno w cechach formalnych, jak i programach ikonograficznych protestanckich adaptacji średniowiecznych ołtarzy śląskich. Taka predylekcja znajduje uzasadnienie w łagodnym, pokojowym przebiegu reformacji na Śląsku. Integralną część pracy stanowi katalog opisanych przypadków adaptacji.

Praca stanowi monograficzne opracowanie nagrobka księcia Jana Podiebrada i księżnej Krystyny Szydłowieckiej w kościele zamkowym w Oleśnicy oraz wpisuje go w szerszy krąg tradycji funeralnej XVI wieku na terenie Rzeszy, Śląska i Polski. Została w niej zebrana i usystematyzowana dotychczasowa wiedza dotycząca nagrobka oraz dokonano jego analizy – zarówno stylistycznej, jak i ikonograficzno-ikonologicznej. Praca została podzielona na cztery główne części. Poprzedza je stan badań, który podsumowuje aktualną wiedzę na temat omawianego dzieła. Pierwsza część została podzielona na cztery rozdziały omawiające kolejno: krótką historię wyodrębnienia się księstwa oleśnickiego w 1312 roku oraz władztwa Piastów na tych terenach, następnie dzieje przejęcia władzy przez ród Podiebradów i ich rządy, aż do wygaśnięcia rodu. W trzecim rozdziale autorka skupia się głównie na omówieniu postaci ojca Jana, Karola I Podiebrada, natomiast ostatni, czwarty rozdział został całkowicie poświęcony sylwetce fundatora nagrobka oraz omówieniu jego wkładu w rozwój księstwa oleśnickiego i jego stolicy. Część druga składa się z dwóch rozdziałów: opisu formalnego i analizy stylistycznej nagrobka. W kolejnej części pracy zaprezentowane zostały treści ideowe oraz symbolika. Ostatnia, czwarta część, traktuje o twórcy nagrobka oleśnickiego. Zebrany w niej został obecny stan wiedzy na jego temat.

W niniejszej pacy zostały poddane badaniu rzeźbiarskie dzieła figuralne artysty Mirosława Bałki, pojawiające się przede wszystkim w jego wczesnej twórczości. Pierwsze jej poważniejsze przejawy miały miejsce od 1985 r., kiedy to powstała praca dyplomowa Pamiątka Pierwszej Komunii Świętej. Przyjmuje się, że rozkwit działalności przedstawieniowej artysty przypada na lata 1985–1989, wtedy też współtworzył on grupę artystyczną Neue Bieriemiennost’ wraz z Mirosławem Filonikiem oraz Markiem Kijewskim1. Po rozwiązaniu grupy Bałka jeszcze do 1990 r. tworzył dzieła figuralne, jednak zauważa się, że coraz bardziej odchodził od tej formy wyrazu, ograniczał ją do minimum, aby w końcu dojść do innego, bardziej ascetycznego i abstrakcyjnego rodzaju wypowiedzi artystycznej. Rok 1990 jednak nie jest ostatnim, w którym tworzył on rzeźby przedstawiające. Przejaw takich działań miał miejsce jeszcze w 2011 r. – była to praca Arbeitsplatz prezentowana na Salonie Akademii w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie2. Temat pracy został ograniczony do figuratywnych prac rzeźbiarskich z wczesnego dorobku artysty. Celem były zgromadzenie i analiza początkowego etapu twórczości Bałki, który oddziela się znacząco od jego późniejszych działań, oraz odpowiedzenie na pytanie, co skłoniło go do odejścia od tej formy wypowiedzi artystycznej i poszukiwaniu nowych. Do badania tych dzieł posłużono się klasycznymi metodami badawczymi, takimi jak: zgromadzenie stanu badań, analiza formalno-stylistyczna prac figuralnych w całej twórczości artysty, ich analiza pod kątem interpretacji w zestawieniu z powstałą na ten temat literaturą. Stan badań stanowi pierwszą cześć pracy. Dorobek artystyczny i publikacje dotyczące Bałki są bardzo liczne, chodź jest to sztuka wciąż jeszcze nowa i w dalszym ciągu powstająca. Artysta może pochwalić się wieloma dziełami, projektami oraz wystawami, zarówno indywidualnymi, jak i zbiorowymi, dlatego stan badań w niniejszej pracy został ograniczony do publikacji dotyczących początkowego etapu jego twórczości, to znaczy tylko związanych z przedstawieniami figuralnymi. W kolejnym rozdziale znalazła się krótka informacja przybliżająca życie i działalność artystyczną Bałki, aby w oparciu o nią można było później lepiej zrozumieć interpretowane dzieła. W następnej części znajduje się analiza wyselekcjonowanych dzieł figuralnych stworzonych przez Bałkę po 1985 roku. Każdej z prac poświęcony został podrozdział, który zawiera ilustrację danego dzieła. W podrozdziałach prace w pierwszej kolejności poddane zostały analizie formalno-stylistycznej. Następnie były interpretowane. W rozdziale końcowym znajdują się wnioski powstałe po analizie dzieł i zapoznaniu się ze zgromadzoną literaturą dotyczącą artysty.

Praca magisterska jest poświęcona kościołowi św. Michała Archanioła w Pradze na Starem Mieście, który miał swój rozkwit za czasów serwitów. Autorka omawia historię kościóła, od jego romańskich początków aż po jego sekularyzację, oraz klasztoru, do którego należał. Następnie autorka opisuje wkrótce zakon serwitów i jego wpływ na barokową przebudowę kościoła, która jest związana z imionami Jahna Quirina Jahna, Ignáce Františka Platzera i Františka Ignáce Prée. Po sekularyzacji w ramach reform józefińskich autorka spróbuje dowiedzieć się więcej o losu poszczególnych dzieł oraz ich współczesnym umieszczeniu.

Praca magisterska poświęcona jest twórczości Mariny Abramović, która w dużej mierze związana jest z sytuacją społeczno-polityczną na Bałkanach. Praca zawiera kluczowe informacje na temat Jugosławii po II Wojnie Światowej oraz rozwoju sztuki performatywnej po 1950 roku. Opisane są również wątki biograficzne artystki zaczynając od 1946 roku mające związek z wychowaniem, dorastaniem Abramović oraz początkami jej twórczości artystycznej. Na tej podstawie wybrane dzieła z zakresu performansu i body artu są przedstawione chronologicznie. Praca jest próbą stworzenia klucza dzieł artystki, które w sposób bezpośredni odwołują się do jej pochodzenia (korzenie, rodzina, wychowanie, polityka, Jugosławia).

Karl Dankwart (zm. w 1704 r.) był jednym z najwybitniejszych malarzy dobry baroku na Śląsku. Artysta urodził się na Morawach, tam też odbył swoją edukację, ale swoje życie rodzinne i artystyczne związał ze Śląskiem. Karl Dankwart osiągnął niebywały sukces, dzięki swoim wybitnym realizacjom freskowym w Nysie, Otmuchowie i Kłodzku został zauważony na terenie Rzeczypospolitej. Tworzył dekoracje ścienne na Jasnej Górze, w Krakowie i w Poznaniu. Był malarzem pracującym na usługach biskupa wrocławskiego Franciszka Ludwika von der Pfalz-Neuburga, a także tytuowano go nadwornym artystą Jana III Sobieskiego. Karl Dankwart swoją karierę artystyczną na Śląsku rozpoczynał od współpracy z zakonem jezuitów. Przyjmuje się, że pierwsze śląskie realizacje wykonał on w stolicy księstwa biskupów wrocławskich, czyli w Nysie. Wykonał on w latach 1689–1692 monumentalną dekorację ścienną w typie al fresco w jezuickim kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dodatkowo w świątyni tej znajduje się pięć obrazów olejnych, które obecnie wiązane są z pracownią malarską mistrza. Nie były to jedyne prace artysty dla nyskich synów św. Ignacego Loyoli. W latach 1689–1692, a być może już od 1686 roku Karl Dankwart namalował niezwykle ciekawą pod względem ikonograficznym serię obrazów o tematyce chrystologicznej i jezuickiej z przeznaczeniem do refektarza nyskiego kolegium Societas Jesu. Współpraca z jezuitami z Nysy sprawiła, że przed Karlem Dankwartem otworzyły się możliwości tworzenia na zamówienia innych słynnych zleceniodawców, z czego skorzystał stając się jedym z niewielu śląskich artystyów, którzy osiągnęli międzynarodowy sukces.

Przedmiotem niniejszej pracy jest próba spopularyzowania dotychczasowego stanu wiedzy na temat powojennych insygniów uczelni wyższych Wrocławia powstałych w latach 1945-1989. Wybór tematu został również podyktowany zamiarem przebadania dokonań artystów działających po wojnie w realiach państwa socjalistycznego, szczególnie metaloplastyków pracujących w Spółdzielni Rękodzieła Artystycznego ORNO. Praca składa się z kilku części, z których najistotniejszy jest katalog, zawierający wszystkie powstałe po wojnie do roku 1989 insygnia wrocławskich państwowych uczelni wyższych. Pierwsza część pracy omawia symbolikę insygniów jako systemu znaków, którego treści ideowe odnoszą się do związku uczelni ze wspólnotą narodowo-państwową, a także do ciągłości i tradycji intelektualnej szkół wyższych. Kolejny fragment pracy jest syntezą dziejów państwowych uczelni wyższych w Polsce oraz historią wrocławskich uczelni. Trzecia część dotyczy historii powstawania powojennych insygniów uczelnianych dla szkół wyższych Wrocławia. Ponieważ w powojennych realiach państwo polskie sprawowało kontrolę i nadzór nad wytwarzaniem wszystkich wyrobów rzemiosła artystycznego, w dalszej części pracy streszczone zostały dzieje polskiej metaloplastyki kontrolowanej przez Biuro Nadzoru Estetyki Produkcji oraz Centralę Przemysłu Ludowego i Artystycznego. Ostatnia część pracy jest analizą działalności Spółdzielni Przemysłu Ludowego i Artystycznego ORNO, która wyróżniała się na tle innych spółdzielni przemysłu ludowego i artystycznego w Polsce. Spółdzielnia ORNO wykonywała ponad trzysta! insygniów dla większości polskich państwowych uczelni wyższych. Przeważającą część projektów wykonał artysta, plastyk, Adam Jabłoński, współtwórca Spółdzielni ORNO. Końcowa analiza wrocławskich insygniów wskazuje na ich czytelny indywidualny i jednorodny styl. Wyraźnie widać, że omawiane dzieła stanowiły nie tylko składnik manifestacji godności uniwersyteckiej, ale również były ewenementem artystycznym polskiej metaloplastyki drugiej połowy XX wieku. Pracę zamyka obszerny katalog, prezentujący wszystkie wrocławskie insygnia szkół wyższych w latach 1945-1989.

Zasadniczym celem niniejszej pracy było zebranie dotychczas funkcjonujących teorii na temat pochodzenia motywów antropomorficznych w złotnictwie wielkomorawskim, ich przeanalizowanie oraz uzupełnienie o nowe poglądy. Ze względu na czas powstawania wybranych ozdób, w którym nowa wiara chrześcijańska ścierała się z wierzeniami ludów zamieszkałych na terenach Europy Środkowej, istotne było uzupełnienie pracy o rozważania na temat granic pomiędzy symboliką chrześcijańską a pogańską, co nie zawsze było możliwe. Zakres terytorialny wybranych obiektów obejmuje głównie trzon dawnego państwa wielkomorawskiego (Mikulčice i Staré Město-Uherské Hradiště). Dodatkowym kryterium było ograniczenie wyboru do obiektów znajdujących się w kolekcji Muzeum Ziemi Morawskiej w Brnie. Praca dotyczy przede wszystkim ozdób męskich, jakimi były okucia pasów, akcesoria stroju/końskiego rzędu z motywem ludzkich masek, a ponadto - krzyżyków i pektorałów oraz ozdób unikatowych, których nie sposób przypisać do konkretnej kategorii. W pracy znalazły się także rozdziały dotyczące historii państwa wielkomorawskiego, przemian w sztuce złotniczej na tym obszarze, najczęściej stosowanych technik złotniczych, najważniejszych odkryć archeologicznych oraz teorii, jakie im towarzyszyły. Analiza ww. motywów ikonograficznych doprowadziła autorkę do wniosków mówiących o wielokulturowości w sztuce złotniczej Wielkich Moraw, jako państwa wielu plemion słowiańskich i ludów przybyłych spoza jego granic. Prócz pierwiastka lokalnego, w zebranym zbiorze dało się zauważyć wpływy bizantyjskie, longobardzkie, karolińskie, koptyjskie, anglosaskie i skandynawskie, z czego te ostatnie wymagają zweryfikowania w dalszych badaniach.

Tematem pracy jest manierystyczne epitafium nagrobne z kościoła zamkowego w Oleśnicy, wykonane dla młodego księcia ziębicko-oleśnickiego Karola Krzysztofa Podiebrada w 1579 roku, prawdopodobnie przez niderlandzkiego rzeźbiarza Hansa Fleisera. Praca podzielona jest na siedem rozdziałów, które kolejno przeprowadzają czytelnika przez historię czeskiego rodu Podiebradów oraz wpływu jaki wywarli na sztukę i kulturę umysłową Śląska, dzieje miasta Oleśnicy, ważnego ośrodka militarno-administracyjnego, przemianę kościoła zamkowego w nekropolię królewską o charakterze reprezentacyjnym, w której po dziś dzień znajdują się nagrobki rodowe, idealnie obrazujące przeskok stylowy z form wczesnorenesansowych z reminiscencjami tradycji gotyckiej, w formę dojrzałego renesansu i manieryzmu. Względem tego, następny rozdział skupia się na uwarunkowaniach społecznych twórczości artystycznej na Śląsku w XVI wieku, wyjaśniając szerzej zjawisko niderlandyzmu i reformacji, odgrywających ogromną rolę w kształtowaniu się kierunku rozwoju sztuki. Dalsza część pracy, poświęcona jest analizie nagrobka księcia Karola Krzysztofa oraz problematyce autorstwa, a także pokazaniu, wysokiego kunsztu wykonania tego dzieła i koncepcji, w zderzeniu z lokalną tradycją rzeźby sepulkralnej. Na zakończenie, został poruszony temat wpływu wizerunku księcia Karola Krzysztofa Podiebrada na późniejsze realizacje nagrobków figuralnych na Śląsku.

Andrzej Klimowski urodził się w Londynie w 1949 roku. Studiował rzeźbę i malarstwo w St. Martin School of Art w Londynie. Następnie, w latach 1973-1980, mieszkał i pracował w Warszawie. Studiował sztukę plakatu u prof. Henryka Tomaszewskiego i animację u Kazimierza Urbańskiego na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wrócił do Londynu w 1980 roku i natychmiast rozpoczął pracę w szkole artystycznej. Klimowski zajmuje się szeroko pojętym projektowaniem graficznym. Sięga po takie techniki jak rysunek, grafika i porusza się swobodnie między różnymi dziedzinami sztuki. W Polsce znany jest przede wszystkim jako autor mrocznych, kolażowych plakatów (filmowych i teatralnych), które niewątpliwie inspirowane są fotomontażem polskiego i rosyjskiego okresu międzywojennego oraz surrealistycznymi wizjami de Chirico i Magritte'a. Praca Romana Cieślewicza jest również istotnym źródłem inspiracji i wpływów.

Praca dotyczy niemieckiego artysty surrealistycznego – Maxa Ernsta (1891-1976), który poprzez skomplikowanie sytuacji politycznej przez II wojną światową był zmuszony do opuszczenia Europy i wyjazdu do Stanów Zjednoczonych. Artysta od dzieciństwa interesował się rdzennymi ludami Ameryki Północnej, lecz gdy zamieszkał w stanie Arizona, mógł z bliska obserwować sąsiadujących Indian. Celem pracy jest przybliżenie realiów życia Ernsta w Ameryce, odnalezienie wpływów nowego otoczenia na sztukę uprawianą przez artystę oraz wskazanie paraleli w stosunku do twórczości i wierzeń Indian Ameryki Północnej.

Niniejsza praca poświęcona jest twórczości Marka Idziaszka – artysty związanego ze środowiskiem śląskich twórców nieprofesjonalnych i tworzącego na Śląsku, który to region ten uczynił swoim głównym źródłem inspiracji Badania nad twórczością artysty w pierwszej kolejności wymagały przybliżenia zjawiska sztuki samorodnej w ogóle – przede wszystkim jej genezy, relacji ze sztuką „edukowaną” oraz problemu wartościowania. Kwestie te stały się natomiast punktem wyjścia do pochylenia się nad zagadnieniem śląskiej sztuki nieprofesjonalnej, wraz jej korzeniami, głównymi źródłami inspiracji oraz czynnikami politycznymi (zwłaszcza powojennymi), które wpłynęły na jej obecny stan i charakter. Omawiając zagadnienie śląskiej sztuki nieprofesjonalnej niejednokrotnie odwołuję się także do dorobku innych lokalnych artystów nieprofesjonalnych i na podstawie ich twórczości wskazuję na cechy wyróżniające to środowisko. W rozdziale poświeconym artystycznej działalności Marka Idziaszka w pierwszej kolejności przytaczam kontekst twórczości oraz aspekty formalne jego dzieł, przede wszystkim jednak koncentruję się na pewnych powtarzalnych motywach, które razem budują specyficzny wizerunek regionu oraz stanowią obraz swoistej lokalnej tożsamości jego mieszkańców.

Przedmiotem rozważań niniejszej pracy są drewniane chrzcielnice powstałe w latach 1580-1660 na Śląsku. Pierwszą datę wyznacza najstarsza znana nam chrzcielnica drewniana (z kościoła pw. św. Marcina w Jaworze), drugą wytyczają w przybliżeniu lata wdrażania postanowień pokoju westfalskiego (1648), a więc silnych akcji rekatolizacyjnych oraz „redukcji” kościołów protestanckich. Jako obszar badań przyjęto terytorium Śląska w jego historycznych granicach sprzed wybuchu wojny trzydziestoletniej. Głównym celem niniejszego studium jest zwrócenie uwagi na fenomen nowożytnych chrzcielnic drewnianych na Śląsku. Rekapitulacja i aktualizacja dotychczasowego stanu badań, a także inwentaryzacja zachowanych zabytków, w wielu przypadkach nieobecnych w dotychczasowej literaturze przedmiotu. Rozważaniom poddane zostaną ich aspekty formalne w odniesieniu do dziedzictwa średniowiecznej sztuki baptyzmalnej, jak i ówczesnej produkcji chrzcielnic. Jednym z założeń pracy jest przywrócenie analizowanych zabytków do ich pierwotnego kontekstu, a mianowicie przestrzeni świątyni luterańskiej. W kontekście zależności funkcjonalnych i spacjalnych, analizie poddana zostanie ich forma, dekoracja oraz warunkowane przez nie sposoby recepcji. Uwaga zwrócona zostanie nie tylko na liturgiczne zastosowanie tych sprzętów, ale również funkcje dydaktyczne i kommemoracyjne.

Praca skupia się na najważniejszym składniku zabudowy miasta, jakim jest dom mieszczański. Jest to próba rekonstrukcji kształtu zabudowy mieszkalnej miast późnośredniowiecznych i wczesnonowożytnych na terenie województwa śląskiego. Za cezurę czasową przyjęty został początek ery industrialnej, ze względu na silne przemiany charakteru tego rejonu, nagły rozrost tkanki miejskiej oraz zmianę jej wyglądu. Utrudnieniem w badaniach była niewielka ilość materiału ikonograficznego, źródłowego oraz zachowanych zabytków. Autorka przytacza w skrócie historię omawianych ziem, który był terenem granicznym, często zmieniającym przynależność administracyjną. Panowały tam ciężkie warunki dla rozwoju architektury, spowodowane licznymi wojnami, przemarszem wojsk, zarazami i pożarami. W kolejnym rozdziale dokonuje się opisu układu typowego miasta regionu oraz dzieli omawiane miasta na miasta-twierdze, miasta handlowe, górnicze, agro-miasta, miasta-rezydencje i sztetle. Główna część poświęcona jest charakterystycznym wątkom zabudowy miejskiej a kończy się propozycją pięciu typów domów, zarówno drewnianych jak i murowanych. Zaznaczony został moment transformacji miasta w epoce industrialnej. We wnioskach postuluje się o zintensyfikowanie badań archeologicznych oraz odpowiednią ochronę zabytkowych układów urbanistycznych wraz z domami.

Praca poświęcona jest nowym instytucjom muzealnym powstałym na terenie Wrocławia, Berlina i Wiednia w ciągu trzech ostatnich dekad. Selekcja uwzględnia przede wszystkim projekty mające na celu utworzenie nowych kompleksowych centrów kultury lub posiadające takie ambicje. Analiza sytuacji w trzech wybranych aglomeracjach do l.90. ma za zadanie zwrócić uwagę na łączące podane ośrodki potrzebę rewaloryzacji zaniedbanych dzielnic miasta. Prześledzenie wyników odbywających się konkursów architektonicznych potwierdza tezę, że podjęte działania stają się często asumptem do rozwijania dalszych ambicji włodarzy miast, w kierunku inwestycji w obiekty ikoniczne, mające być wizytówką „nowych” tożsamościowo miast. Sposobem zaznaczenia ich obecności w pejzażu miejskim jest coraz bardziej eksplorowana przestrzeń publiczna. Sposób jej kształtowania w zależności od potrzeb rynku jest kolejnym elementem podjętych rozważań. Podane dywagacje są wprowadzeniem do centralnej części pracy, poświęconej analizie poszczególnych realizacji w oparciu o ewolucję pierwotnych koncepcji, reakcje opinii publicznej i ostateczny kształt inwestycji, a także kolejne lata funkcjonowania obiektów. Analizy dotyczą, w Berlinie: Muzeum Żydowskiego i Wyspy Muzeów, we Wrocławiu: Pawilonu 4 Kopuł i Muzeów Ossolińskich we Wrocławiu, w Wiedniu - Dzielnicy Muzeów, kończąc na niezrealizowanym projekcie Muzeum Współczesnego we Wrocławiu. Formułowane wnioski odnoszą się do postrzegania architektury muzealnej w Europie Środkowo-Wschodniej w kontekście zachodnich realizacji, jako twórczych inspiracji nie świadczących o uniwersalizmie adaptowanych treści ale raczej o własnej tożsamości i ambicji dodawania własnych wartości do archetypicznych założeń cieszących się uznaniem.

W pracy pt. : "Twórczość Aubreya Beardsleya, a wizerunek kobiety na przełomie XIX i XX wieku. Wybrane zagadnienia" przedstawione zostały wizerunki kobiet w różnych etapach twórczości oraz ewolucja stylu artysty na przestrzeni lat. Zasadniczą część poprzedza rozdział poświęcony życiorysowi artysty. Kolejny rozdział przedstawia opinie krytyków sztuki na temat dzieł artysty. Następnie w rozdziale odnoszącym się do stylu przedstawiono podstawowe środki artystyczne, które Beardsley stosował oraz inspiracje i motywy w twórczości artysty. Następny rozdział dotyczy wpływu kultury wiktoriańskiej w twórczości Aubreya Beardsleya. Kolejny rozdział został poświęcony analizie wybranych dzieł, zawarte w nim opisy i analizy pokazują w jaki sposób artysta przedstawiał postacie kobiet oraz porównano jego twórczość do innych artystów, takich jak: Gustav Klimt, Juliusz Klinger, Alfons Mucha, Egon Schiele. Prace zamykają spis ilustracji, bibliografia oraz ilustracje.

Dominik Lejman łączy w swoich realizacjach, wydawać by się mogło, opozycje nie do pogodzenia. Jak nikt inny przed nim, łączy galeryjny white cube z kinematograficznym black boxem. Łączy także takie opozycje jak przestrzeń i czas, to co publiczne z tym co prywatne, sacrum z profanum, to co na wskroś haptyczne, z tym co jest na wskroś wizualne. Rejestruje obraz człowieka w różnych momentach jego aktywności, nawiązuje do ludzkich potrzeb i lęków, mówi o „ekstremalnej samotności”. Ukazuje coraz bardziej zatomizowane ludzkie relacje, a jednocześnie potrzebę przynależności do grupy. Pokazuje, jak funkcjonujemy w czasie pracy, a jak w czasie wolnym. Zwraca uwagę na to, jak nieświadomie egzystujemy podczas, gdy oddziałuje na nas przemoc symboliczna. Jego wypowiedzi to także głos twórcy świadomego zmian, które zaistniały pod wpływem rozwoju rozmaitych technologii. W swoje pracy dyplomowej pragnęłam wykazać, że na przekór większości recenzetów i krytyków, zamiarem Dominika Lejmana jest skupienie się nie na formie, ale na treści prezentowanych prac. Co prawda takie stwierdzenie w przypadku artysty, który funkcjonuje w obrębie sztuki wideo wydaje się co najmniej zwodnicze, ale Dominik Lejman przekonuje, że jest to mozliwe. Praca składa się z dwóch części, pierwszej zatytułowanej przestrzeń oraz drugiej pod tytułem czas. Podział uzasadniony, ponieważ większość prac Lejmana zbudowana jest na zasadzie nakładania i przenikania czasoprzestrzeni. Lejman odwołuje się do problemu czasu, czasowości właśnie poprzez działania i interwencje w przestrzeni. W obrazach Lejmana da się także zauważyć odmitologizowaniem roli artysty-demiurga. Następuje tu radykalne przeobrażenie roli artysty, który, zamiast kreowania, wyrażania i komunikowania treści i znaczeń, ma w dzisiejszych czasach za zadanie projektować konteksty, w których odbiorca będzie mógł konstruować swa przeżycia, ich odniesienia oraz znaczenia. W takiej sytuacji dzieło sztuki powstaje w drugiej kolejności – jako wytwór odbiorcy, który został przez niego stworzony w kontekście dostarczanym przez twórcę. Idea autora jest zastępowana przez ideę rozproszonego autorstwa – wspólny cel tak zwanych odbiorców i tak zwanych artystów. W tym przypadku twórca rezygnuje z części swoich prerogatyw dzieląc się przywilejem (oraz trudem) kreacji z odbiorcą. Odbiorca w tym układzie zostaje zmuszony do porzucenia bezpiecznego komfortu kontemplacji zastanego dzieła i do podjęcia odpowiedzialności za jego zaistnienie. Zaskoczony widz nigdy do końca nie będzie mógł panować nad sytuacją wewnątrzobrazową. Struktura formalna tych projekcji jest złożona: z jednej strony – otwarta na obecność widza, z drugiej – odbierająca mu prawo do jej świadomego współkształtowania. Procesy percepcji u widzów mogą przebiegać w sposób bardzo odmienny, co sprawia, że ich rezultaty są zróżnicowane, a także w znacznym stopniu nieprzewidywalne . Również proporcje wyznaczane przez zaangażowanie obu

W pracy pt. "Camille Claudel i August Rodin. Artystyczne kontrowersje i koincydencje", autorka prezentuje pozycję artystów w sztuce francuskiej i europejskiej XIX - XX wieku oraz problematykę relacji między tytułowymi bohaterami. Zasadniczą część utworu rozpoczyna stan badań, który jest identyfikacją artystów oraz wyodrębnia istotne publikacje użyte w pracy. Praca uwzględnia rozdziały poświęcone życiu artystów i ich indywidualnym stylom. Dodatkowo, została poruszona problematyka dominującego wówczas akademizmu, a także erotyzmu obecnego w pracach Augusta Rodin. Ponadto, autorka pracy na przykładzie Camille Claudel, ukazuje ograniczenia kobiet panujące w XIX wieku oraz postawę rzeźbiarki względem feminizmu. Utwór finalizują rozważania dotyczące geniuszu artystów.

Celem pracy była próba uchwycenia zmian w ikonografii poszczególnych typów przedstawień oraz próba odpowiedzi na pytanie w jaki sposób budowana była ikonografia przedstawień kobiecych i na jakich fundamentach ideologicznych była oparta. Analizie poddane zostały najwcześniejsze przedstawienia kobiece z okresu predynastycznego, reprezentowane głównie przez schematyczne figurki z gliny, kości lub kości słoniowej. Znajdowane są one na stanowiskach osadniczych oraz w pochówkach i w znacznej większości przedstawiają nagie postacie kobiece z zaznaczonymi cechami płciowymi. Wizerunki z dynastycznego Egiptu podzielone zostały ze względu na status przedstawionej kobiety. Są to przedstawienia królowych, żeńskich faraonów, arystokratek, kapłanek oraz kobiet o niższym statusie (niewolnic, służących). Ostatnie dwa podrozdziały poświęcone zostały drobnej plastyce oraz sztuce użytkowej.

Celem niniejszej pracy jest ukazanie wpływu zmian przynależności państwowej Truskawca, na jego architekturę i układ przestrzenny. Truskawiec jest miejscowością uzdrowiskową, leżącą na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1427 r. Miejscowość była wtedy częścią Królestwa Polskiego, co zmieniło się w 1772 r., w związku z I rozbiorem Polski. W czasie przynależności do państwa polskiego, Truskawiec był niedużą wsią, której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, hodowlą bydła oraz produkcją soli. Wzmianki o architekturze miejscowości z tego okresu są bardzo oszczędne. Nie istnieją przedstawienia kartograficzne, z widocznym układem przestrzennym wsi, w tym czasie. Od 1772 r. miejscowość należała do Monarchii Habsburgów, w następnych dziesięcioleciach przekształconej najpierw w Austrię, a później w Austro-Węgry. W okresie tym, w 1827 r., do miejscowej karczmy dobudowano pierwsze pomieszczenia kąpielowe, co symbolicznie zapoczątkowało działalność uzdrowiska. Decyzja ta znacznie wpłynęła na obraz architektury i układu przestrzennego miejscowości. Początkowo, powstające w Truskawcu budynki zdrojowe, nawiązywały do klasycyzmu, przy zachowaniu cech architektury wiejskiej. Od lat 40. i 50. XIX w., popularność zyskał „styl szwajcarski”, a także różne formy historyzmu. W latach 90. XIX w., w Truskawcu powstały pierwsze budynki secesyjne. Popularny stał się również styl zakopiański. Większość powstających w tym okresie budynków była drewniana. Do I wojny światowej „styl szwajcarski”, secesja, styl zakopiański oraz historyzm, były głównymi kierunkami architektonicznymi w Truskawcu. W okresie tym, zmienił się znacznie układ przestrzenny miejscowości. Powstały nowe ciągi komunikacyjne, a zabudowa stała się bardziej zwarta. Zalążkiem układu ulic, były jednak dawne drogi wiejskie, istniejące przynajmniej od końca XVIII w. W 1918 r. miejscowość znalazła się terenie, istniejącej krótko Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, a od 1919 r. należała do Polski. Rozpoczął się wtedy nowy okres przynależność państwowej Truskawca. W miejscowości wciąż powstawały wtedy budynki w wymienionych wcześniej stylach. Nowością były budowle modernistyczne, zwykle murowane, znacznie wyróżniające się wśród pozostałej architektury. Budowano także nowe ulice, które nie wpłynęły jednak znacznie na układ przestrzenny miejscowości. W latach 1945-1991 Truskawiec należał do Związku Radzieckiego. Miejscowości nadano wtedy prawa miejskie. W okresie tym, wiele budynków powstałych przed II wojną światową zostało wyburzonych. Nowa architektura, pod względem stylistycznym, do lat 60. XX w. odwoływała się do neoklasycyzmu, a później do modernizmu. Znaczny wpływ na układ przestrzenny miejscowości, miała okalająca ją obwodnica, wybudowana przed 1965 r. Od 1991 r. miasto należy do państwa ukraińskiego. Powstająca od lat 90. XX w. architektura współczesna, jest znacznie bardziej różnorodna. Część nowych budynków, odnosi się do form historycznych, przede wszystkim

Kataklizm II Wojny Światowej wywrócił do góry nogami praktycznie wszystkie aspekty życia w Europie. Cierpieniu ludności cywilnej w trakcie działań wojennych towarzyszyły również powojenne zmiany terytorialne, ustrojowe i gospodarcze. W obliczu odbudowy Polski ze zniszczeń kwestie związane z kulturą oraz dziedzictwem materialnym siłą rzeczy schodziły na dalszy plan. Migracje ludności oraz nacjonalizacja nieruchomości na terenach tzw. Ziem Odzyskanych były źródłem problemu dotyczącego znalezienia nowej funkcji dla historycznych obiektów, które opuszczone przez swoich dotychczasowych prywatnych właścicieli musiały zacząć funkcjonować w zupełnie nowej rzeczywistości gospodarki centralnie sterowanej podnoszącego się z ruiny kraju. Niniejsze opracowanie jest próbą odpowiedzi na pytania: jaka jest geneza projektów adaptacji obiektów zabytkowych zgromadzonych w Archiwum Delegatury w Wałbrzychu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony we Wrocławiu oraz z czego wynikają założenia architektoniczne i konserwatorskie wybranych koncepcji. Jest to również próba określenia roli sytuacji społeczno-gospodarczej Polski po 1945 r. w kształtowaniu się systemu ochrony zabytków na przykładzie Dolnego Śląska oraz określenia problemów w uchronieniu ich od zniszczenia.

Praca została poświęcona kościołowi poewangelickiemu z 1911 roku znajdującemu się w miejscowości Prusice. Posiada ona formę klasycznej monografii pojedynczego obiektu. Celem pracy było dokonanie pierwszego opracowania kościoła ukazującego budowlę w jak najszerszym kontekście. Znalazły się w niej pierwsze tak szczegółowe opisy obiektu, biogramy twórców oraz analizy architektury i wyposażenia. Analiz tych dokonano na tle historycznym, przemian stylowych oraz społecznych, które połączono z analizami formalnymi. Ponadto w pracy ukazano dzieje protestantyzmu w skali miasteczka Prusic oraz okoliczności wybudowania świątyni. W studium zamieszczono również interpretację programu ikonograficznego kościoła.